Εμμηνόπαυση δεν σημαίνει γήρανση: Τι αλλάζει πραγματικά στο σώμα μετά τα 50

Για πολλές γυναίκες, η λέξη «εμμηνόπαυση» εξακολουθεί να συνδέεται με τη γήρανση, την απώλεια ενέργειας, τη μείωση της θηλυκότητας ή ακόμη και με μια γενικότερη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί ασθένεια ούτε σηματοδοτεί το τέλος μιας δραστήριας ζωής. Πρόκειται για μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση, η οποία σημαίνει το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου και την έναρξη μιας νέας φάσης.

Και αυτή η νέα περίοδος μπορεί να παραμένει δημιουργική, παραγωγική και γεμάτη εμπειρίες.

Τι ακριβώς είναι η εμμηνόπαυση

Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσεως για 12 συνεχόμενους μήνες. Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ των 45 και 55 ετών, με μέση ηλικία περίπου τα 51 έτη.

Κατά την περίοδο αυτή μειώνονται σταδιακά τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης. Οι ορμονικές αυτές μεταβολές μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως:

• εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις,
• διαταραχές του ύπνου,
• μεταβολές στη διάθεση,
• δυσκολία στη συγκέντρωση,
• κολπική ξηρότητα.

Δεν βιώνουν, ωστόσο, όλες οι γυναίκες την εμμηνόπαυση με τον ίδιο τρόπο. Σε ορισμένες τα συμπτώματα είναι ήπια, ενώ σε άλλες μπορεί να είναι πιο έντονα και να επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Εμμηνόπαυση και γήρανση δεν είναι το ίδιο

Η γήρανση είναι μια διαφορετική διαδικασία. Εξελίσσεται σταδιακά σε όλη τη διάρκεια της ζωής και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, η διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, ο ύπνος, το κάπνισμα και η γενικότερη κατάσταση της υγείας.

Η σύγχυση δημιουργείται επειδή η εμμηνόπαυση εμφανίζεται σε μια ηλικία κατά την οποία αρχίζουν να γίνονται πιο αισθητές και άλλες μεταβολές του οργανισμού.

Έτσι, αλλαγές που σχετίζονται κυρίως με την ηλικία συχνά αποδίδονται αποκλειστικά στην εμμηνόπαυση.

Οστά, βάρος και μεταβολισμός

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υγεία των οστών. Η μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση μπορεί πράγματι να επιταχύνει την απώλεια οστικής μάζας. Ωστόσο, η σταδιακή μείωση της οστικής πυκνότητας αποτελεί και μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας της γήρανσης.

Το ίδιο ισχύει και για το σωματικό βάρος. Η αύξηση του βάρους ή η μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς δεν οφείλεται μόνο στις ορμονικές μεταβολές. Ρόλο παίζουν επίσης η αλλαγή του μεταβολισμού με την ηλικία και, σε αρκετές περιπτώσεις, η μείωση της φυσικής δραστηριότητας.

Τι συμβαίνει με την καρδιά

Μετά την εμμηνόπαυση αυξάνεται σταδιακά και ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα οιστρογόνα φαίνεται ότι ασκούν προστατευτική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ζωής της γυναίκας. Η μείωσή τους αποτελεί επομένως έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο.

Δεν είναι όμως ο μοναδικός. Η ηλικία, η αρτηριακή πίεση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και το κάπνισμα παραμένουν εξίσου σημαντικοί παράγοντες για την καρδιαγγειακή υγεία.

Δεν είναι όλα θέμα ορμονών

Η περίοδος της εμμηνόπαυσης μπορεί να συνοδεύεται και από αυξημένο άγχος, ευερεθιστότητα ή αλλαγές στη διάθεση. Ωστόσο, δεν πρέπει κάθε συναισθηματική μεταβολή να αποδίδεται αυτόματα στις ορμόνες.

Σε αυτή τη φάση της ζωής πολλές γυναίκες καλούνται ταυτόχρονα να διαχειριστούν απαιτητικές επαγγελματικές υποχρεώσεις, οικογενειακές ευθύνες, τη φροντίδα ηλικιωμένων γονέων ή σημαντικές αλλαγές στις προσωπικές τους σχέσεις.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ψυχική ευεξία.

Τι βοηθά μετά την εμμηνόπαυση

Η ποιότητα ζωής μετά την εμμηνόπαυση εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη συνολική φροντίδα της υγείας.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι:

• η τακτική σωματική άσκηση,
• η ισορροπημένη διατροφή,
• η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους,
• η αποφυγή του καπνίσματος,
• η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D,
• οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι.

Οι συνήθειες αυτές συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των οστών και της καρδιάς, αλλά και της συνολικής λειτουργικότητας όσο περνούν τα χρόνια.

Ένα νέο στάδιο ζωής

Οι γυναίκες σήμερα μπορεί να περάσουν σχεδόν το ένα τρίτο της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση. Πρόκειται επομένως για μια μεγάλη περίοδο ζωής, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει επαγγελματική καταξίωση, προσωπική ανάπτυξη, ταξίδια, νέες εμπειρίες, κοινωνική δραστηριότητα και περισσότερο χρόνο για προσωπικές επιλογές.

Η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής ούτε είναι συνώνυμη της γήρανσης. Είναι μια φυσιολογική μετάβαση σε ένα νέο στάδιο, στο οποίο η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η φροντίδα της υγείας μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της ενεργητικότητας και της ποιότητας ζωής.

Φωτογραφία: istock