2026: Η θερμότερη χρονιά όλων των εποχών

Το 2026 προβλέπεται να είναι η θερμότερη χρονιά στην Ιστορία, καθώς ο πλανήτης πλήττεται από την κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, δήλωσαν επιστήμονες στο BBC News.

Η προειδοποίηση έρχεται καθώς ηγέτες και διαπραγματευτές από όλο τον κόσμο συγκεντρώνονται τη Δευτέρα στην Τουρκία για την έναρξη της COP31, της τελευταίας διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα.

Σύμφωνα με την Berkeley Earth, την ανεξάρτητη αμερικανική ερευνητική ομάδα που βρίσκεται πίσω από την πρόβλεψη, είναι κατά 95% βέβαιo ότι το 2026 θα ξεπεράσει το προηγούμενο ρεκόρ, το οποίο σημειώθηκε το 2024.

Οι επιπτώσεις της αυξανόμενης θερμοκρασίας έγιναν ιδιαίτερα αισθητές τους τελευταίους μήνες στις χώρες που συμμετέχουν στην COP, με εκτεταμένες πυρκαγιές σε ολόκληρη την Ευρώπη και την αιφνίδια κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ, η οποία προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 1.000 ανθρώπων.

«Εχουμε διανύσει μια σειρά ετών με θερμοκρασιακά ρεκόρ», δήλωσε στο BBC ο Δρ Ρόμπερτ Ρόντε, από την Berkeley Earth. «Αυτό είναι που αναμένουμε καθώς προχωρά η υπερθέρμανση του πλανήτη… κατάρρευση παγετώνων, καύσωνες και ξηρασίες που καταρρίπτουν ρεκόρ».

Την Παρασκευή, η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus για την παρακολούθηση του κλίματος επιβεβαίωσε ότι ο Οκτώβριος ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ.

Ωστόσο, ο Ρόντε προειδοποίησε ότι αυτό είναι μόνο η αρχή. «Υπάρχει το ενδεχόμενο να σημειωθούν πολύ μεγαλύτερες και πολύ πιο δραματικές αλλαγές στο μέλλον», προέβλεψε.

Ο βασικός παράγοντας που οδηγεί στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας είναι η αυξανόμενη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καύση ορυκτών καυσίμων. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) δημοσίευσε τη Δευτέρα τη δική του έκθεση η οποία, αν και πιο επιφυλακτική από εκείνη της Berkeley Earth, εκτιμά ότι το 2026 θα είναι ένα από τα τέσσερα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Σύμφωνα με την έκθεση, το 2027 ένα ασυνήθιστα ισχυρό Ελ Νίνιο θα οδηγήσει τις θερμοκρασίες ακόμη υψηλότερα.

Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σαούλο, δήλωσε ότι το φαινόμενο «δίνει νέο νόημα στη φράση εκτός κάθε διαγράμματος».

Τα ευρήματα αναδεικνύουν την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη για το Κλίμα οποίοι συγκεντρώνονται αυτές τις ημέρες στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Στις προηγούμενες διασκέψεις, το επίκεντρο ήταν η μείωση των εκπομπών – δηλαδή η αντιμετώπιση της αιτίας της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, πλέον όλο και περισσότερες χώρες καλούνται να επιτύχουν αυτόν τον στόχο παράλληλα με την προσαρμογή στις νέες ακραίες καιρικές συνθήκες που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

«Καμία μεμονωμένη COP δεν αποτελεί πανάκεια. Καμία διάσκεψη δεν μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην επιστήμη και την πραγματικότητα», αναμένεται να πει στις κυβερνήσεις ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Σάιμον Στιλ, κατά την έναρξη της Διάσκεψης, σύμφωνα με το BBC.

Τον περασμένο μήνα, ο υπουργός Αμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου προειδοποίησε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να σκεφτούν πώς θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την αύξηση των φυσικών καταστροφών, μεταξύ άλλων δημιουργώντας αποθέματα τροφίμων.

Ο Γουές Στρίτινγκ αναφέρθηκε στις πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού και στις θερμοκρασίες-ρεκόρ, οι οποίες, σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office), έγιναν 130 φορές πιθανότερες εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, καθώς και στον αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών αυτόν τον χειμώνα λόγω του Ελ Νίνιο.

Ο Στίβεν Μπέλτσερ, επικεφαλής επιστήμονας του Met Office, δήλωσε στην εκπομπή Panorama του BBC: «Είμαστε σχεδιασμένοι για ένα κλίμα του 20ού αιώνα, στο οποίο πλέον δεν ζούμε. Επομένως, θα αλλάξουν όλες οι πτυχές της ζωής μας».

Τα πρόσθετα αέρια του θερμοκηπίου που διοχετεύονται στην ατμόσφαιρα έχουν παγιδεύσει επιπλέον θερμότητα, περίπου το 90% της οποίας έχει απορροφηθεί από τους ωκεανούς.

Εδώ υπεισέρχεται το Ελ Νίνιο, δήλωσε η Σαούλο. «Δεν προσθέτει νέα θερμότητα στον πλανήτη. Απελευθερώνει θερμότητα από τον ωκεανό, ο οποίος είναι ο θερμότερος που έχει μετρηθεί ποτέ. Απλώς υπάρχει περισσότερη θερμότητα διαθέσιμη προς απελευθέρωση».

Αυτό το φυσικό κλιματικό φαινόμενο ωθεί τις παγκόσμιες θερμοκρασίες ακόμη υψηλότερα. Ο κόσμος βρίσκεται σήμερα σε τροχιά αύξησης της θερμοκρασίας κατά 2,8°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα έως το τέλος του αιώνα – κάτι που καθιστά σχεδόν βέβαιο ότι θα ξεπεραστεί ο στόχος του 1,5°C που έχει τεθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού, προκειμένου να αποφευχθούν οι χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τι μπορεί να επιτύχει η COP31;

Προηγούμενες διασκέψεις για το κλίμα έχουν οδηγήσει στη θέσπιση νέων στόχων για τις χώρες, σχετικά με τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, την αύξηση της χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και την προστασία των δασών.

Παρότι οι εκπομπές αερίων εξακολουθούν να αυξάνονται, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην αύξηση της δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει προβλέψει ότι η ανάπτυξη του τομέα κατά τα επόμενα έξι χρόνια θα είναι κατά 57% μεγαλύτερη σε σύγκριση με την προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο.

Η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί τόσο λύση για το κλίμα όσο και οικονομική απάντηση στις πρόσφατες ενεργειακές κρίσεις. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παγκοσμίως εξοικονόμησαν περίπου μισό τρισεκατομμύριο δολάρια πέρυσι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ.

Η τουρκική κυβέρνηση αναφέρει ότι επιθυμεί οι φετινές συζητήσεις να επικεντρωθούν σε έναν νέο στόχο για τον εξηλεκτρισμό – τη μετάβαση των ενεργειακών συστημάτων από τα ορυκτά καύσιμα στον ηλεκτρισμό – καθώς και στη μείωση των επιπέδων σπατάλης.

Ωστόσο, οι συζητήσεις είναι πιθανό να διχάσουν.

Προσχέδια των θέσεων της ΕΕ, τα οποία επικαλείται το BBC, καθιστούν σαφές ότι η Ενωση θα συμφωνούσε με έναν στόχο για τον εξηλεκτρισμό μόνο εφόσον αυτός δεν θα επέτρεπε στις χώρες να εκπληρώσουν τον στόχο χρησιμοποιώντας φυσικό αέριο.

«Είναι σημαντικό η πρόοδος στον εξηλεκτρισμό να στηρίζεται σε καθαρές πηγές ενέργειας», αναφέρεται σε υπόμνημα προς τα κράτη-μέλη.

Ωστόσο, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία έχουν υποστηρίξει στο παρελθόν την προσωρινή χρήση φυσικού αερίου ως μιας «καθαρότερης» εναλλακτικής λύσης στα ορυκτά καύσιμα, σε σύγκριση με τον άνθρακα.

Η Σελέστ Σαούλο του WMO δήλωσε ότι δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι χώρες δεν είχαν καταφέρει στο παρελθόν να καταλήξουν σε συμφωνία για ορισμένα ζητήματα, πρόσθεσε όμως ότι «αυτό που βλέπω είναι οι επιπτώσεις που προκαλεί αυτή η έλλειψη συναίνεσης, με την εμφάνιση όλο και πιο ακραίων φαινομένων».

Οι πλουσιότερες χώρες είχαν συμφωνήσει σε προηγούμενες διασκέψεις COP να τριπλασιάσουν τα κονδύλια που διατίθενται στις αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να τις βοηθήσουν να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Στόχος είναι η σχετική χρηματοδότηση να φτάσει τουλάχιστον τα 85 δισ. δολάρια έως το 2035.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία, από το 2024, δείχνουν ότι οι χώρες έχουν φτάσει περίπου στο ένα τρίτο αυτού του ποσού, ενώ ο ΟΗΕ εκτιμά ότι με βάση τις σημερινές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενδέχεται να απαιτηθούν πολύ περισσότερα χρήματα.

Ωστόσο, πολλές χώρες έχουν ανακατευθύνει κονδύλια από τους προϋπολογισμούς αναπτυξιακής βοήθειας προς τις αμυντικές δαπάνες και τη βραχυπρόθεσμη οικονομική στήριξη των νοικοκυριών, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί μετά τον πόλεμο Ιράν-ΗΠΑ.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google