Λιποίδημα: Όταν τα πόδια δεν αδυνατίζουν όσο κι αν προσπαθείς – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις

Δεν είναι απλώς «παχιά πόδια» ούτε αποτέλεσμα έλλειψης προσπάθειας – Τι είναι το λιποίδημα, πώς ξεχωρίζει από την παχυσαρκία και το λεμφοίδημα και ποιες είναι σήμερα οι επιλογές αντιμετώπισης

«Κάνω δίαιτα, γυμνάζομαι, έχω χάσει κιλά, αλλά τα πόδια μου παραμένουν ίδια». Είναι μια φράση που πολλές γυναίκες επαναλαμβάνουν χωρίς να γνωρίζουν ότι πίσω από αυτήν μπορεί να κρύβεται μια χρόνια διαταραχή του λιπώδους ιστού: το λιποίδημα (lipedema).

Το λιποίδημα χαρακτηρίζεται από δυσανάλογη και συνήθως συμμετρική συσσώρευση υποδόριου λίπους, κυρίως στα κάτω άκρα και σε ορισμένες περιπτώσεις στα χέρια. Εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε γυναίκες και μπορεί να συνοδεύεται από πόνο, ευαισθησία, αίσθημα βάρους και εύκολους μώλωπες.

Και εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες παρεξηγήσεις: το λιποίδημα δεν ταυτίζεται με την παχυσαρκία.

Τι ακριβώς είναι το λιποίδημα;

Πρόκειται για χρόνια διαταραχή του υποδόριου λιπώδους ιστού, η οποία επηρεάζει δυσανάλογα συγκεκριμένες περιοχές του σώματος. Συνήθως αφορά και τα δύο πόδια με παρόμοιο τρόπο, ενώ τα πέλματα συνήθως δεν παρουσιάζουν την ίδια αύξηση όγκου.

Το χαρακτηριστικό μοτίβο είναι αυτό που συχνά δημιουργεί την αίσθηση ότι το σώμα «δεν ταιριάζει» μεταξύ του: λεπτότερος κορμός και δυσανάλογα μεγαλύτεροι μηροί, γάμπες ή/και βραχίονες.

Η αιτία δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Η σύγχρονη έρευνα εξετάζει τον ρόλο γενετικών, ορμονικών, αγγειακών και φλεγμονωδών μηχανισμών.

Γιατί μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά;

Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι τα πρώτα συμπτώματα εμφανίστηκαν ή έγιναν εντονότερα σε περιόδους σημαντικών ορμονικών αλλαγών, όπως η εφηβεία, η εγκυμοσύνη ή η εμμηνόπαυση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ορμόνες αποτελούν τη μοναδική αιτία. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι πρόκειται για ένα πολύπλοκο φαινόμενο, στο οποίο πιθανώς αλληλεπιδρούν περισσότεροι παράγοντες.

Τα σημάδια που πρέπει να προσέξει μια γυναίκα

Το λιποίδημα μπορεί να έχει διαφορετική εικόνα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που συναντώνται συχνά:

• συμμετρική αύξηση του όγκου στα πόδια,
• δυσανάλογη κατανομή λίπους σε σχέση με τον κορμό,
• πόνος ή ευαισθησία στην περιοχή,
• αίσθημα βάρους ή κόπωσης στα πόδια,
• εύκολοι και συχνοί μώλωπες,
• ιστός που μπορεί να είναι ευαίσθητος στην πίεση,
• δυσκολία να μειωθεί το λίπος των συγκεκριμένων περιοχών παρά την απώλεια βάρους από άλλα σημεία του σώματος.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η σχετικά απότομη μετάβαση στην περιοχή του αστραγάλου, με τα πέλματα να παραμένουν συνήθως ανεπηρέαστα.

«Δεν φεύγει με δίαιτα» – τι σημαίνει πραγματικά;

Εδώ χρειάζεται προσοχή.

Το να υπάρχει λιποίδημα δεν σημαίνει ότι η διατροφή και η άσκηση δεν έχουν κανέναν ρόλο. Αντίθετα, οι σύγχρονες οδηγίες υποστηρίζουν την άσκηση, τη διατροφική φροντίδα και τη διαχείριση του σωματικού βάρους ως μέρος της συντηρητικής αντιμετώπισης.

Αυτό που συμβαίνει είναι ότι το παθολογικά συσσωρευμένο λίπος του λιποιδήματος μπορεί να μην ανταποκρίνεται στην απώλεια βάρους με τον ίδιο τρόπο όπως το συνηθισμένο λιπώδες ούτως ή άλλως.

Γι’ αυτό μια γυναίκα μπορεί να χάσει βάρος από τον κορμό, το πρόσωπο ή την κοιλιά, αλλά να εξακολουθεί να βλέπει δυσανάλογο όγκο στους μηρούς και στις γάμπες.

Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι «δεν προσπάθησε αρκετά».

Λιποίδημα ή παχυσαρκία;

Δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται από αυξημένη ποσότητα σωματικού λίπους συνολικά, ενώ στο λιποίδημα υπάρχει χαρακτηριστική δυσανάλογη κατανομή του υποδόριου λίπους.

Μπορούν, ωστόσο, να συνυπάρχουν.

Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η παρουσία παχυσαρκίας μπορεί να επιβαρύνει την κινητικότητα και τα συμπτώματα μιας γυναίκας με λιποίδημα, ενώ η αντιμετώπιση του συνολικού σωματικού βάρους παραμένει μέρος της φροντίδας.

Και ποια είναι η διαφορά από το λεμφοίδημα;

Το λεμφοίδημα αφορά δυσλειτουργία του λεμφικού συστήματος και προκαλεί συσσώρευση υγρού στους ιστούς.

Το λιποίδημα αφορά πρωτίστως τον λιπώδη ιστό.

Υπάρχει όμως μια επιπλοκή που μπορεί να κάνει την εικόνα πιο σύνθετη: σε ορισμένες γυναίκες με λιποίδημα μπορεί να αναπτυχθεί και λεμφική δυσλειτουργία, με αποτέλεσμα να συνυπάρχουν τα δύο προβλήματα.

Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση είναι σημαντική και δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση την εμφάνιση των ποδιών.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Δεν υπάρχει ένα απλό αιματολογικό τεστ που να επιβεβαιώνει το λιποίδημα.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση, με αξιολόγηση της κατανομής του λίπους, των συμπτωμάτων και της πορείας τους.

Επειδή υπάρχουν άλλες καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια εικόνα, η διαφοροδιάγνωση είναι σημαντική. Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες έχουν ως βασικό στόχο ακριβώς τη βελτίωση της αναγνώρισης και της διάγνωσης της νόσου.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα και το στάδιο της νόσου.

Η συντηρητική θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

Άσκηση:

Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να βοηθήσει στη λειτουργικότητα, στην κινητικότητα και στην ποιότητα ζωής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η ενδυνάμωση και οι ασκήσεις στο νερό.

Συμπίεση:

Ειδικά ενδύματα συμπίεσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων και τη διαχείριση του οιδήματος όταν υπάρχει.

Φυσικοθεραπεία:

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν τεχνικές αποσυμφόρησης, χειροκίνητη λεμφική παροχέτευση και εξατομικευμένη άσκηση.

Διατροφική υποστήριξη:

Η διατροφή δεν «θεραπεύει» το λιποίδημα, αλλά η σωστή διατροφική φροντίδα και η αποφυγή περαιτέρω αύξησης του σωματικού βάρους αποτελούν μέρος της συνολικής αντιμετώπισης. Πρόσφατη γερμανική κατευθυντήρια οδηγία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μεσογειακή διατροφή.

Και η λιποαναρρόφηση;

Σε ορισμένες γυναίκες με σημαντικά συμπτώματα ή επιδείνωση παρά τη συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να εξεταστεί χειρουργική θεραπεία.

Η λιποαναρρόφηση για λιποίδημα διαφέρει από την αισθητική λιποαναρρόφηση. Στόχος είναι η αφαίρεση του παθολογικού λιπώδους ιστού με τεχνική που προστατεύει, όσο είναι δυνατόν, το λεμφικό σύστημα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν ότι η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένα και μετά από αξιολόγηση της ανταπόκρισης στη συντηρητική θεραπεία.

Δεν αποτελεί, επομένως, «εύκολη λύση αδυνατίσματος» ούτε μια απλή αισθητική επέμβαση.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι πολλές γυναίκες κατηγορούν τον εαυτό τους

Ίσως αυτό να είναι και το πιο σημαντικό μήνυμα γύρω από το λιποίδημα.

Μια γυναίκα που βλέπει ότι το σώμα της δεν ανταποκρίνεται όπως περιμένει στη δίαιτα μπορεί να θεωρεί ότι δεν προσπαθεί αρκετά ή ότι «κάτι κάνει λάθος».

Η σύγχρονη γνώση για το λιποίδημα δείχνει ότι η εικόνα μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη.

Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να βοηθήσει μια γυναίκα να αναζητήσει την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση και να αποκτήσει ένα εξατομικευμένο πλάνο διαχείρισης, αντί να περνά χρόνια από τη μία δίαιτα στην άλλη.

Αν λοιπόν χάνεις βάρος από τον κορμό αλλά τα πόδια παραμένουν δυσανάλογα, πονάνε, βαραίνουν ή μελανιάζουν εύκολα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεσαι μια ακόμη δίαιτα. Μπορεί να χρειάζεται πρώτα να διερευνηθεί τι πραγματικά συμβαίνει.

Διαβάστε επίσης

Το ζητάνε όλες: Το κοντό κούρεμα που δίνει όγκο και στιλ στις γυναίκες άνω των 40

Κατερίνα Καραβάτου: Εμφανίστηκε με αυτήν τη μίνι τζιν φούστα και έδωσε μαθήματα στιλ