G20: Το ευρωπαϊκό «όχι» στον Λαβρόφ τίναξε στον αέρα την κοινή φωτογραφία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στην ακύρωση της καθιερωμένης ομαδικής φωτογραφίας μετά την κατηγορηματική άρνηση Ευρωπαίων αξιωματούχων να σταθούν δίπλα στον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, κατά η έναρξη της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της G20 στην Ατλάντα σήμερα Παρασκευή 30 Οκτωβρίου.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έλαβε την απόφαση να ματαιώσει το παραδοσιακό τελετουργικό προκειμένου να αποτρέψει την εκτροπή των συνομιλιών, την ίδια στιγμή που η παρουσία της Μόσχας στις ΗΠΑ, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές, βαθαίνει τα ρήγματα στο εσωτερικό της Δύσης και υπονομεύει τις προοπτικές συμφωνίας ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής των ηγετών στο Μαϊάμι.

Το παρασκήνιο της ακύρωσης και η απόφαση του Μάρκο Ρούμπιο

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο αποφάσισε να ματαιώσει τη λήψη, κρίνοντας ότι η οξεία αντιπαράθεση γύρω από το πρόσωπο του Λαβρόφ θα επισκίαζε την ουσία των διαβουλεύσεων.

Παρά την ακύρωση του εθιμοτυπικού μέρους, οι επίσημες συνομιλίες στην Ατλάντα διεξάγονται κανονικά με στόχο την προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής των ηγετών της G20, την οποία έχει προγραμματίσει να φιλοξενήσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον Δεκέμβριο στο γκολφ κλαμπ του στο Μαϊάμι. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται ως σαφές προμήνυμα για τη δυσκολία επίτευξης κοινού ανακοινωθέντος στα φλέγοντα ζητήματα που διχάζουν τα μέλη:

• Τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας.

• Τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

• Τους αμερικανικούς δασμούς και την ανασφάλεια στο παγκόσμιο εμπόριο.

• Τις στρατιωτικές κινήσεις της Κίνας στη Νότια Σινική Θάλασσα και το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη συντονισμού των κρατών-μελών απέναντι στις πιέσεις που δέχεται η παγκόσμια οικονομική τάξη, αναφερόμενος συγκεκριμένα στις διαταραχές στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, την αγορά τροφίμων, τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και τις απειλές κατά της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Οι αντιδράσεις για τη Ρωσία και οι επαφές Λαβρόφ

Η ένταση προϋπήρχε της διαφωνίας για την ομαδική εικόνα, καθώς χώρες-μέλη είχαν διατυπώσει σοβαρές επιφυλάξεις για την πρόσκληση της Μόσχας εν μέσω κλιμάκωσης των ρωσικών στρατιωτικών χτυπημάτων στην Ουκρανία.

Το κλίμα είχε επιβαρυνθεί περαιτέρω από τις πρόσφατες επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες προκάλεσαν τριγμούς στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να εξαιρέσει τη Μόσχα από νέο πακέτο κυρώσεων και να περιορίσει προσωρινά την υλικοτεχνική υποστήριξη και την παροχή πληροφοριών προς την Ουκρανία.

Από την πλευρά του, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών διαμαρτυρήθηκε έντονα για καθυστερήσεις στην έκδοση θεωρήσεων εισόδου (βίζα) για τα μέλη της αποστολής του, ζήτημα που διευθετήθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Η εκπρόσωπος του υπουργείου, Μαρία Ζαχάροβα, σχολίασε δεικτικά ότι οι χειρισμοί αυτοί άφησαν την εντύπωση πως «δεν βλέπουν όλοι στην Ουάσινγκτον με καλό μάτι» τη συμμετοχή του επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας. Η ίδια σημείωσε πάντως ότι ο Σεργκέι Λαβρόφ προσήλθε στη σύνοδο με στόχο να θέσει την ανάγκη «ταχείας μεταρρύθμισης των παγκόσμιων οικονομικών θεσμών».

Η επίσκεψη του Λαβρόφ σε αμερικανικό έδαφος αποτελεί μία από τις ελάχιστες εμφανίσεις του σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ μετά την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και την επιβολή των μαζικών κυρώσεων.

Πολιτικές αναταράξεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ

Η φυσική παρουσία του Ρώσου υπουργού στην Ατλάντα παράγει άμεσους πολιτικούς κραδασμούς στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς συμπίπτει χρονικά με τις τελευταίες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες κάλπες.

Σύμφωνα με τον Ίαν Κέλι, πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στη Γεωργία κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, η επιλογή αυτή ενδέχεται να τροφοδοτήσει εσωκομματική και διακομματική φθορά:

• Πολλοί Ρεπουμπλικανοί βουλευτές, οι οποίοι ανησυχούν για τη διατήρηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, εκφράζουν δυσαρέσκεια για τη διαλλακτική γραμμή του Τραμπ απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν.

• Οι Δημοκρατικοί αποκτούν ένα νέο ισχυρό επιχείρημα κριτικής κατά των Ρεπουμπλικάνων στην τελική ευθεία προς τις κάλπες.

Παράλληλα, ο πρώην πρεσβευτής εκτίμησε ότι η συμμετοχή του Λαβρόφ ναρκοθετεί τη συλλογική λειτουργία της G20 στο ουκρανικό μέτωπο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:

«Σίγουρα θα αποδυναμώσει το μήνυμα που θέλουν να στείλουν τουλάχιστον τα δυτικά μέλη».

Την ίδια ώρα, παραμένει πλήρως ανοιχτό και ασαφές εάν ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα κάνει αποδεκτή την πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ για να παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου στη Φλόριντα.