Αντιγριπικός εμβολιασμός: Πώς να προετοιμαστείτε σωστά

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός στην Ελλάδα ξεκίνησε επισήμως στις αρχές Οκτωβρίου, με το Υπουργείο Υγείας να έχει δημοσιεύσει σχετική εγκύκλιο με τις οδηγίες και τις συστάσεις για την εποχική γρίπη. Σύμφωνα με αυτήν, ο εμβολιασμός συνιστάται κατά προτίμηση από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, ώστε να προλάβει να αναπτυχθεί ανοσία πριν από την έξαρση της γρίπης. Όπως εξηγεί, απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την επίτευξη ικανοποιητικής ανοσολογικής απάντησης. Ωστόσο, ο εμβολιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας του ιού, εφόσον δεν έχει γίνει νωρίτερα.

Προτεραιότητα δίνεται σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, τα παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή, οι έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, οι λεχώνες και οι θηλάζουσες, καθώς και άλλες ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως οι επαγγελματίες υγείας. Πέραν αυτών, όποιος επιθυμεί μπορεί να εμβολιαστεί με μια απλή στάση στο φαρμακείο, αποκομίζοντας ενδεχομένως και πρόσθετα οφέλη για την υγεία, όπως προκύπτουν από ένα διαρκώς αυξανόμενο σώμα ερευνών.

Είναι γνωστό ότι τα άτομα με καρδιοπάθεια ή προδιάθεση για καρδιαγγειακό σύμβαμα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα την περίοδο της εποχικής γρίπης. Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός μπορεί να δράσει προστατευτικά για την καρδιά. Μια ανασκόπηση 25 συστηματικών μετα-αναλύσεων, που δημοσιεύτηκε το 2025, διαπίστωσε ότι σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο ο εμβολιασμός συνδέθηκε με 23% έως 47% μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου, 29% έως 34% μικρότερο κίνδυνο εμφράγματος και 13% έως 19% μικρότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η προστατευτική δράση φαίνεται να εκτείνεται και στο νευρικό σύστημα. Η γρίπη και η βασική της επιπλοκή, η πνευμονία, έχουν συνδεθεί με αρκετές νευροεκφυλιστικές νόσους και διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της άνοιας και της νόσου Πάρκινσον. Ο εμβολιασμός μπορεί να έχει προστατευτικά οφέλη, με τη σχετική έρευνα να υποδεικνύει 40% λιγότερες πιθανότητες νόσου Αλτσχάιμερ εντός τετραετίας σε άτομα άνω των 65 ετών που είχαν εμβολιαστεί τουλάχιστον μία φορά για τη γρίπη, 17% μικρότερο κίνδυνο για κάθε τύπο άνοιας, και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ιδίως σε όσους είχαν εμβολιαστεί επανειλημμένως.

Πώς να προετοιμαστείτε την προηγούμενη ημέρα

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία, ωστόσο υπάρχουν απλές συνήθειες που μπορούν να βοηθήσουν ώστε να αισθανθείτε καλύτερα πριν και μετά το ραντεβού. Η επαρκής ενυδάτωση, η ισορροπημένη διατροφή και η ξεκούραση είναι μερικά από τα πράγματα που αξίζει να προσέξετε.

Η καλή ενυδάτωση πριν και μετά τον εμβολιασμό συμβάλλει στη γενικότερη ευεξία και μπορεί να περιορίσει την πιθανότητα εμφάνισης πονοκεφάλου, μιας συχνής ανεπιθύμητης ενέργειας σε κάποια άτομα. Παράλληλα, έχει σημασία να μην πάτε στο ραντεβού με άδειο στομάχι, καθώς η κατανάλωση φαγητού μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή συμπτωμάτων όπως η ζάλη, ο πονοκέφαλος και η κόπωση. Προτιμήστε ένα γεύμα με πρωτεΐνη και φυτικές ίνες, όπως φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, χούμους ή γιαούρτι. Γενικότερα, επιλέξτε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και καλά λιπαρά, όπως τα μούρα, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και οι ξηροί καρποί.

Καλύτερα να αποφύγετε την υπερκατανάλωση αλκοόλ, καθώς ενδέχεται να συντελέσει στην εκδήλωση ανεπιθύμητων ενεργειών, ακόμη και αρκετές ημέρες μετά τον εμβολιασμό. Αν μετά τη χορήγηση του εμβολίου αισθανθείτε ναυτία, μπορείτε να δοκιμάσετε στεγνά τρόφιμα, όπως κράκερ, και τροφές που ανακουφίζουν από τη δυσφορία, όπως τζίντζερ και προϊόντα με μέντα.

Όσον αφορά τη σωματική δραστηριότητα, τα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν πιθανά οφέλη. Μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain, Behavior, and Immunity, έδειξε ότι 90 λεπτά περπάτημα, τρέξιμο ή ποδηλασία μετά τη χορήγηση εμβολίου κατά της γρίπης ή της COVID-19 συνδέθηκαν με υψηλότερες συγκεντρώσεις αντισωμάτων στο αίμα, χωρίς αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ήπια κίνηση μπορεί να σας ωφελήσει εφόσον αισθάνεστε καλά, ενώ η ξεκούραση είναι προτιμότερη όταν υπάρχει κόπωση ή αδιαθεσία.

Τέλος, ο επαρκής ύπνος και η ξεκούραση είναι σημαντικά για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Προσπαθήστε να κοιμηθείτε καλά το προηγούμενο βράδυ και να φτάσετε στο ραντεβού σας έχοντας φάει και πιει αρκετό νερό. Μετά τον εμβολιασμό, παρατηρήστε πώς αισθάνεστε και προσαρμόστε ανάλογα τις δραστηριότητές σας. Αν εμφανίσετε επίμονες ή επιδεινούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας. Το ίδιο ισχύει αν έχετε απορίες σχετικά με τα φάρμακα που λαμβάνετε ή με τη χρήση παυσίπονου (ιβουπροφαίνη, παρακεταμόλη κ.λπ.) για την ανακούφιση από τυχόν ενοχλήσεις.