Ο Ρούμπιο στην Αθήνα, η Άγκυρα σε συναγερμό – Τα F35 και η μεγάλη ενεργειακή σκακιέρα

Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική εικόνα στην ευρύτερη περιοχή χαρακτηρίζεται από έντονη ρευστότητα.

Ως έμπρακτη ένδειξη της σημασίας που αποδίδει η Ουάσινγκτον στην Ελλάδα, με φόντο μάλιστα τις τουρκικές αιτιάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο μεταφράζει η Αθήνα την επίσκεψη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Η Τουρκία έχει ανοίξει όλη τη βεντάλια των μαξιμαλιστικών διεκδικήσεών της, τη στιγμή που η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως σταθερού συμμάχου και κομβικού παράγοντα ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το γεγονός ότι ο Μάρκο Ρούμπιο δεν συνδυάζει το ταξίδι του στην ελληνική πρωτεύουσα με επίσκεψη στην Άγκυρα αξιολογείται από την Αθήνα ως ιδιαίτερα θετικό.

Μπαράζ προκλήσεων στο Αιγαίο

Λίγες ώρες πριν την άφιξη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα, η Άγκυρα προχώρησε σε μπαράζ προκλήσεων σε βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο με οπλισμένα F-16. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 10 παραβάσεις και 15 παραβιάσεις. Παράλληλα, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην ενίσχυση του ελληνικού οπλοστασίου με F-35 και τον υπό συζήτηση εξοπλισμό τους, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και, κυρίως, τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να διατηρήσει ισορροπίες στις σχέσεις της με Αθήνα και Άγκυρα.

Στο μεταξύ, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει εκφράσει την εκτίμηση ότι η Τουρκία θα μπορούσε να επανέλθει σταδιακά στο πρόγραμμα των F-35 και να παραλάβει τα αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Πολλοί Αμερικανοί νομοθέτες τονίζουν ότι η Άγκυρα δεν συμπεριφέρεται ως αξιόπιστος εταίρος του ΝΑΤΟ εστιάζοντας στην επιθετική ρητορική και τις ενέργειες της γείτονος κατά της Ελλάδας και της Κύπρου.

Υπενθυμίζεται πώς η Άγκυρα αναζητά φόρμουλα για να ξεπεράσει τα νομικά και πολιτικά εμπόδια των ΗΠΑ καθώς το βασικό εμπόδιο παραμένει η κατοχή των ρωσικών S-400.

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ

Οι συνομιλίες του Μάρκο Ρούμπιο με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη αναμένεται να αποτυπώσουν το εύρος αλλά και το βάθος της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.

Η αμερικανική επίσκεψη δεν περιορίζεται στο εθιμοτυπικό σκέλος. Η ατζέντα περιλαμβάνει άμυνα, εξοπλιστικά προγράμματα, ενεργειακή ασφάλεια, ναυτιλία, περιφερειακές εξελίξεις και επενδύσεις, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, μέσω του οποίου η Ελλάδα αναδεικνύεται σε βασική πύλη μεταφοράς αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθούν στα περιφερειακά ζητήματα στο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας -ΗΠΑ, με την υφυπουργό Εξωτερικών, πρέσβυ Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου να έχει κομβικό ρόλο στις σχετικές συζητήσεις, καθώς πρόκειται για έναν από τους πλέον κρίσιμους φακέλους της διπλωματικής ατζέντας.

Το αμυντικό σκέλος αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της επίσκεψης. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας θα συναντηθεί με τον Μάρκο Ρούμπιο κατά την υπογραφή Επιστολής Προθέσεων μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα ενισχύοντας περαιτέρω τη διάσταση της στρατιωτικής συνεργασίας.Η συμφωνία, η οποία θα υπογραφεί από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον διοικητή της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, υποστράτηγο John Haas, αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην εμβάθυνση των αμυντικών δεσμών των δύο χωρών.

Παράλληλα, στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης εντάσσεται και η αξιοποίηση κρίσιμων ελληνικών υποδομών, με τη Σούδα να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της γεωστρατηγικής αξίας που έχει η Ελλάδα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο ρόλος της Ελλάδας στην ενεργειακή σκακιέρα

Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενεργειακή διάσταση της επίσκεψης. Ο Κάθετος Διάδρομος, με βασικό κόμβο την Αλεξανδρούπολη, βρίσκεται στο επίκεντρο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Αφενός ενισχύεται η ενεργειακή διαφοροποίηση της Ευρώπης και αφετέρου αναβαθμίζεται ο γεωπολιτικός ρόλος της Ελλάδας. Το ενεργειακό ενδιαφέρον ενισχύεται από τις προγραμματισμένες έρευνες των ενεργειακών κολοσσών, ExxonMobil και Chevron.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ μέσω του σχήματος 3+1, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, των διασυνδέσεων και της προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.