Επιστολή του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου στον Μ. Ρούμπιο

Επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με αφορμή την επίσκεψή του στην Αθήνα και τη συμμετοχή του στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ και Ελλάδας, απέστειλε το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI).

Την επιστολή υπογράφει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Νικ Λαρυγκάκης, ο οποίος υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και καλεί την Ουάσιγκτον να τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι στις τουρκικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην επιστολή, ο πρόεδρος του AHI χαιρετίζει την απόφαση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον Στρατηγικό Διάλογο, σημειώνοντας ότι, από την έναρξή του το 2018, έχει εξελιχθεί σε βασικό θεσμικό πλαίσιο συντονισμού των δύο χωρών στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, του εμπορίου και της περιφερειακής ασφάλειας.

Το AHI χαρακτηρίζει την Ελλάδα «πιστό, αξιόπιστο και σταθερό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών και επισημαίνει ότι η Αθήνα όχι μόνο υπερκαλύπτει τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ ως προς τις αμυντικές δαπάνες, αλλά εκπληρώνει με συνέπεια τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο της Σούδας, η οποία, σύμφωνα με το AHI, έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο κόμβο για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία και τις επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή. Το Ινστιτούτο σημειώνει ότι, κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αμερικανικά μαχητικά, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, μεταγωγικά και μέσα ειδικών επιχειρήσεων έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένως τις εγκαταστάσεις της Σούδας.

Παράλληλα, το AHI επισημαίνει την απόφαση της Ελλάδας να ενισχύσει την προστασία της βάσης με τη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κρήτη, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα αναλαμβάνει συγκεκριμένο κόστος και κινδύνους στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας της με την Ουάσιγκτον.

Στο ενεργειακό πεδίο, η επιστολή αναδεικνύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, μέσω των υποδομών στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη και του Κάθετου Διαδρόμου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία.

Σύμφωνα με το AHI, η εξέλιξη αυτή εξυπηρετεί και αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα, καθώς συμβάλλει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.

Το Ινστιτούτο αναφέρεται επίσης στο σχήμα 3+1 μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ισραήλ, καθώς και στη δημιουργία του U.S. Eastern Mediterranean Energy Center, ζητώντας από την αμερικανική κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι ο νέος θεσμός θα διαθέτει τους αναγκαίους πόρους και την απαιτούμενη πολιτική στήριξη.

Εκτενής αναφορά γίνεται στην Τουρκία και στον ρόλο της στις ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το AHI επικαλείται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Great Sea Interconnector, το ευρωπαϊκό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, το οποίο έχει λάβει σημαντική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

Στην επιστολή σημειώνεται ότι η ‘Αγκυρα υποστηρίζει πως απαιτείται η συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Γίνεται επίσης ειδική αναφορά σε περιστατικό ανοικτά της Κάσου, καθώς και στις απαιτήσεις της Τουρκίας για προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με νέες έρευνες.

Ο Νικ Λαρυγκάκης συνδέει τις κινήσεις αυτές με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και με τη διαχρονική τουρκική απειλή του casus belli κατά της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι, κατά το AHI, οι συγκεκριμένες ενέργειες αντιβαίνουν τόσο στο διεθνές δίκαιο όσο και στα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.

Παράλληλα, το AHI εκφράζει ανησυχία για την τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο και καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να διατηρήσει σε ισχύ τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία βάσει του CAATSA λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400.

Το Ινστιτούτο παίρνει επίσης σαφή θέση στο ζήτημα των F-35, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να επανενταχθεί στο πρόγραμμα ούτε να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα όσο συνεχίζει να απειλεί έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ και να αμφισβητεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τέλος, στο ίδιο πλαίσιο, ο Νικ Λαρυγκάκης καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο να αξιοποιήσει την επίσκεψή του στην Αθήνα προκειμένου να επαναβεβαιώσει με σαφήνεια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στην προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.