Ημικρανία: Αμφισβητούνται τα παραδοσιακά κριτήρια επιτυχίας της θεραπείας – Τι δείχνει ελληνική μελέτη

Αμφισβητούνται τα παραδοσιακά κριτήρια επιτυχίας μιας θεραπείας στην ημικρανία- στοιχεία από ελληνική μελέτη σε κορυφαίο διεθνές ιατρικό περιοδικό. Ο Δρ. Μιχαήλ Κ. Βικελής, νευρολόγος με εξειδίκευση στην ημικρανία και τις κεφαλαλγίες και Επιστημονικός Σύμβουλος του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος μιλάει στο ..gr για μια πρόσφατη σημαντική ελληνική διεθνή εργασία σχετικά με την ημικρανία.

Συνέντευξη στον Θάνο Ξυδόπουλο

Κύριε Βικελή, γιατί είναι ιδιαίτερα σημαντική αυτή η μελέτη και γιατί δημοσιεύτηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Cephalalgia;

Το περιοδικό Cephalalgia είναι κορυφαίο διεθνές επιστημονικό περιοδικό και το επίσημο περιοδικό της Διεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας (IHS), στο οποίο δημοσιεύονται οι πιο έγκυρες και σημαντικές εξελίξεις στον χώρο. Η συγκεκριμένη μελέτη, από την δική μας ελληνική επιστημονική ομάδα με βασικό συγγραφέα τον Δρ. Ανδρέα Αργυρίου, Νευρολόγο στο Νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας» της Πάτρας, επιλέχθηκε να δημοσιευθεί διότι αμφισβητεί στην πράξη τα παραδοσιακά κριτήρια επιτυχίας μιας θεραπείας στην ημικρανία. Στηρίζεται σε δεδομένα πραγματικού κόσμου (real-world data) σε ασθενείς που έκαναν θεραπεία ημικρανίας για μια διετία (24 μήνες) με το μονοκλωνικό αντίσωμα φρεμανεζουμάμπη.

Ποιος ήταν ο στόχος της μελέτης, τι έδειξαν τα αποτελέσματα των 2 ετών και ποιοι ασθενείς είχαν την καλύτερη ανταπόκριση;

Ο στόχος ήταν να εξεταστεί αν η παραδοσιακή «μείωση των κρίσεων κατά τουλάχιστον 50%», κριτήριο που εδώ και χρόνια χρησιμοποιείται στη μελέτη της θεραπείας της ημικρανίας,  μπορεί πράγματι να δείξει απαλλαγή από την αναπηρία που προκαλεί η ημικρανία. Ή, εναλλακτικά, αν πρέπει να στοχεύουμε στον «βέλτιστο έλεγχο» δηλαδή στις κάτω από 4 ημέρες ημικρανίας/μήνα. Η μελέτη έδειξε ότι μετά τον πρώτο χρόνο θεραπείας, ενώ το 78% των ασθενών πέτυχε την «βασική» μείωση κατά τουλάχιστον 50%, μόνο το 19% έφτασε στον «βέλτιστο έλεγχο, δηλαδή στις λιγότερες από 4 ημέρες/μήνα με ημικρανία. Με τη συνέχιση της αγωγής, το ποσοστό των ασθενών με βέλτιστο έλεγχο ανέβηκε στο 30% (σχεδόν 1 στους 3), ενώ παράλληλα μειώθηκαν δραστικά τα παυσίπονα και η καθημερινή αναπηρία.

Κύριε Βικελή, πώς αλλάζει αυτή η μελέτη τον τρόπο που οι γιατροί θέτουν στόχους για τη θεραπεία της ημικρανίας;

Η μελέτη αποδεικνύει ότι οι γιατροί δεν πρέπει να επαναπαύονται όταν ένας ασθενής μειώνει απλώς τις ημέρες ημικρανίας στο μισό (π.χ. από 20 σε 10 ημέρες), καθώς ο ασθενής συνεχίζει να χάνει σημαντικό μέρος της ζωής του. Η θεραπευτική προσέγγιση μετατοπίζεται πλέον προς τον «βέλτιστο έλεγχο» (δηλαδή τη μείωση σε κάτω από 4 ημέρες/μήνα), θέτοντας ως κύριο μέλημα την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του ασθενούς με ημικρανία στην καθημερινότητά του.

Ποιο είναι το πρακτικό μήνυμα της μελέτης της ομάδας GRASP σχετικά με τη διάρκεια της θεραπείας και τις διακοπές στη θεραπεία;

Το κύριο πρακτικό μήνυμα είναι ότι η θεραπεία της ημικρανίας με μονοκλωνικά αντισώματα θέλει χρόνο και διάρκεια. Επειδή τα ποσοστά των ασθενών που πέτυχαν βέλτιστο έλεγχο σχεδόν διπλασιάστηκαν μεταξύ 1ου και 2ου έτους, στη μελέτη δείξαμε ότι δεν πρέπει να επιβάλλονται βιαστικές ή υποχρεωτικές διακοπές της θεραπείας. Η συνεχιζόμενη αγωγή προσφέρει επιπλέον βελτίωση που προστατεύει τον ασθενή από την υποτροπή της νόσου.

Γιατρέ, Τι είναι η Greek Research Alliance for the Study of Headache and Pain (GRASP) και ποιο είναι το έργο της;

Η Greek Research Alliance for the Study of Headache and Pain (GRASP) (Ελληνική Ερευνητική Συμμαχία για τη Μελέτη της Κεφαλαλγίας και του Πόνου), η οποία υλοποίησε την μελέτη για την οποία μιλήσαμε, είναι μια ελληνική επιστημονική ερευνητική ομάδα. Αποτελείται από εξειδικευμένους νευρολόγους και κέντρα κεφαλαλγίας από διάφορα νοσοκομεία και ιατρεία της χώρας. Η ομάδα GRASP υλοποιεί έρευνα σε πραγματικές συνθήκες (Real-World Evidence) και μελετά πώς λειτουργούν οι θεραπείες της ημικρανίας στην καθημερινή κλινική πράξη, συχνά εστιάζοντας σε ασθενείς με ανθεκτική ημικρανία που δυσκολεύονται να βρουν ανακούφιση. Επίσης, η ομάδα GRASP πραγματοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις για ιατρούς και συνεργάζεται με τον Σύλλογο Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος για δράσεις ενημέρωσης προς ασθενείς με ημικρανία.