«Paging Hezbollah» ή αλλιώς πώς οι βομβητές έγιναν βόμβες

«Ηταν αναμφίβολα μια σύγχρονη εκδοχή του Δούρειου Ιππου», εμφανίζεται να λέει ο απόστρατος αμερικανός στρατηγός και πρώην διευθυντής της CIA Ντέιβιντ Πετρέους. «Αυτή η μικρή ποσότητα εκρηκτικών άλλαξε τον κόσμο», προσθέτει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αμφότεροι αναφέρονται στην εντυπωσιακή ισραηλινή επιχείρηση με τους παγιδευμένους βομβητές που εξερράγησαν στα χέρια μελών της Χεζμπολάχ (και όχι μόνο) τον Σεπτέμβριο του 2024.

Το πώς σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε αποκαλύπτει εκ των έσω σήμερα το ντοκιμαντέρ «Paging Hezbollah» του αμερικανού σκηνοθέτη και παραγωγού Τζάστιν Φολκ.

Επρόκειτο, κατά κοινή ομολογία, για μια εξαιρετική επιτυχία των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, υπόδειγμα επιχειρησιακού σχεδιασμού, που θα μείνει στην Ιστορία. Ο απολογισμός της επίθεσης ήταν σχεδόν 3.000 τραυματίες και τουλάχιστον 12 νεκροί, περιλαμβανομένων και αμάχων, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές.

Ομως το «Paging Hezbollah» δεν εστιάζει αποκλειστικά στην επιχείρηση και αυτό είναι που το καθιστά ξεχωριστό, τουλάχιστον σύμφωνα με τον Κάιλ Σμιθ, κριτικό κινηματογράφου και αρθρογράφο της Wall Street Journal. Κατά τη γνώμη του ενδέχεται να είναι το πιο κατατοπιστικό ντοκιμαντέρ που έχει γυριστεί έως σήμερα για τις εξελίξεις στο Ισραήλ και στην ευρύτερη περιοχή μετά τις επιθέσεις την 7η Οκτωβρίου του 2023.

Η αφήγησή του, άλλοτε συναρπαστική και άλλοτε σπαρακτική, εντάσσει την επιχείρηση στην ευρύτερη στρατηγική του εβραϊκού κράτους να αποδυναμώσει τις εχθρικές τρομοκρατικές οργανώσεις μετά από την πολλαπλή επίθεση της Χαμάς πριν από μία τριετία κατά την οποία σκοτώθηκαν σχεδόν 1.200 άνθρωποι.

Ο Τζάστιν Φολκ ξετυλίγει αυτή την περίπλοκη υπόθεση με γρήγορο ρυθμό, στηριζόμενος σε συνεντεύξεις με τον Νετανιάχου, τον Πετρέους, υψηλόβαθμα στελέχη των ισραηλινών και των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και τον Νταβίντ Μπαρνέα, επικεφαλής της Μοσάντ από το 2021 έως το 2026.

Από τις εταιρείες-βιτρίνες στις εκρήξεις

Η ιδέα για την επιχείρηση προέκυψε όταν ο ιστορικός ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα άρχισε να προειδοποιεί ότι οι Ισραηλινοί παρακολουθούσαν τα κινητά τηλέφωνα των μελών της οργάνωσης, η οποία είχε καταφέρει εδραιώσει την παρουσία της στον νότιο Λίβανο, δίπλα στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο οι βομβητές, συσκευές παλαιότερης τεχνολογίας που επιτρέπουν τη λήψη μηνυμάτων χωρίς εκπομπή σήματος από τον χρήστη, θεωρήθηκαν ασφαλέστερη εναλλακτική επιλογή.

Το Ισραήλ έστησε εταιρείες-βιτρίνες και επιστράτευσε ακόμη και έναν αξιόπιστο αντιπρόσωπο πωλήσεων, προκειμένου να προωθήσει στη Χεζμπολάχ μια συσκευή δικού του (τάχα) σχεδιασμού και κατασκευής. Προηγουμένως, ωστόσο, οι ισραηλινοί μηχανικοί κλήθηκαν να φέρουν σε πέρας μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή: να βρουν έναν τρόπο ώστε ο βομβητής να λειτουργεί άψογα και ταυτόχρονα να κρύβει στην μπαταρία του εκρηκτικά που δεν θα εντοπίζονταν σε ελέγχους.

Η συσκευή που κατασκεύασαν, τελικά, ήταν κάπως ογκώδης για να είναι πρακτική. Ωστόσο οι Ισραηλινοί δεν πτοήθηκαν, επιστράτευσαν μια ομάδα μάρκετινγκ, η οποία ανέλαβε να μετατρέψει το μειονέκτημα σε πλεονέκτημα: ο βομβητής διαφημίστηκε ως πιο ανθεκτικός από τους ανταγωνιστικούς και, επιπλέον, ως αδιάβροχος. Οι ισραηλινοί πράκτορες φρόντισαν επίσης να διατίθεται σε ιδιαίτερα συμφέρουσα τιμή.

Τελικά, στις τρεισήμισι το μεσημέρι της 17ης Σεπτεμβρίου του 2024, οι βομβητές εξερράγησαν. Οι ισραηλινές υπηρεσίες είχαν υπολογίσει ότι εκείνη την ώρα θα ανταποκρινόταν μέγιστος αριθμός μελών της Χεζμπολάχ στο σήμα. Οπως εξηγείται στο ντοκιμαντέρ, η ποσότητα των εκρηκτικών σε κάθε βομβητή ήταν σκόπιμα περιορισμένη, καθώς στόχος των Ισραηλινών δεν ήταν τόσο να σκοτώσουν όσο να τραυματίσουν όσο το δυνατόν πιο πολλά μέλη της Χεζμπολάχ, ώστε να σπείρουν τον τρόμο και την παράνοια στους κόλπους της οργάνωσης (ορισμένοι αξιωματούχοι ασφαλείας είχαν προτείνει στον Μπενιαμίν Νετανιάχου να ενημερώσει, προηγουμένως, την κυβέρνηση Μπάιντεν. «Αρνήθηκα», δηλώνει ο ίδιος στην ταινία).

Εν μέσω του χάους που είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν, οι Ισραηλινοί έσπευσαν να εκμεταλλευτούν την εξαιρετική περίσταση, εξαπολύοντας, έπειτα από δέκα ημέρες, μια σειρά από αεροπορικές επιδρομές στο πλαίσιο των οποίων σκοτώθηκαν ο Νασράλα και πολλά άλλα ανώτερα στελέχη της Χεζμπολάχ.

Οι μαρτυρίες

Ο κριτικός της WSJ εξαίρει τον τρόπο με τον οποίο το ντοκιμαντέρ εξηγεί το ιστορικό υπόβαθρο, παρουσιάζει τις ωμότητες της Χαμάς και αναδεικνύει το ανθρώπινο κόστος.

Σε μια σκηνή μια γυναίκα, μαζί με τις δύο κόρες της, αφηγείται πώς ο σύζυγός της σκοτώθηκε, αντιμετωπίζοντας ενόπλους της παλαιστινιακής οργάνωσης κατά την εισβολή της 7ης Οκτωβρίου. Η υπόλοιπη οικογένεια είχε προλάβει να καταφύγει στο καταφύγιο του σπιτιού, όπου προσπαθούσαν να μην βγάλουν άχνα, παρά τον τρόμο και την οδύνη.

Μια άλλη μάρτυρας περιγράφει δακρυσμένη πώς ο μικρός αδελφός της και άλλα έντεκα παιδιά, όλα μέλη της αραβόφωνης εθνοθρησκευτικής μειονότητας των Δρούζων, σκοτώθηκαν, όταν ρουκέτα ιρανικής κατασκευής, την οποία εκτόξευσε η Χεζμπολάχ, έπεσε σε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στα ελεγχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα του Γκολάν.

Αλλες σκηνές αποκαλύπτουν πτυχές της στρατιωτικής υποδομής της Χεζμπολάχ. Πλάνα που κατέγραψαν ισραηλινοί στρατιώτες μετά από την εισβολή τους στον νότιο Λίβανο δείχνουν ισχυρά οχυρωμένα καταφύγια, που φτάνουν σε βάθος αρκετών ορόφων και περιέχουν τεράστια αποθέματα οπλισμού.

Κάποια στιγμή ένας ισραηλινός στρατιώτης περιγράφει το σοκ και την απογοήτευση που ένιωθε κατά τη διάρκεια ερευνών από σπίτι σε σπίτι στο νότιο Λίβανο: σε φαινομενικά συνηθισμένες κατοικίες αμάχων ανακάλυπταν αντιαρματικούς πυραύλους και ρουκέτες μεταξύ αντικειμένων καθημερινής χρήσης.

Ο Κάιλ Σμιθ εντοπίζει, πάντως, και αδυναμίες, με πρώτη τη «φορτική», όπως τη χαρακτηρίζει, μουσική επένδυση του ντοκιμαντέρ η οποία, κατά τη γνώμη του, υποβαθμίζει τη βαρύτητα των γεγονότων. Εξίσου προβληματικές θεωρεί και τις δραματοποιημένες αναπαραστάσεις: στην καλύτερη περίπτωση μοιάζουν τεχνητές και στη χειρότερη προκαλούν γέλιο. Σε μια σκηνή, για παράδειγμα, πανικόβλητος μετά την επιχείρηση με τους βομβητές, ένας μαχητής της Χεζμπολάχ φοβάται μη τυχόν τον σκοτώσει ο φούρνος μικροκυμάτων στο σπίτι του.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google