Μετρό: Το γεφύρι της Γραμμής 4 και η «καυτή» Κυψέλη

Οι περιπέτειες του μετροπόντικα στα «σπλάχνα» της Αθήνας σπανίως έχουν γραμμική εξέλιξη, καθώς τα έργα του Μετρό είναι σύνθετα και η πρωτεύουσα μια πόλη που συνδυάζει τις ρίζες της αρχαιότητας με τις σύγχρονες ιδιαιτερότητες. Οπως άλλωστε και η Θεσσαλονίκη.

Οι παλαιότεροι θυμούνται τη διαχείριση που απαίτησε η αρχική κατασκευή του Μετρό της Αθήνας από την πλευρά των τότε κυβερνήσεων (κυρίως του ΠΑΣΟΚ). Μεταξύ άλλων, στο Μοναστηράκι ο σταθμός κατέβηκε πολύ βαθύτερα, στον Κεραμεικό ο σχεδιασμός άλλαξε για να προστατευθεί ο αρχαιολογικός χώρος, στην οδό Νίκης άλλαξε η χάραξη.

Ενώ στην Αγία Παρασκευή κάποιοι μαγαζάτορες με τις κατάλληλες προσβάσεις κατάφεραν να διώξουν τον σταθμό από την πλατεία, στερώντας την πρόσβαση σε ένα ολόκληρο προάστιο.

Ας έρθουμε όμως στη Γραμμή 4, η οποία θα συνδέει το Αλσος Βεΐκου με το Γουδή και θα έχει μήκος 12,8 χλμ. με 15 σταθμούς. Αφήνοντας στην άκρη την αρχική εκδοχή που ανακοινώθηκε το 2014, το τελικό σχέδιο άρχισε να τρέχει με την υπογραφή της σύμβασης έναρξης εργασιών τον Ιούνιο του 2021 από την κοινοπραξία ΑΒΑΞ, Ghella και Alstom Transport.

Τον Αύγουστο του 2021 άρχισε σταδιακά η ανάπτυξη των εργοταξίων, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται στις αντιδράσεις για την κατασκευή σταθμού στην Πλατεία Εξαρχείων. Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ (παρότι αυτόν ακριβώς τον σχεδιασμό παρέδωσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ) έκαναν λόγο για «αλλοίωση του χαρακτήρα της γειτονιάς» και για «καταστολή», ακολουθούμενα τότε από άλλα κόμματα και οργανώσεις.

Η κυβέρνηση επέμεινε, η λογική επικράτησε και οι εργασίες ξεκίνησαν στην Πλατεία Εξαρχείων τον Αύγουστο του 2022. Μετά από 15 χρόνια σχεδίων και αναβολών το έργο μπήκε σε τροχιά υλοποίησης με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του συνόλου της Γραμμής 4 τον Ιούνιο του 2029.

Η υπόθεση του πάρκου Ριζάρη. Τον Δεκέμβριο του 2023 το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε μερικώς δεκτή την προσφυγή του Ιδρύματος Πατέρα για να σωθεί το Αλσος Ριζάρη. Ο εφοπλιστής Νίκος Πατέρας είχε ζητήσει να μετακινηθεί η έξοδος του σταθμού «Ευαγγελισμός» στην υπό κατασκευή Γραμμή 4, ώστε να διασωθούν τα δέντρα εντός του πάρκου. Οι διαβουλεύσεις ανάμεσα στο υπουργείο Περιβάλλοντος, τον Δήμο Αθηναίων και την Ελληνικό Μετρό δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε ένα κοινά αποδεκτό σχέδιο για την προστασία του πρασίνου. Οι εργασίες δεν έχουν ξεκινήσει.

Η σήραγγα της Κατεχάκη. Τον Μάρτιο του 2024 έγινε γνωστό ότι μια ημικυκλική σήραγγα 150 μέτρων διανοίχθηκε… εκτός μελέτης στη Γραμμή 4 του Μετρό στην Κατεχάκη. Ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος ανέφερε στη Βουλή ότι δόθηκε εντολή αποκατάστασης του τρόπου εκτέλεσης της κατασκευής της σήραγγας. Το θέμα έλαβε διαστάσεις στα μέσα ενημέρωσης και στα social media.

Τα κτίρια της Κυψέλης. Στις 8 Μαΐου του 2026 οι εργασίες του μετροπόντικα για τη διάνοιξη σήραγγας στην περιοχή της Κυψέλης σταμάτησαν. Από τον Μάρτιο είχαν διαπιστωθεί καθιζήσεις και ρωγμές σε κτίρια. Μετά από μήνες, και με τους κατοίκους να ζουν με την καθημερινή αγωνία της ασφάλειας των κατοικιών τους, οι εκθέσεις του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) που παραδόθηκαν στις 2 Οκτωβρίου στην Ελληνικό Μετρό κατέγραψαν σοβαρές ζημιές σε 14 πολυκατοικίες.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Τάνιας Γεωργιοπούλου στην «Καθημερινή» (7/10), οι εκθέσεις του ΤΕΕ καταγράφουν σοβαρά προβλήματα τόσο στην τοιχοποιία όσο και στον φέροντα οργανισμό των κτιρίων, ενώ οι πραγματογνώμονες εκτιμούν ότι ορισμένες κολόνες έχουν ήδη εξαντλήσει μέρος των περιθωρίων ασφαλούς παραμόρφωσής τους.

Στo ζήτημα παρενέβη την Τετάρτη 7/10 ο κ. Ταχιάος. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Meganews, ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών θέλησε να περάσει το μήνυμα ότι η ασφάλεια των κατοίκων είναι η πρώτη προτεραιότητα, αλλά και ότι το έργο θα επανεκκινήσει και μάλιστα «άμεσα», και για τεχνικούς λόγους. Ωστόσο διευκρίνισε πως δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα αυτή τη στιγμή, καθώς οι απαραίτητες μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη.

«Επείγει να ξεκινήσει ο μετροπόντικας και για τεχνικούς λόγους. Τα κοπτικά δεν είναι δυνατόν να μείνουν επ’ αόριστον ακίνητα γιατί θα πετρώσει η κεφαλή και μετά η επανεκκίνηση θα είναι πάρα πολύ δύσκολη», ανέφερε ο κ. Ταχιάος. Υπογράμμισε ότι το ενδιαφέρον για την επανεκκίνηση είναι κοινό για το Δημόσιο, την Ελληνικό Μετρό και τον ανάδοχο, με πρώτη προτεραιότητα την ασφάλεια των κατοίκων και των περιουσιών τους.

Σε ό,τι αφορά τις αποκαταστάσεις των κτιρίων, ο υφυπουργός σημείωσε πως οι εργασίες για τα κτίρια που βρίσκονται πάνω από ήδη κατασκευασμένη σήραγγα μπορούν και πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα, αρκεί να ολοκληρωθούν οι σχετικές μελέτες. Ενώ για τα κτίρια που παραμένουν στη ζώνη επιρροής του μηχανήματος εκπονείται μελέτη τρωτότητας και θα ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας πριν από την επανεκκίνηση.

Ο συνδυασμός των δύο, της επανεκκίνησης και της αναμονής που απαιτεί η παρέμβαση για τη διασφάλιση της ασφάλειας των κατοίκων, υπογραμμίζει τη δύσκολη θέση στην οποία έχει βρεθεί ο αρμόδιος υφυπουργός. Ισως έτσι εξηγείται και το γιατί δεν παρεμβαίνουν στο ζήτημα άλλα στελέχη της κυβέρνησης, ειδικά σε προεκλογική περίοδο.

Πολιτικοποιείται το κεραμίδι;

Την Πέμπτη (08.10), μετά από καθυστέρηση οκτώ μηνών, οι κάτοικοι των πολυκατοικιών απέκτησαν με απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών το δικαίωμα σε επίσημη ενημέρωση για το πρόβλημά τους. Στο εξής, όλα τα έγγραφα για τις ζημιές των κτιρίων της περιοχής από τον μετροπόντικα πρέπει να παραδοθούν από την Ελληνικό Μετρό και την κατασκευαστική εταιρεία στα χέρια τους.

Την Παρασκευή (09.10) 10 ο κ. Ταχιάος, ο οποίος έχει αφεθεί μόνος να χειρίζεται επικοινωνιακά το πρόβλημα και να εισπράττει και τη φθορά που συνεπάγεται, προχώρησε στο πρώτο «φάουλ». Δήλωσε στην ΕΡΤ ότι «πίσω από όλα αυτά υπάρχουν κάποιες μεθοδεύσεις» και έκανε λόγο και για πολιτική διάσταση στην υπόθεση, αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στην περιοχή.

Είναι προφανές ωστόσο ότι η ανησυχία των κατοίκων δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να είναι πολιτικά υποκινούμενη (όσες απόπειρες κι αν γίνουν προς αυτή την κατεύθυνση) όσο υπάρχει ο φόβος ότι κοιμούνται σε πολυκατοικίες για τις οποίες ουδείς παίρνει την ευθύνη να τους διαβεβαιώσει ότι είναι ασφαλείς.

Οπως η ευθύνη για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων ήταν της κυβέρνησης, όση πολιτική εκμετάλλευση κι αν υπήρξε μετά την τραγωδία των Τεμπών (που υπήρξε τεράστια), το ίδιο ισχύει και με τις πολυκατοικίες της Κυψέλης.

Το αβέβαιο χρονοδιάγραμμα

Η Γραμμή 4 προβλέπεται να καλύψει πυκνοκατοικημένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας, σημαντικά κτίρια και εγκαταστάσεις όπως το ΕΜΠ, η Πανεπιστημιούπολη, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η Νομική Σχολή και το Μουσείο Μπενάκη. Ενώ, με βάση τους αρχικούς υπολογισμούς, το έργο θα δώσει τη δυνατότητα σε περισσότερους από 300.000 πολίτες να αφήσουν το αυτοκίνητο, ώστε να αποσυμφορηθούν οι δρόμοι και να βελτιωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μετακινήσεων.

Επί του παρόντος, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη το 2022, με την κυβέρνηση να παίρνει πάνω της το ζήτημα του σταθμού των Εξαρχείων και, βέβαια, την ολοκλήρωση του Μετρό Θεσσαλονίκης, το Μέγαρο Μαξίμου μοιάζει να τηρεί (προεκλογικές) αποστάσεις από τις αθηναϊκές εμπλοκές. Ιδίως από αυτές της Κυψέλης.

Ομως, πέρα από το πρωτεύον αυτό ζήτημα, που άπτεται της ασφάλειας των πολιτών, κάτοικοι και επιχειρήσεις δεν γνωρίζουν πότε θα κλείσουν οι «τρύπες» σε κεντρικούς σταθμούς (Κολωνάκι – Εξάρχεια) όπου εκτελούνται έργα. Κυρίως δεν γνωρίζουν πότε θα παραδοθεί το έργο. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα μετακινήθηκε ήδη από το 2019 στο 2022, με τον ανάδοχο να ζητεί παράταση έως το 2034.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google