Πώς η αναπνοή μάς «ανοίγει την όρεξη» να ρισκάρουμε για το κέρδος

Μπορεί η αναπνοή να επηρεάζει τις επιλογές που κάνουμε εκείνη τη στιγμή; Μια νευροεπιστημονική μελέτη δείχνει ότι, τουλάχιστον σε ελεγχόμενες συνθήκες, ο τρόπος που αναπνέουμε μπορεί να αλλάζει το πόσο πρόθυμοι είμαστε να πάρουμε ένα οικονομικό ρίσκο.

Οι ερευνητές ζήτησαν από 41 νέους ενήλικες να επιλέξουν ανάμεσα σε διαφορετικά σενάρια με πιθανό χρηματικό κέρδος ή απώλεια, ενώ παράλληλα άλλαζαν τον ρυθμό της αναπνοής τους.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neuron, εξέτασε παράλληλα με την αλλαγή του ρυθμού της αναπνοής, τι συνέβαινε στη δραστηριότητα της καρδιάς και του εγκεφάλου. Σκοπός, να διερευνηθεί πώς οι αλλαγές αυτές συνδέονται με τον τρόπο που ζυγίζουμε το ρίσκο και το πιθανό κέρδος.

Δύο δευτερόλεπτα εισπνοή, οκτώ εκπνοή

Οι συμμετέχοντες ακολουθούσαν δύο διαφορετικά πρότυπα αναπνοής. Στο ένα ανέπνεαν με τον φυσιολογικό τους ρυθμό. Στο άλλο έκαναν εισπνοή για 2 δευτερόλεπτα και εκπνοή για 8 δευτερόλεπτα.

Την ίδια ώρα έβλεπαν στην οθόνη διαφορετικές επιλογές: μπορούσαν να δεχθούν ή να απορρίψουν ένα «στοίχημα» που είχε 50% πιθανότητα κέρδους και 50% πιθανότητα απώλειας. Τα πιθανά κέρδη κυμαίνονταν από 10 έως 30 ευρώ και οι πιθανές απώλειες από 5 έως 15 ευρώ.

Όταν η εκπνοή ήταν παρατεταμένη, οι συμμετέχοντες έτειναν συχνότερα προς τις ριψοκίνδυνες επιλογές.

Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν φάνηκε να αδιαφορούν περισσότερο για το ενδεχόμενο απώλειας. Απλά το πιθανό κέρδος επηρέαζε περισσότερο την απόφασή τους. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη εκπνοή φάνηκε να κάνει την προοπτική της ανταμοιβής πιο σημαντική κατά τη λήψη της απόφασης.

Τι συνέβαινε σε καρδιά και εγκέφαλο

Οι ερευνητές διαπίστωσαν παράλληλα αύξηση της δραστηριότητας του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, του τμήματος του αυτόνομου νευρικού συστήματος που συνδέεται περισσότερο με την κατάσταση ηρεμίας και ανάπαυσης.

Όσο μεγαλύτερη ήταν αυτή η μεταβολή σε έναν συμμετέχοντα, τόσο εντονότερη ήταν και η απόκριση στην πιθανή ανταμοιβή σε δύο περιοχές του εγκεφάλου. Πρόκειται για τον κοιλιακό έσω προμετωπιαίο φλοιό, που συμμετέχει στην εκτίμηση της αξίας μιας επιλογής, και το προσφηνοειδές λόβιο (precuneus), περιοχή που εμπλέκεται μεταξύ άλλων στην επεξεργασία πληροφοριών που σχετίζονται με τον εαυτό και τις αποφάσεις. 

Αντίθετα, οι δείκτες της δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος δεν παρουσίασαν σημαντική μεταβολή.

Δεν σημαίνει ότι η βαθιά αναπνοή μάς κάνει απερίσκεπτους

Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι όποιος κάνει μια μεγάλη εκπνοή πριν πάρει μια απόφαση θα αρχίσει να ρισκάρει περισσότερο στην καθημερινή του ζωή.

Η μελέτη ήταν μικρή, περιέλαβε μόλις 41 κυρίως νέους ενήλικες και πραγματοποιήθηκε σε εργαστηριακές συνθήκες με συγκεκριμένο παιχνίδι χρηματικών επιλογών. Οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα ως μια πρώτη απόδειξη ότι η ελεγχόμενη αναπνοή μπορεί να μεταβάλλει προσωρινά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος «ζυγίζει» μια ανταμοιβή. Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να φανεί αν το ίδιο συμβαίνει σε διαφορετικές ηλικίες και, κυρίως, στις πραγματικές αποφάσεις της καθημερινότητας.

Το ενδιαφέρον εύρημα είναι επομένως πιο συγκεκριμένο: η αναπνοή δεν φαίνεται να επηρεάζει μόνο το πόσο ήρεμοι νιώθουμε. Μπορεί, έστω και προσωρινά, να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο καρδιά και εγκέφαλος επεξεργάζονται το πιθανό κέρδος τη στιγμή μιας απόφασης.

Φωτογραφία: istock