Χαμηλή οστική πυκνότητα και γνωστική έκπτωση: Οι κοινοί μηχανισμοί γήρανσης που μπορεί να τις συνδέουν

Η χαμηλή οστική πυκνότητα είναι γνωστό ότι κάνει τα οστά πιο εύθραυστα και αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Μια νέα μελέτη δείχνει, όμως, ότι μπορεί να δίνει πληροφορίες και για κάτι φαινομενικά άσχετο: την υγεία του εγκεφάλου καθώς μεγαλώνουμε.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Johns Hopkins διαπίστωσαν ότι άνθρωποι με χαμηλότερη οστική πυκνότητα στους σπονδύλους παρουσίαζαν με την πάροδο του χρόνου ταχύτερη επιδείνωση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας, αλλά και περισσότερες αλλοιώσεις στη λευκή ουσία του εγκεφάλου. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Radiology.

Το βασικό σημείο, ωστόσο, είναι άλλο. Οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι τα αδύναμα οστά προκαλούν γνωστική έκπτωση ή άνοια. Εκτιμούν ότι εγκέφαλος και σκελετός μπορεί να επηρεάζονται παράλληλα από κοινούς μηχανισμούς της γήρανσης.

Οστική πυκνότητα και γνωστική έκπτωση – Τι ακριβώς βρήκαν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα της μεγάλης μελέτης MESA. Με ειδικό αλγόριθμο βαθιάς μάθησης μέτρησαν την οστική πυκνότητα των θωρακικών σπονδύλων σε αξονικές τομογραφίες 2.086 ανθρώπων. Στην κύρια ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 715 άτομα που είχαν επίσης υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και γνωστικά τεστ. Η παρακολούθηση των εγκεφαλικών μεταβολών έφθασε περίπου τα πέντε χρόνια.

Όσο χαμηλότερη ήταν αρχικά η οστική πυκνότητα, τόσο ταχύτερη ήταν η μείωση της γνωστικής επίδοσης.

Παράλληλα, οι μαγνητικές τομογραφίες έδειξαν περισσότερες μεταβολές στη λευκή ουσία, δηλαδή στις νευρικές ίνες που επιτρέπουν σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου να επικοινωνούν μεταξύ τους. Ορισμένες από τις αλλοιώσεις εντοπίστηκαν σε περιοχές που συμμετέχουν στη μνήμη εργασίας, την προσοχή και τις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως ο σχεδιασμός και η λήψη αποφάσεων.

Τι μπορεί να συνδέει οστά και εγκέφαλο

«Η μελέτη αυτή δεν αφορά σχέση αιτίου-αποτελέσματος», τονίζει ο Shadpour Demehri, καθηγητής Ακτινολογίας στο Johns Hopkins.

Η πιθανή εξήγηση είναι ότι πίσω από τη φθορά των οστών και του εγκεφάλου βρίσκονται ορισμένοι κοινοί μεταβολικοί παράγοντες της γήρανσης. Οι ερευνητές αναφέρουν μεταξύ αυτών την αντίσταση στην ινσουλίνη, τις διαταραχές των λιπιδίων και τις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης.

Με απλά λόγια, η χαμηλή οστική πυκνότητα μπορεί να λειτουργεί ως ένα ακόμη σημάδι ότι ο οργανισμός γερνά με τρόπο που επηρεάζει ταυτόχρονα περισσότερα συστήματα.

Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, οι ερευνητές θεωρούν ότι η μέτρηση της οστικής πυκνότητας θα μπορούσε να βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό ανθρώπων που χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση τόσο για τη σκελετική όσο και για την εγκεφαλική τους υγεία.

Φωτογραφία: istock