Τελικά τι συμβαίνει με το πετρέλαιο στον Περσικό;

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και το πετρέλαιο εξακολουθεί να φεύγει από τον Περσικό Κόλπο. Αυτό, γράφει ο Economist, δεν σημαίνει ότι το Ιράν έχει χάσει το ισχυρότερο όπλο του. Η αγορά πετρελαίου δείχνει ότι η απειλή δεν βρίσκεται μόνο στις ποσότητες πετρελαίου που διακινούνται, αλλά και στον κίνδυνο μιας νέας διακοπής.

Στις 26 Σεπτεμβρίου ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε πρόταση του Ιράν για κατάπαυση του πυρός, η οποία θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ για επτά ημέρες. Ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το Ιράν ζητά συμφωνία επειδή «χάνει τόσο άσχημα». Στην Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι ίσως είναι προτιμότερο να περιμένουν.

Εκ πρώτης όψεως, τα στοιχεία για τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση. Σύμφωνα με την Kpler, τα αραβικά κράτη του Κόλπου εξήγαγαν τον Σεπτέμβριο κατά μέσο όρο 17 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων ημερησίως, εάν συνυπολογιστούν οι ποσότητες που περνούν από το Ορμούζ και εκείνες που το παρακάμπτουν μέσω αγωγών. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση από τον Φεβρουάριο και πλησιάζει τα 21 εκατ. βαρέλια που εξάγονταν πριν από τον πόλεμο. Το Ιράν, αντίθετα, εξάγει μόλις 200.000 βαρέλια την ημέρα, λιγότερο από το ένα δέκατο των ποσοτήτων που εξήγαγε πριν από τη σύγκρουση.

Ομως, όπως επισημαίνει ο Economist, υπάρχει ένα στοιχείο που δεν ταιριάζει με την εικόνα ενός Ιράν που έχει χάσει τον έλεγχο. Το πετρέλαιο Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, 43% ακριβότερο από τον Ιούνιο, όταν ΗΠΑ και Ιράν είχαν καταλήξει σε μια προσωρινή συμφωνία, παρότι τότε οι εξαγωγές ήταν ακόμη χαμηλότερες.

Τρεις παράγοντες εξηγούν την εικόνα. Πρώτον, η προσφορά πετρελαίου εξακολουθεί να υπολείπεται της ζήτησης. Η Σαουδική Αραβία στέλνει πολύ περισσότερα βαρέλια μέσω Ορμούζ από ό,τι στην αρχή του πολέμου. Η Saudi Aramco έχει ήδη πουλήσει περισσότερα από 90 εκατ. βαρέλια και χρησιμοποιεί κρατικά δεξαμενόπλοια, πολλά από τα οποία κινούνται υπό αμερικανική συνοδεία. Παρόμοια τακτική ακολουθούν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οπως σημειώνει ο Economist, όμως, η μέθοδος αυτή είναι ακριβή, περίπλοκη και δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον. Οι εξαγωγές του Κόλπου εξακολουθούν να είναι κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα. Και την ίδια στιγμή η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται.

Ιδιαίτερα η Κίνα επιστρέφει δυναμικά στην αγορά. Αφού μείωσε σχεδόν κατά 40% τις αγορές αργού το καλοκαίρι, χρειάζεται ξανά περισσότερο πετρέλαιο. Τα αποθέματα καυσίμων της μειώθηκαν γρήγορα και τα διυλιστήρια αυξάνουν την παραγωγή για να καλύψουν την εγχώρια ζήτηση. Παράλληλα, εξάγουν καύσιμα στο εξωτερικό, όπου οι τιμές είναι υψηλές. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος το Πεκίνο να επιβάλει ξανά περιορισμούς στις εξαγωγές, γεγονός που ενθαρρύνει τα διυλιστήρια να αγοράζουν τώρα όσο περισσότερο αργό μπορούν.

Η Κίνα πρέπει επίσης να αντικαταστήσει το ιρανικό πετρέλαιο που αγόραζε στο παρελθόν. Ετσι στρέφεται περισσότερο στη διεθνή αγορά, ανεβάζοντας τις τιμές. Το πετρέλαιο τύπου Dubai, που μοιάζει περισσότερο με το ιρανικό, έχει φτάσει περίπου στα 116 δολάρια το βαρέλι. Η κινεζική ζήτηση επηρεάζει όμως και το Brent, καθώς οι αγοραστές ανταγωνίζονται τους Ευρωπαίους για αντίστοιχες ποιότητες πετρελαίου.

Το αποτέλεσμα, γράφει ο Economist, είναι μια αγορά στην οποία η προσφορά εξακολουθεί να μην επαρκεί για τη ζήτηση. Το λεγόμενο dated Brent, που αποτυπώνει την τιμή του πετρελαίου που φορτώνεται τις επόμενες εβδομάδες, βρίσκεται περίπου στα 124 δολάρια, πολύ πάνω από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Η ασυνήθιστα μεγάλη διαφορά δείχνει ότι η πίεση εντοπίζεται κυρίως στην άμεση αγορά.

Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας: το ντίζελ. Οι περιορισμένες ροές από τον Κόλπο και η απαγόρευση ρωσικών εξαγωγών έχουν εκτοξεύσει τις τιμές χονδρικής. Στις ΗΠΑ η βενζίνη πλησιάζει τα 6,50 δολάρια το γαλόνι (1,52 ευρώ το λίτρο), προκαλώντας ήδη αντιδράσεις. Ο Τραμπ έχει ταχθεί υπέρ του περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ. Ενα τέτοιο μέτρο θα μείωνε τη ζήτηση αμερικανικού αργού, αλλά θα αύξανε τη ζήτηση για άλλες ποικιλίες πετρελαίου στην Ευρώπη. Ο Economist σημειώνει ότι αυτή η προοπτική έχει ήδη διευρύνει τη διαφορά μεταξύ Brent και του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate.

Και απομένει ο πιο απρόβλεπτος παράγοντας: το ίδιο το Ιράν. Μέχρι στιγμής δεν έχει επιχειρήσει να σταματήσει συστηματικά τη ναυσιπλοΐα. Ομως, όπως προειδοποιεί ο Economist, αυτό μπορεί να αλλάξει. Υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για νέες νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, ενώ εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών εντόπισε δεκάδες ταχύπλοα κοντά στις ακτές του Ομάν.

Το Ιράν εξακολουθεί να μπορεί να πλήξει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, λιμάνια και αγωγούς της Σαουδικής Αραβίας. Και οι Χούθι, οι σύμμαχοί του στην Υεμένη, μπορούν να απειλήσουν περαιτέρω τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το συμπέρασμα του Economist είναι ότι οι αυξημένες εξαγωγές δεν σημαίνουν πως το Ορμούζ έγινε ασφαλές. Σημαίνουν μάλλον ότι η πετρελαϊκή βιομηχανία προσαρμόστηκε να λειτουργεί μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς κινδύνου. Και αυτός ο κίνδυνος μπορεί ανά πάσα στιγμή να κλιμακωθεί, περιορίζοντας ξανά τις ροές. Ιδίως αν το Ιράν αισθανθεί ότι «στριμώχνεται» ξανά.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google