Νέα μελέτη: Για το 12% των καρκίνων παγκοσμίως ευθύνονται λοιμώξεις από ιούς και βακτήρια

Οι λοιμώξεις που προκαλούνται από ιούς, βακτήρια και παράσιτα προκάλεσαν 2,3 εκατ. νέες περιπτώσεις καρκίνου το 2024, με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος αυτού του βάρους.

Περίπου 2,3 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις καρκίνου παγκοσμίως προκλήθηκαν από λοιμώξεις από ιούς, βακτήρια και παράσιτα το 2024. Αυτό αντιστοιχεί στο 12% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου παγκοσμίως, σύμφωνα με μια νέα μελέτη από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), τον εξειδικευμένο φορέα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο.

«Παρά την πρόοδο στον εμβολιασμό και στον προληπτικό έλεγχο (screening), οι καρκίνοι που σχετίζονται με λοιμώξεις παραμένουν μια μείζων παγκόσμια πρόκληση, με το βάρος να πέφτει δυσανάλογα στους πληθυσμούς των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος», δήλωσε η Harriet Rumgay, επιστήμονας στον Τομέα Επιτήρησης του Καρκίνου στον IARC και συνεπιμελήτρια της μελέτης.

«Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο έλεγχος των λοιμώξεων στη μείωση της παγκόσμιας επιβάρυνσης από τον καρκίνο», πρόσθεσε.

Οι επιστήμονες συνιστούν μέτρα που καλύπτουν την πρωτογενή πρόληψη, τον έλεγχο, τη θεραπεία, και την έρευνα των ειδικών.

Επίσης, η επένδυση σε «νέα εργαλεία πρόληψης θα μπορούσε να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο», δήλωσε ο Gary Clifford, ανώτερος συνεπιμελητής της μελέτης.

Μια τέτοια μελλοντική επένδυση θα μπορούσε να γίνει για λοιμώξεις όπως ο ιός Epstein-Barr (EBV), ένας από τους πιο κοινούς ανθρώπινους ιούς στον κόσμο για τον οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο, ανέφερε ο Clifford. Αυτή η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει έξι διαφορετικούς τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του φάρυγγα ή του στομάχου.

Ο EBV είναι μόλις ένας από τους 12 λοιμογόνους παράγοντες που είναι καρκινογόνοι για τον άνθρωπο, στους οποίους περιλαμβάνονται ιοί, ένα βακτήριο και παράσιτα.

Ποιες είναι οι πιο κοινές λοιμώξεις;

Η κύρια λοιμώδης αιτία καρκίνου είναι το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori), ένα βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι, προκαλώντας συχνά γαστρικά έλκη. Προκάλεσε 760.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου το 2024, δηλαδή το 4% του συνόλου των περιστατικών.

Αυτό το βακτήριο σχετίζεται με τρεις τύπους καρκίνου: τον καρκίνο του στομάχου (μη καρδιακού και καρδιακού τύπου) και μια μορφή λεμφώματος non-Hodgkin που αναπτύσσεται εκεί.

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) κατέλαβε τη δεύτερη θέση, υπεύθυνος για 750.000 νέες περιπτώσεις, και ακολούθησε ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV).

Ο HPV μπορεί να προκαλέσει οκτώ τύπους καρκίνου, από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του πέους έως τον καρκίνο του λάρυγγα. Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι όλοι οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας μπορούν να αποδοθούν στον HPV, καθιστώντας τον ιό βασικό στόχο για στρατηγικές προληπτικού ελέγχου και εμβολιασμού.

Γεωγραφικές ανισότητες

Αν και οι καρκίνοι που σχετίζονται με λοιμώξεις μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε, το βάρος δεν κατανέμεται εξίσου σε όλο τον κόσμο. Η μελέτη σημείωσε έντονες ανισότητες, με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα τρία τέταρτα του συνόλου.

Η Ανατολική Ασία κατέγραψε τους περισσότερους καρκίνους που αποδίδονται σε λοιμώξεις το 2024, με 990.000 περιστατικά (το 42% του παγκόσμιου συνόλου), γεγονός που οφείλεται κυρίως στο H. pylori και την ηπατίτιδα Β.

Η Υποσαχάρια Αφρική είχε το υψηλότερο ποσοστό από κάθε άλλη περιοχή, με το ένα τέταρτο όλων των καρκίνων εκεί να συνδέεται με λοιμώξεις, κυρίως λόγω των υψηλών ποσοστών καρκίνου που σχετίζονται με τον HPV.

Οι λιγότερο επηρεαζόμενες περιοχές ήταν η Βόρεια, η Δυτική και η Νότια Ευρώπη, η Βόρεια Αμερική και η Ωκεανία. Οι γεωγραφικές ανισότητες αντανακλούν επίσης διαφορές στις πολιτικές και τις στρατηγικές πρόληψης.

Η μελέτη σημείωσε ότι στην Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα έχουν θεσπίσει πληθυσμιακά προγράμματα προληπτικού ελέγχου με τη χρήση ενδοσκόπησης για την αντιμετώπιση των υψηλών ποσοστών καρκίνου του στομάχου, που προκαλούνται κυρίως από το Helicobacter pylori.

Επειδή ο ενδοσκοπικός έλεγχος είναι επεμβατικός και δαπανηρός, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν πιλοτικά προγράμματα «ελέγχου και θεραπείας» (screen-and-treat) για το H. pylori, τα οποία χρησιμοποιούν μη επεμβατικές εξετάσεις για τον εντοπισμό της λοίμωξης και την εξάλειψή της με στοχευμένη αντιβίωση.

Πηγή: Euronews