Παρουσιάστηκε το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Το Εθνικό Σχέδιο για την Πρόληψη & Αντιμετώπιση των Καρδιαγγειακών Νόσων παρουσίασε για πρώτη φορά η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), σε Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 στο Grand Hyatt Athens, στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου Καρδιολογίας της ΕΚΕ (13–15/11/2026). Το Σχέδιο εκπονείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU Safe Hearts Plan, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC), και θα υποβληθεί το αμέσως επόμενο διάστημα στο Υπουργείο Υγείας.

Στη Συνέντευξη Τύπου μίλησαν ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Τούτουζας, ο Επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής για την εκπόνηση του Σχεδίου και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας (EAPC) Κωνσταντίνος Δάβος, ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Λάμπρος Μιχάλης και ο Καθηγητής Βιοστατιστικής – Επιδημιολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Δημοσθένης Παναγιωτάκος και ο 

Η εικόνα στην Ευρώπη και στην Ελλάδα

Ο κ. Δάβος ανάδειξε το γεγονός ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου και αναπηρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με περίπου έναν στους τρεις θανάτους και 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων μπορεί να προληφθεί, ωστόσο μόλις το 3% της συνολικής δαπάνης υγείας κατευθύνεται στην πρόληψη. Το Safe Hearts Plan θέτει ως στόχο για το 2035 τη μείωση της πρώιμης καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 25% σε σχέση με το 2022.

Ο κ. Παναγιωτάκος από την πλευρά του τόνισε κάποια σημαντικά επιδημιολογικά στοιχεία: Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα καρδιαγγειακά νοσήματα προκάλεσαν το 2023 40.812 θανάτους, σχεδόν έναν στους τρεις, δηλαδή έναν θάνατο κάθε 12 λεπτά. Την ίδια χρονιά 8.324 άνθρωποι πέθαναν πρόωρα, ενώ η πρόωρη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια ήταν περίπου 37% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (42% στους άνδρες). Στη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, που παρακολουθεί εδώ και 20 χρόνια 3.000 άνδρες και γυναίκες, οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο 12,3 έτη ζωής λόγω πρόωρης καρδιαγγειακής νοσηρότητας. Το συνολικό οικονομικό κόστος των καρδιαγγειακών νοσημάτων στη χώρα ανέρχεται σε 4,315 δισ. ευρώ, ενώ το 23,9% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών.

Το κενό ανάμεσα στη γνώση και τη δράση

Η πανελλήνια έρευνα κοινής γνώμης που διεξήγαγε η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026 ανέδειξε σημαντικά κενά ενημέρωσης: μόνο το 25,1% των πολιτών γνωρίζει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, ενώ το 50,7% θεωρεί λανθασμένα ότι αφορούν κυρίως τους άνδρες. Παρότι το 77,9% έχει κάνει προληπτικό έλεγχο, το 39,9% δεν έχει συζητήσει ποτέ τον καρδιαγγειακό του κίνδυνο με γιατρό, ενώ τα τρία τέταρτα των πολιτών δεν γνωρίζουν ΚΑΡΠΑ. Οι πολίτες θεωρούν την ΕΚΕ βασικό φορέα αξιόπιστης ενημέρωσης και ζητούν εκπαίδευση για την υγεία από το σχολείο.

«Ο πολίτης ξέρει. Αυτό που του λείπει δεν είναι κυρίως η πληροφορία, αλλά το κίνητρο και τα εργαλεία για να πράξει», τόνισε ο κ. Μιχάλης, Αντιπρόεδρος της ΕΚΕ.

Τρεις πυλώνες και έξι στρατηγικοί άξονες

Το όραμα του Σχεδίου είναι μια Ελλάδα με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία για όλους, σε κάθε στάδιο της ζωής, χωρίς ανισότητες στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα. Στηρίζεται σε έξι στρατηγικούς άξονες:

1. Πρόληψη και προαγωγή της καρδιαγγειακής υγείας, ήδη από τη σχολική ηλικία και με έμφαση στις ανάγκες των γυναικών.
2. Έγκαιρη ανίχνευση, διάγνωση και ολοκληρωμένη φροντίδα, με καθολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους ενήλικες.
3. Ισότιμη πρόσβαση και αναβάθμιση της καρδιαγγειακής φροντίδας, και για τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
4. Διακυβέρνηση, δεδομένα και ψηφιακός μετασχηματισμός, με Εθνικό Παρατηρητήριο Καρδιαγγειακής Υγείας, εθνικά μητρώα διασυνδεδεμένα με τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, τηλεϊατρική και τεχνητή νοημοσύνη.
5. Εκπαίδευση, έρευνα και συμμετοχή της κοινωνίας, με θεσμοθέτηση της Προληπτικής Καρδιολογίας ως επίσημης εξειδίκευσης ή δομημένης μετεκπαίδευσης και συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
6. Υλοποίηση, χρηματοδότηση και αξιολόγηση, με εθνικούς δείκτες παρακολούθησης και στρατηγικό στόχο για το 2050 για λιγότερους πρόωρους θανάτους.

Από το Σχέδιο στην πράξη

Ο κ. Μιχάλης παρουσίασε τις δράσεις της στρατηγικής της ΕΚΕ για την περίοδο 2027–2030:

• Έμπνευση του πολίτη: εκπαιδευτικές δράσεις και ανανεωμένη ιστοσελίδα, διεύρυνση του δικτύου εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ, έμφαση στη διατροφή και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, και σταθερή συνεργασία με τους συλλόγους ασθενών.
• Ενθάρρυνση με όπλο την τεχνολογία: αξιοποίηση wearables και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, με εκπαίδευση των καρδιολόγων στα νέα ψηφιακά εργαλεία. «Οι ψηφιακές εφαρμογές δεν αντικαθιστούν τον γιατρό. Κάνουν όμως την πρόληψη καθημερινή συνήθεια».
• Πρόληψη από νωρίς: διατροφή, κίνηση, ΚΑΡΠΑ και ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου στο σχολείο, σε συνεργασία με την Πολιτεία και την οικογένεια.
• Αλλαγή τρόπου ζωής: προγράμματα άσκησης στους χώρους εργασίας, κίνητρα για τακτική άσκηση των γυναικών, ιδίως μετά την εμμηνόπαυση, και «σχολείο σε κίνηση».
• Σχέδιο στα ελληνικά μέτρα: εφαρμογή θρομβόλυσης όπου απαιτείται, σε συνεργασία με τις ΥΠΕ, ώστε οι εμφραγματίες να αντιμετωπίζονται έγκαιρα όπου κι αν βρίσκονται, και δημιουργία Κέντρων Αποκατάστασης Καρδιοπαθών με πολυειδικό προσωπικό.

Στόχος είναι η ΕΚΕ να λειτουργεί ως επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας, αξιοποιώντας το Safe Hearts Plan και την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ το β΄ εξάμηνο του 2027 για να αναδειχθεί η καρδιαγγειακή υγεία σε προτεραιότητα.

Το τελικό ζητούμενο

«Το Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα υγείας. Είναι μια μακροπρόθεσμη εθνική επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματική θεραπεία», ανέφερε ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, κ. Τούτουζας. Στόχος είναι λιγότερα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά συμβάντα, μείωση της πρόωρης θνησιμότητας, περισσότερα έτη ζωής με καλή υγεία και χωρίς αναπηρία, και ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην πρόληψη και τη θεραπεία.

Η Επιστημονική Επιτροπή

Το Σχέδιο συντάσσεται από Επιστημονική Επιτροπή με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Δάβο (Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής Καρδιολογίας) και μέλη τους Βασίλειο Βασιλείου (Εκλεγμένος Πρόεδρος EAPC, University of East Anglia), Καλλιρόη Καλαντζή (Καρδιολόγος, Καθηγήτρια Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Δημοσθένη Παναγιωτάκο (Καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), Εμμανουήλ Παξιμαδάκη (Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ), Μιχάλη Παπαδάκη (Καθηγητής στο St George’s, University of London), Χριστόδουλο Παπαδόπουλο (Καθηγητή Καρδιολογίας ΑΠΘ, Αντιπρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης & Αποκατάστασης ΕΚΕ) και Κυριάκο Σουλιώτη (Καθηγητή Πολιτικής της Υγείας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).