Η Ιρλανδία προτείνει περικοπές άνω των 140 δισ. ευρώ στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028–2034

Περικοπές άνω των 140 δισ. ευρώ στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνει η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, με το σχέδιο της για την περίοδο 2028–2034 προβλέπει μείωση των συνολικών δαπανών κατά περίπου 8% σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, με το μεγαλύτερο μέρος των περικοπών να επικεντρώνεται στην ανταγωνιστικότητα, την εξωτερική βοήθεια και τις διοικητικές δαπάνες.

Με τη νέα πρόταση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η Ιρλανδία επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των 27 κρατών-μελών, προστατεύοντας τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη.

Πρόκειται για μια προσπάθεια συμβιβασμού ανάμεσα στις χώρες που ζητούν σημαντική περιστολή των δαπανών και σε εκείνες που επιμένουν στη διατήρηση της χρηματοδότησης για τους αγρότες και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η νέα ιρλανδική πρόταση προβλέπει περικοπές 159 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν, ενώ οι Financial Times αναφέρουν ότι ο προϋπολογισμός μειώνεται κατά περίπου 8%, υπολογίζοντας την εξοικονόμηση σε 141 δισ. ευρώ.

Όπως μεταδίδει το Politico, το νέο διαπραγματευτικό έγγραφο, γνωστό ως «negobox», προβλέπει περικοπές 122 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές σε σύγκριση με την προηγούμενη εκδοχή που είχε παρουσιάσει η κυπριακή προεδρία τον Ιούνιο. Οι μεγαλύτερες μειώσεις αφορούν τις δαπάνες για την ανταγωνιστικότητα, κατά 75 δισ. ευρώ, την εξωτερική βοήθεια, κατά 38 δισ. ευρώ, και τις διοικητικές δαπάνες της ΕΕ, κατά περίπου 10 δισ. ευρώ.

Προστατεύονται οι αγροτικές επιδοτήσεις

Η ιρλανδική προεδρία επιδιώκει να περιορίσει τις περικοπές στην αγροτική πολιτική και στην περιφερειακή ανάπτυξη, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις των χωρών της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης που αντιτίθενται στη μείωση των συγκεκριμένων κονδυλίων.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η χρηματοδότηση για την αγροτική πολιτική και την περιφερειακή ανάπτυξη διαμορφώνεται στα 914 δισ. ευρώ, έναντι 946 δισ. ευρώ στην αρχική πρόταση της Κομισιόν. Παρά τη μείωση, το ποσό παραμένει αυξημένο κατά 11% σε σχέση με την προηγούμενη δημοσιονομική περίοδο.

Παράλληλα, το Δουβλίνο προτείνει την κατάργηση του αποθεματικού EU Facility cushion, μέσω του οποίου η Κομισιόν θα μπορούσε να διαθέτει πρόσθετους πόρους για απρόβλεπτες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια της επταετίας.

Οι πιέσεις της Γερμανίας για μεγαλύτερες περικοπές

Η νέα πρόταση αποτελεί προσπάθεια συμβιβασμού ανάμεσα στις διαφορετικές δημοσιονομικές προτεραιότητες των κρατών-μελών.

Όπως αναφέρουν οι Irish Times, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία και άλλες χώρες που ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική έχουν πιέσει για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, θεωρώντας υπερβολικά υψηλή την αρχική πρόταση της Κομισιόν.

Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία επιδιώκουν να διατηρηθούν οι πόροι για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη συνοχή, ώστε να μην περιοριστεί η χρηματοδότηση των αγροτών και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών.

Η Γερμανία και οι σύμμαχοί της είχαν επικρίνει την προηγούμενη εκδοχή του διαπραγματευτικού κειμένου, καθώς, σύμφωνα με το Politico, προέβλεπε περικοπές μόλις 32 δισ. ευρώ.

Στο τραπέζι πέντε νέοι ευρωπαϊκοί φόροι

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των εσόδων που θα χρηματοδοτήσουν τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, αφού η ιρλανδική προεδρία διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την πρόταση της Κομισιόν για πέντε νέες πηγές εσόδων σε επίπεδο ΕΕ, με τους Financial Times να επισημαίνουν πως το αναθεωρημένο σχέδιο προβλέπει ότι οι νέοι αυτοί πόροι θα μπορούσαν να αποφέρουν 55 δισ. ευρώ ετησίως.

Μεταξύ των προτεινόμενων πηγών περιλαμβάνονται έσοδα από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, από επιβαρύνσεις στα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, από τον καπνό και από εισφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με το Politico, η Γαλλία έχει ζητήσει πρόσθετες επιβαρύνσεις στους ψηφιακούς κολοσσούς, στον διαδικτυακό τζόγο και στις εταιρείες κρυπτονομισμάτων. Οι τεχνικές αλλαγές που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αφορούν και τη σταδιακή εφαρμογή εισφορών από το ETS για τα οικονομικά ασθενέστερα κράτη-μέλη και την αύξηση της συνεισφοράς στον προϋπολογισμό από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα.

Στόχος η συμφωνία εντός του 2026

Οι διαπραγματεύσεις περνούν πλέον σε κρίσιμη φάση, και οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να εξετάσουν τη νέα πρόταση στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή κρίση που θα πραγματοποιηθεί στις 15 και 16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με τους Financial Times και τους Irish Times, στόχος της ιρλανδικής προεδρίας είναι να επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του 2026, πριν από τις εκλογικές αναμετρήσεις στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία το επόμενο έτος.

Ωστόσο, οι διαφωνίες ανάμεσα στις χώρες που ζητούν βαθύτερες περικοπές και σε εκείνες που επιδιώκουν να προστατεύσουν τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις παραμένουν σημαντικές, αφήνοντας ανοιχτό το τελικό ύψος και την κατανομή του προϋπολογισμού για την περίοδο 2028–2034.