Γρίπη: Ποιο στέλεχος θα δοκιμάσει τις αντοχές μας τον φετινό χειμώνα

Με την έναρξη της νέας περιόδου αναπνευστικών λοιμώξεων, ο ΕΟΔΥ παρουσιάζει την εικόνα της γρίπης, της COVID-19 και του RSV κατά την περίοδο 2025-2026, καθώς και τα νεότερα δεδομένα από το Νότιο Ημισφαίριο, τα οποία μπορούν να δώσουν μια πρώτη ένδειξη για το τι ενδέχεται να ακολουθήσει τους επόμενους μήνες.

Τα στοιχεία από Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Νότια Αμερική και Νότια Αφρική δείχνουν ότι κυριάρχησε η γρίπη Α(H3) και ειδικότερα ο κλάδος Κ. Παρά την αυξημένη μεταδοτικότητά του και την τάση επικράτησης, ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι συνδέεται με αυξημένη κλινική σοβαρότητα.

Τι έδειξε η περίοδος 2025-2026 στην Ελλάδα

Κατά την προηγούμενη περίοδο επιτήρησης, η δραστηριότητα των λοιμώξεων του αναπνευστικού άρχισε να αυξάνεται στις αρχές Δεκεμβρίου και κορυφώθηκε στην αρχή του νέου έτους. Από τις αρχές Φεβρουαρίου ξεκίνησε σταδιακή αποκλιμάκωση, ενώ στις αρχές Μαΐου η δραστηριότητα σταθεροποιήθηκε σε χαμηλά επίπεδα.

Στα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου καταγράφηκε μικρή ανοδική τάση, χωρίς ωστόσο να ξεφύγει από σχετικά χαμηλά επίπεδα.

Στη γρίπη, η θετικότητα ξεπέρασε το όριο του 10% από τα τέλη Οκτωβρίου έως τα τέλη Φεβρουαρίου, με κορύφωση την τελευταία εβδομάδα του έτους.

Ο τύπος Α ήταν αυτός που επικράτησε, ενώ μεταξύ των θετικών δειγμάτων γρίπης Α κυριάρχησε ο υπότυπος Α(H3). Ο Α(H1)pdm09 κυκλοφόρησε σε μικρότερη έκταση και καταγράφηκαν μόνο σποραδικά περιστατικά γρίπης Β.

Δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές γενετικές ή αντιγονικές αλλαγές που να υποδεικνύουν ουσιαστική παρέκκλιση από τα στελέχη που περιλαμβάνονταν στο αντιγριπικό εμβόλιο.

Οι εισαγωγές σε ΜΕΘ και οι θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη κινήθηκαν σε επίπεδα παρόμοια με εκείνα της προηγούμενης περιόδου.

COVID-19 και RSV

Η δραστηριότητα της COVID-19 ήταν σχετικά ήπια. Από τα τέλη Οκτωβρίου 2025 καταγράφηκε σταδιακή μείωση, με πολύ χαμηλά επίπεδα την άνοιξη και μικρή αύξηση μετά τον Ιούλιο.

Ανάλογη πορεία ακολούθησαν και οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία, ενώ οι νέες διασωληνώσεις και οι θάνατοι ήταν σημαντικά μειωμένοι σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο επιτήρησης.

Η εποχική δραστηριότητα του RSV διήρκεσε από τα τέλη του 2025 έως τα τέλη Απριλίου 2026. Η θετικότητα κορυφώθηκε την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, χωρίς όμως να ξεπεράσει τα ιστορικά υψηλά προηγούμενων περιόδων.

Τι δείχνει το Νότιο Ημισφαίριο για τη φετινή περίοδο

Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν γενικά ηπιότερη δραστηριότητα αναπνευστικών λοιμώξεων σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία σημειώθηκε καθυστερημένη έναρξη της εποχικής δραστηριότητας, με τη γρίπη και τον RSV να συνεχίζουν να κυκλοφορούν προς το τέλος της περιόδου.

Γρίπη – Κυρίαρχος ήταν ο Α(H3), κλάδος Κ, με πολύ περιορισμένη παρουσία Α(H1N1) και γρίπης Β.

Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι, παρότι ο συγκεκριμένος κλάδος εμφανίζει αυξημένη μεταδοτικότητα και σαφή τάση επικράτησης, δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να προκαλεί σοβαρότερη νόσο.

Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε στη Νότια Αμερική και τη Νότια Αφρική, όπου το χειμερινό κύμα εξελίχθηκε πιο τυπικά και βρίσκεται πλέον σε πορεία αποκλιμάκωσης.

Συνεχής επιτήρηση όλο τον χρόνο

Ο ΕΟΔΥ παρακολουθεί τη δραστηριότητα των αναπνευστικών λοιμώξεων μέσω του Δικτύου Παρατηρητών Νοσηρότητας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και με δεδομένα από νοσοκομεία.

Η επιτήρηση αφορά πλέον καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους τη γρίπη, τον SARS-CoV-2 και τον RSV, ώστε να ανιχνεύονται έγκαιρα νέα επιδημικά κύματα αλλά και μεταβολές στη σοβαρότητα των λοιμώξεων.

Τα βασικά μέτρα προστασίας

Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι η πρόληψη στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• Ατομική υγιεινή: συχνό πλύσιμο των χεριών, κάλυψη στόματος και μύτης κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα και αποφυγή αγγίγματος ματιών, μύτης και στόματος.
• Περιορισμός της μετάδοσης: παραμονή στο σπίτι όταν υπάρχουν συμπτώματα, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συνωστισμό και αποφυγή επαφής με ευάλωτα άτομα.
• Αερισμός και καθαριότητα: συχνός φυσικός αερισμός και καθαρισμός των επιφανειών.
• Εμβολιασμός: παραμένει το σημαντικότερο μέτρο για την πρόληψη της σοβαρής νόσησης και του θανάτου.

Φωτογραφία: istock