Γιατί η αντιπολίτευση του Ισραήλ δεν κατάφερε να νικήσει τον Νετανιάχου

Η ισραηλινή αντιπολίτευση είχε την ευκαιρία να εκτοπίσει τον Μπένιαμιν Νετανιάχου, μετά την αποτυχία της κυβέρνησής του να αποτρέψει την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ωστόσο, όπως γράφουν οι Financial Times, οι εσωτερικές διαιρέσεις, η απουσία κοινού ηγέτη και πειστικού προγράμματος δεν της επέτρεψαν να μετατρέψει τη λαϊκή δυσαρέσκεια σε κυβερνητική πλειοψηφία. Ο Νετανιάχου αποδυναμώθηκε, αλλά, όπως κατέδειξαν οι κάλπες της 27ης Οκτωβρίου 2026, η πολιτική του επιβίωση παραμένει πιθανή.

Τις πρώτες ώρες της Τετάρτης (28.10), ο Γκάντι Αϊζενκοτ εμφανίστηκε στο εκλογικό του επιτελείο, στο βόρειο Τελ Αβίβ, και διακήρυξε τη νίκη του επί του Μπένιαμιν Νετανιάχου και της ακροδεξιάς κυβέρνησής του. Τα στελέχη του κόμματος Yashar χαμογελούσαν, ενώ οι υποστηρικτές του φώναζαν, βασισμένοι στα exit polls, «Να ο επόμενος πρωθυπουργός!». Οπως σημειώνουν οι FT, δεν ήταν η πρώτη φορά που πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου προανήγγελλαν το τέλος του. Και πάλι, όμως, οι πανηγυρισμοί αποδείχθηκαν πρόωροι.

Το μεσημέρι της Τετάρτης, με καταμετρημένο το 86% των ψήφων, το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου και οι κυβερνητικοί του εταίροι συγκέντρωναν 53 έδρες στην Κνεσέτ, η οποία διαθέτει συνολικά 120. Το αντιπολιτευόμενο εβραϊκό μπλοκ, με επικεφαλής το Yashar, εξασφάλιζε 48 έδρες. Τα δύο αραβικά κόμματα, που επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, αναμενόταν να καταλάβουν τις υπόλοιπες 19, χάρη στην ιστορικά υψηλή συμμετοχή στις εκλογές των παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ. Εάν το εβραϊκό μπλοκ συνεργαζόταν μαζί τους, θα μπορούσε να διαθέτει περίπου 67 έδρες και να διεκδικήσει την εξουσία. Ωστόσο, ορισμένοι ηγέτες του στρατοπέδου είχαν αποκλείσει προεκλογικά μια τέτοια συνεργασία.

Καθώς η καταμέτρηση συνεχιζόταν, η δυνατότητα σχηματισμού βιώσιμης κυβέρνησης παρέμενε αβέβαιη και για τις δύο πλευρές. Οι διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο της χώρας, την επόμενη εβδομάδα, αναμενόταν να καθορίσουν τις εξελίξεις. Για τους αντιπάλους του Νετανιάχου, πάντως, που προσδοκούσαν μια ιστορική ευκαιρία απομάκρυνσής του, το αποτέλεσμα ήταν βαρύ πλήγμα.

«Είναι πραγματικά παράλογο ότι, μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, φτάσαμε σε αυτό το αποτέλεσμα», λέει στους FT πρόσωπο που γνωρίζει τις διεργασίες στο εβραϊκό στρατόπεδο της αντιπολίτευσης. Η επίθεση είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη αποτυχία ασφαλείας στην ιστορία του Ισραήλ, επί πρωθυπουργίας Νετανιάχου. Η ίδια πηγή εκφράζει έντονη οργή για την αντιπολίτευση. Η Σίρα Εφρον, ερευνήτρια του αμερικανικού ινστιτούτου Rand με έδρα το Ισραήλ, επισημαίνει ότι οι συνθήκες ήταν ευνοϊκότερες από ποτέ: η οργή για τις αποτυχίες της κυβέρνησης, η κινητοποίηση δεκάδων χιλιάδων Ισραηλινών που επέστρεψαν από το εξωτερικό για να ψηφίσουν και η προσπάθεια των κομμάτων να περιορίσουν τη διασπορά των ψήφων. Παρ’ όλα αυτά, η προσπάθεια δεν απέδωσε.

Η αντιπολίτευση αναζητούσε ήδη τους υπευθύνους για την αποτυχία, ενώ το κυβερνητικό μπλοκ είχε χάσει περίπου δέκα έδρες σε σχέση με τις εκλογές του 2022 και, με βάση τα μέχρι τότε αποτελέσματα, δεν διέθετε αυτοδύναμη πλειοψηφία. «Ο Νετανιάχου ηττήθηκε και δέχθηκε ισχυρό πλήγμα από την κοινή γνώμη, αλλά όχι τόσο ώστε να μπορεί κάποιος άλλος να σχηματίσει κυβέρνηση», δήλωσε ανώτερο στέλεχος της αντιπολίτευσης στους FT.

Παράλληλα, ενισχύονταν οι υποψίες ότι ορισμένοι δεξιοί πολιτικοί της αντιπολίτευσης, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο πρώην υπουργός Αμυνας Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, ή ακόμη και στελέχη του ίδιου του κόμματος του Αϊζενκοτ, θα μπορούσαν να προσχωρήσουν στο στρατόπεδο Νετανιάχου, εξασφαλίζοντάς του την πλειοψηφία.

Από την άλλη πλευρά, η αριστερή πτέρυγα της αντιπολίτευσης, με επικεφαλής το κόμμα Δημοκρατικοί του πρώην στρατηγού Γιαΐρ Γκολάν, υποστηρίζει τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα. Ο Νετανιάχου είχε επιχειρήσει συστηματικά να παρουσιάσει μια τέτοια συμμαχία ως απαράδεκτη, ενώ και ορισμένοι ηγέτες της αντιπολίτευσης την είχαν απορρίψει. «Δεν έχουμε μέλλον εδώ αν δεν πάψουμε να φοβόμαστε και αν συνεχίσουμε να ανεχόμαστε τον ρατσισμό», έγραψε ο Γκολάν στην πλατφόρμα X, καταγγέλλοντας τη διάκριση του Νετανιάχου ανάμεσα στις εβραϊκές και τις αραβικές ψήφους.

Οι εσωτερικές διαφωνίες, σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι FT υπονόμευσαν την εκλογική προσπάθεια. Η αντιπολίτευση δεν είχε έναν κοινά αποδεκτό ηγέτη, ενιαίο πρόγραμμα ή σαφές όραμα. Το βασικό της σύνθημα ήταν ουσιαστικά «Οποιοσδήποτε, αρκεί να μην είναι ο Μπίμπι». «Αυτό δεν λειτουργεί, ποτέ δεν λειτουργεί και τελικά βοηθά μόνο τον Νετανιάχου», λέει μια άλλη πηγή στοςυ FT. Σε αντίθεση με τους αντιπάλους του, ο ισραηλινός πρωθυπουργός διατήρησε σταθερό το μήνυμά του γύρω από την ασφάλεια, την εχθρότητα προς τους Αραβες και την απειλή του Ιράν. Η αντιπολίτευση, προσθέτει η ίδια πηγή, δεν κατάφερε να απευθυνθεί αποτελεσματικά στους ψηφοφόρους του Νετανιάχου.

Ρόλο έπαιξαν και οι δημογραφικές αλλαγές. Ο πολιτικός σύμβουλος Ρόνι Ρίμον, που είχε διευθύνει την προεκλογική εκστρατεία του Νετανιάχου το 2009, επισημαίνει ότι η αύξηση των υπερορθόδοξων και των θρησκευτικών εθνικιστικών πληθυσμών ενισχύει διαχρονικά την εκλογική βάση της Δεξιάς, σε βάρος του κοσμικού και φιλελεύθερου κοινού.

Οπως εξηγεί ο ίδιος στους FT, το αποτέλεσμα δεν συνιστά επιδοκιμασία του πρωθυπουργού. Ο Νετανιάχου κατάφερε να επαναφέρει στο στρατόπεδό του ορισμένους πρώην υποστηρικτές του και να αποφύγει την ήττα. «Εκανε όσα χρειάζονταν για να μην ηττηθεί», λέει ο Ρίμον. «Και ίσως αυτό να αρκεί για να παραμείνει πρωθυπουργός για κάποιο διάστημα».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google