Απόστολος Βαλτάς: Για να φτάσουν οι υπηρεσίες Υγείας σε όλους πρέπει να στηριχθούν τα φαρμακεία των απομακρυσμένων περιοχών

Η ουσιαστική ένταξη του φαρμακείου στον ρόλο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας αποτελεί καίριο ζήτημα σύμφωνα με τον πρόεδρο του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολο Βαλτά.

Όπως επισημαίνει, για να φτάσουν οι υπηρεσίες Υγείας σε όλους, η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει ουσιαστικά τα φαρμακεία της υπαίθρου και των απομακρυσμένων περιοχών, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητά τους.

Κύριε Βαλτά ποιος είναι ο ρόλος του φαρμακοποιού στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας;

Ο φαρμακοποιός αποτελεί έναν από τους πιο άμεσα προσβάσιμους επιστήμονες υγείας. Βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πολίτη, αναπτύσσοντας μαζί του μια σταθερή σχέση εμπιστοσύνης. Παρέχει καθοδήγηση για την ορθή λήψη των φαρμάκων και εκπαίδευση στη χρήση των ιατροτεχνολογικών προιόντων, υποστηρίζει την προσήλωση στη θεραπεία, εντοπίζει πιθανά προβλήματα στη φαρμακευτική αγωγή, συμβουλεύει τον ασθενή, παραπέμποντας στον ιατρό όταν χρειάζεται.

Παράλληλα, συμμετέχει στην πρόληψη, στον εμβολιασμό και στον προσυμπτωματικό έλεγχο. Το εκτεταμένο δίκτυο των φαρμακείων επιτρέπει η φροντίδα και αυτές οι δράσεις για τη δημόσια υγεία, να φτάνουν ακόμη και σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε άλλες δομές υγείας. Η ουσιαστική ένταξή του στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, με σαφείς αρμοδιότητες και συνεργασία με τους υπόλοιπους επαγγελματίες υγείας, θα ενισχύσει τη συνέχεια της φροντίδας και να περιορίσει την ταλαιπωρία των ασθενών.

Πρόεδρε τα φαρμακεία εν μέσω πανδημίας απέδειξαν ότι μπορούν να προσφέρουν πολλά στον Έλληνα πολίτη και στον ασθενή. Ποια είναι τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν;

Η πανδημία άφησε μια πολύτιμη παρακαταθήκη εμπειρίας και εμπιστοσύνης, πάνω στην οποία μπορούμε να οικοδομήσουμε το φαρμακείο των υπηρεσιών. Το επόμενο βήμα είναι να οργανώσουμε συστηματικά την υποστήριξη των ασθενών με χρόνια νοσήματα, την ανασκόπηση της φαρμακευτικής αγωγής και την παρακολούθηση της προσήλωσης στη θεραπεία, σε συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό. Παράλληλα, χρειάζεται να διευρυνθεί η αυξημένη συμμετοχή των φαρμακείων σε προγράμματα της Πολιτείας, όπως το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Χρειάζεται πιστοποιημένη εκπαίδευση, σαφή πρωτόκολλα, ψηφιακή διασύνδεση με την ΠΦΥ και αποζημίωση του επιστημονικού έργου, με αξιολόγηση του οφέλους για τον ασθενή.

Για να φτάσουν αυτές οι υπηρεσίες σε όλους, η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει ουσιαστικά τα φαρμακεία της υπαίθρου και των απομακρυσμένων περιοχών, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητά τους. Σε πολλές κοινότητες αποτελούν το μοναδικό σημείο επαφής με επιστήμονα υγείας. Η διατήρηση και η ενίσχυσή τους είναι προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση των κατοίκων στο φάρμακο, στην πρόληψη και στη φροντίδα.

Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχει καταθέσει πρόταση για την ανάληψη υπηρεσιών πρόληψης. Πού βρισκόμαστε;

Έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα αλλά πρέπει να γίνουν και άλλα για τη συστηματική ενσωμάτωση των φαρμακευτικών υπηρεσιών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός από τους φαρμακοποιούς, η συμμετοχή των φαρμακείων στο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και η διάθεση φαρμακευτικής αγωγής μέσω του προγράμματος αντιμετώπισης της παχυσαρκίας αποτελούν συγκεκριμένα παραδείγματα αυτής της εξέλιξης.

Ωστόσο, πρέπει να διακρίνουμε τη συμμετοχή σε μια οργανωμένη δράση από την παροχή μιας ολοκληρωμένης κλινικής υπηρεσίας. Η δεύτερη προϋποθέτει σαφώς καθορισμένο πληθυσμό στόχο, επιστημονικά πρωτόκολλα, κατάλληλη εκπαίδευση, συνεργασία με τους υπόλοιπους επαγγελματίες υγείας και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Στην περίπτωση του προγράμματος παχυσαρκίας, η πρόσφατη ανακοίνωση για τη συνέχιση της θεραπείας των ήδη ενταγμένων δικαιούχων είναι θετική εξέλιξη. Το ζητούμενο πλέον είναι η απρόσκοπτη εφαρμογή της, η συνέχεια της θεραπευτικής παρακολούθησης και η αποφυγή νέων διακοπών.

Η πρόταση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου πρέπει να εξεταστεί σε αυτή τη βάση. Στόχος δεν είναι απλώς η προσθήκη νέων αρμοδιοτήτων αλλά η οργανωμένη αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και της προσβασιμότητας των φαρμακείων, μέσα από υπηρεσίες με τεκμηριωμένο όφελος για τον πληθυσμό, σαφές θεσμικό πλαίσιο και αποζημίωση.

Ποια είναι τα κενά που υπάρχουν και χρειάζεται άμεσα η συμβολή της Πολιτείας;

Το πρώτο ζήτημα είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού θεσμικού και χρηματοδοτικού πλαισίου για τις υπηρεσίες φαρμακευτικής φροντίδας. Κάθε υπηρεσία χρειάζεται προδιαγραφές, σαφή καθορισμό επαγγελματικών ευθυνών, κοστολόγηση βάσει των πραγματικών πόρων που απαιτούνται και μηχανισμούς αξιολόγησης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητάς της. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική ψηφιακή διασύνδεση με το υπόλοιπο σύστημα υγείας, με ασφαλή και κατάλληλη πρόσβαση στις αναγκαίες κλινικές πληροφορίες.

Ιδιαίτερη μέριμνα και στήριξη χρειάζονται τα φαρμακεία των απομακρυσμένων και λιγότερο εξυπηρετούμενων περιοχών, όπου η πρόσβαση σε άλλες δομές υγείας είναι συχνά περιορισμένη.

Το δεύτερο, εξίσου σημαντικό ζήτημα, είναι οι ελλείψεις φαρμάκων. Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα που απαιτεί συστηματικό έλεγχο της επάρκειας της αγοράς. Όπως επισημάνθηκε και στο PHARMA point, χρειάζεται αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του Ηλεκτρονικού Συστήματος Παρακολούθησης Διακίνησης Φαρμάκων, έλεγχος των ποσοτήτων που διατίθενται στην ελληνική αγορά και διαφάνεια στα αποθέματα της εφοδιαστικής αλυσίδας. θεωρούμε επίσης αναγκαίο τον προηγούμενο έλεγχο των προς εξαγωγή ποσοτήτων ώστε να διασφαλίζεται πρώτα η κάλυψη των εγχώριων αναγκών, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και η αντιμετώπιση των ελλείψεων δεν είναι ανεξάρτητες προτεραιότητες. Αποτελούν δύο αναγκαίες προϋποθέσεις για την ασφαλή και συνεχή φαρμακευτική φροντίδα του ασθενούς.