New York Times: Ο Πούτιν επαναφέρει τις αξιώσεις για επιστροφή του ΝΑΤΟ στα σύνορα του 1997

Δύο μήνες πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, η Μόσχα είχε θέσει μια σειρά από απαιτήσεις, με κυριότερη την απόσυρση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στις θέσεις που κατείχαν το 1997. Σήμερα, πέντε χρόνια και εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς μετά, η Ρωσία επαναφέρει ακριβώς τις ίδιες θέσεις στο τραπέζι των κεκλεισμένων των θυρών διαπραγματεύσεων με τους απεσταλμένους του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως αποκαλύπτουν οι New York Times, οι οποίοι εξασφάλισαν ένα άτυπο ρωσικό έγγραφο («non-paper») με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει κάνει ούτε βήμα πίσω από τους αρχικούς του στόχους, παρά τις 20μηνες διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου.

Το διπλωματικό θρίλερ στο Άμπου Ντάμπι και οι όροι της Μόσχας

Η σκληρή στάση της Μόσχας εκφράστηκε ξεκάθαρα κατά τη διάρκεια των επαφών που έλαβαν χώρα αυτή την εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ήταν η πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο που Αμερικανοί, Ρώσοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι βρέθηκαν στον ίδιο χώρο.

Σύμφωνα με το έγγραφο, η Ρωσία επιμένει στην αντιμετώπιση των «βαθύτερων αιτιών» του πολέμου, αξιώνοντας:

1. Να σταματήσει κάθε περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ και να αποσυρθούν οι νατοϊκές δυνάμεις από την ανατολική πτέρυγα (Πολωνία και Βαλτικές χώρες) στα σύνορα του 1997.
2. Να τερματιστεί κάθε στρατιωτική δραστηριότητα της Συμμαχίας στην Ανατολική Ευρώπη, τον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία.
3. Να διακοπεί η παροχή κάθε είδους δυτικού οπλισμού και στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Ουκρανία.
4. Να δεσμευτούν η Βρετανία και η Γαλλία ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους οπλοστάσια για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
5. Η Ουκρανία να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο υπό τον όρο ότι δεν θα συμμετέχει στην κοινή αμυντική πολιτική του μπλοκ.

Μάλιστα, όπως προκύπτει από τις συνομιλίες, οι Ρώσοι αξιωματούχοι παρουσίασαν το ψυχροπολεμικό μοντέλο και τις «σφαίρες επιρροής» της εποχής του Συμφώνου της Βαρσοβίας ως το ιδανικό πρότυπο για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της μεταπολεμικής Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι έτσι μειώνεται ο κίνδυνος συγκρούσεων. Στις συζητήσεις συμμετείχε και ο Αμερικανός στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ, ο οποίος πίεσε έντονα τους Ρώσους να εξηγήσουν τις ανησυχίες τους.

Ο «μαραθώνιος» των απεσταλμένων του Τραμπ

Τα οικονομικά κίνητρα που φέρεται να έχουν προσφέρει οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να κάμψουν τη ρωσική αδιαλλαξία. Μετά το Άμπου Ντάμπι, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν την Πέμπτη στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν, ενώ στη συνέχεια μετέβησαν στο Δουβλίνο για να ενημερώσουν τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Γιούρι Ουσάκοφ, Σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, επιβεβαίωσε ότι η ρωσική πρόταση του 2021 παραμένει ο «πυλώνας» της θεώρησης του Πούτιν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Αυτή η άτεγκτη ρωσική στάση καταγράφεται λίγες ημέρες πριν από το κρίσιμο τετ-α-τετ που αναμένεται να έχουν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν στις 19 Νοεμβρίου στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της Συνόδου της APEC. Θα είναι η δεύτερη συνάντηση των δύο ηγετών κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ.

«Όχι» από την Ευρώπη

Καθώς οι πληροφορίες για τις απαιτήσεις του Πούτιν έγιναν γνωστές, κορυφαίοι Ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να τις απορρίψουν κατηγορηματικά, εν μέσω φόβων για μια αμερικανορωσική συμφωνία που θα παρακάμπτει την Ευρώπη.

Από το Δουβλίνο, ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, χαρακτήρισε τους ρωσικούς όρους απολύτως απαράδεκτους, τονίζοντας ότι «η αποδοχή τους θα αποτελούσε άμεση απειλή για την ασφάλεια της Πολωνίας, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης».

Την ανάγκη να έχει η Ευρώπη ενεργό ρόλο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπογράμμισε και ο Πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Λικ Φρίντεν: «Είναι φυσιολογικό να μιλούν οι Αμερικανοί με τους Ρώσους και τους Ουκρανούς. Όταν όμως συζητούν για το μέλλον της Ευρώπης, λέμε: “Λοιπόν, δεν μπορείτε να μιλάτε για το μέλλον της Ευρώπης χωρίς εμάς στο τραπέζι”».