Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα: Αυξημένα κρούσματα για τη νόσο που μιμείται την σοβαρή αλλεργία

Μία νόσος που προκαλεί αλλεπάλληλες επισκέψεις στα επείγοντα των νοσοκομείων με συμπτώματα που εκλαμβάνονται ως σοβαρή αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία), προσβάλλει ολοένα περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται χρόνια έως ότου διαγνωστεί σωστά η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα, σύμφωνα με νέες μελέτες.

Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης, αλλεργική και ανοσολογική νόσος του οισοφάγου. Ο οισοφάγος είναι ο σωλήνας που συνδέει το στόμα με το στομάχι. Αναπτύσσεται όταν συσσωρεύονται στο εσωτερικό του τοίχωμα μεγάλοι αριθμοί ενός είδους κυττάρων του ανοσοποιητικού που λέγονται ηωσινόφιλα. Τα κύτταρα αυτά προκαλούν φλεγμονή.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες ο οισοφάγος διαθέτει ελάχιστα έως καθόλου ηωσινόφιλα. Ωστόσο τα κύτταρα αυτά μπορεί να συσσωρευθούν στο όργανο, συνήθως λόγω αντίδρασης σε κάποιες τροφές ή σε περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα.

Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα δεν είναι μία απλή αλλεργική αντίδραση. Ει μη τι άλλο, οι αλλεργικές αντιδράσεις υποχωρούν όταν εκλείψει η αιτία που τις προκαλεί. Όμως η φλεγμονή στον οισοφάγο που προκαλεί η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα επιμένει, διότι τα ηωσινόφιλα εκκρίνουν ουσίες που του προκαλούν βλάβες.

Έτσι, με την πάροδο του χρόνου προκαλείται οίδημα (πρήξιμο) και ερεθισμός στο όργανο, καθώς και μείωση της κινητικότητάς του που δυσκολεύουν την κατάποση. Επιπλέον, μπορεί η τροφή να αρχίσει να παγιδεύεται (να «κολλάει») στον οισοφάγο.

Νέες μελέτες

Η νόσος αυτή αποτέλεσε το θέμα δύο διαφορετικών μελετών οι οποίες παρουσιάσθηκαν στο ετήσιο συνέδριο του Αμερικανικού Κολλεγίου Αλλεργίας, Άσθματος & Ανοσολογίας (ACAAI 2026). Το συνέδριο διεξάγεται 12-16 Νοεμβρίου 2026 στο Φοίνιξ της Αριζόνας.

Οι μελέτες εξέτασαν τις διαχρονικές διαγνώσεις της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας και το πως τα συμπτώματά της συγχέονται με εκείνα των κοινών τροφικών αλλεργιών.

Στη μία από τις μελέτες οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα της περιόδου 1990-2024, από την μεγάλη βάση βιοϊατρικών δεδομένων Epic Cosmos. Σε αυτήν υπάρχουν δεδομένα υγείας από σχεδόν 310 εκατομμύρια ασθενείς από τέσσερις χώρες του κόσμου. Περισσότεροι από 508.000 από αυτούς έπασχαν από ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα.

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, ο αριθμός των πασχόντων από τη νόσο επταπλασιάσθηκε μεταξύ 2009 και 2024. Οι άνδρες ασθενείς είναι περισσότεροι από τις γυναίκες (59% έναντι 41%, αντιστοίχως). Υπάρχουν επίσης δύο ηλικιακές ομάδες όπου συχνότερα γίνεται η διάγνωση: στην εφηβεία και στους 40άρηδες.

Η νόσος είναι πολύ πιο συχνή στους πάσχοντες από αλλεργικές καταστάσεις, όπως:

• Το αλλεργικό άσθμα
• Η αλλεργική ρινίτιδα
• Το αλλεργικό έκζεμα
• Οι τροφικές αλλεργίες

Στην πραγματικότητα, όσοι πάσχουν από πολλαπλές αλλεργίες έχουν σχεδόν 24 φορές περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν και ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα. Όσοι πάσχουν από τροφική αλλεργία έχουν εξαπλάσιες πιθανότητες. Όσοι πάσχουν από γαστρεντερικά προβλήματα όπως η κοιλιοκάκη διατρέχουν 11 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας.

Από τις τροφικές αλλεργίες, εξ άλλου, εκείνη που αυξάνει περισσότερο τον κίνδυνο είναι η αλλεργία στο σιτάρι.

Έως και 10 χρόνια

Η δεύτερη μελέτη βασίσθηκε σε 29 ασθενείς για τους οποίους οι γιατροί πίστευαν ότι πάθαιναν αναφυλαξία από αλλεργική αντίδραση σε τρόφιμα, αλλά στην πραγματικότητα είχαν ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα.

Οι 20 από τους ασθενείς ήσαν άνδρες. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν τα σχεδόν 39 έτη. Οι ασθενείς αυτοί είχαν διαγνωστεί έπειτα από 2 έως 10 χρόνια ταλαιπωρίας (μέσος όρος: 5,5 χρόνια). Στο μεσοδιάστημα είχαν διακομισθεί στα νοσοκομεία έως και 6 φορές με συμπτώματα όπως:

• Αίσθημα σφιξίματος στον λαιμό
• Πόνο στο στήθος
• Υπερσιελόρροια  (αυξημένη παραγωγή σάλιου)
• Σφήνωση τροφής («κολλούσε» η τροφή στο λαιμό)
• Δυσκαταποσία (δυσκολία στην κατάποση)

Τα συμπτώματα των ασθενών θύμιζαν αναφυλαξία. Ωστόσο οι αιματολογικές εξετάσεις απέτυχαν να τεκμηριώσουν την διάγνωσή της.

Πότε απαιτείται έλεγχος

«Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι δεν είναι αναφυλαξία κάθε τρομακτική αντίδραση μετά την κατανάλωση τροφής», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Talal Nsouli, καθηγητής Αλλεργιολογίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown στην Ουάσινγκτον.

«Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα μιμείται έντονη την σοβαρή τροφική αλλεργία και μπορεί να οδηγήσει σε αλλεπάλληλες διακομιδές στο νοσοκομείο πριν γίνει η σωστή διάγνωση», συμπλήρωσε.

Όταν λοιπόν οι ασθενείς νιώθουν σφίξιμο στον λαιμό, έχουν δυσκολία στην κατάποση ή παρουσιάζουν ενσφήνωση της τροφής στον λαιμό, πρέπει να εξετάζονται για την νόσο, συνέχισε. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό εάν τα τεστ για τις τροφικές αλλεργίες βγαίνουν αρνητικά.

Η έγκαιρη αναγνώριση της νόσου μπορεί να γλιτώσει τους ασθενείς από χρόνια αβεβαιότητας και προοδευτικής βλάβης στον οισοφάγο, κατέληξε.

Τα ευρήματα που παρουσιάζονται σε ιατρικά συνέδρια θεωρούνται προκαταρκτικά έως ότου δημοσιευθούν σε ιατρική επιθεώρηση (journal) έπειτα από ανεξάρτητη αξιολόγηση.

Φωτογραφία: iStock