Ιλαρά: Η σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό για χρόνια

Η ιλαρά είναι μια από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις. Ο ιός μεταδίδεται με την άμεση επαφή και μέσω του αέρα. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της νόσου είναι ο υψηλός πυρετός και τα δερματικά εξανθήματα.

Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι ότι η ιλαρά δεν επηρεάζει μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Νεότερα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν μια λιγότερο γνωστή, αλλά ιδιαίτερα σημαντική συνέπειά της: την εξασθένηση της ανοσολογικής μνήμης.

Πρόκειται για μια σοβαρή επιπλοκή, γνωστή ως «ανοσολογική αμνησία» (immune amnesia), κατά την οποία ο ιός στρέφεται εναντίον συγκεκριμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα οποία είναι υπεύθυνα για την ανοσολογική μνήμη.

Τα κύτταρα αυτά αναγνωρίζουν μικρόβια και ιούς που ο οργανισμός έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν, επιτρέποντας την ταχύτερη ενεργοποίηση της άμυνας σε περίπτωση νέας έκθεσης. Όταν καταστρέφονται, ο οργανισμός μπορεί να χάσει μέρος της προστασίας που είχε αποκτήσει απέναντι σε προηγούμενες λοιμώξεις.

Ιλαρά: Πως αποδυναμώνεται το ανοσοποιητικό

Μετά την ανάρρωση από την ιλαρά, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει παθογόνους μικροοργανισμούς που είχε αντιμετωπίσει αποτελεσματικά στο παρελθόν.

Έτσι, το άτομο ενδέχεται να γίνει πιο ευάλωτο σε κοινές λοιμώξεις, οι οποίες υπό διαφορετικές συνθήκες θα αντιμετωπίζονταν ευκολότερα.

Η αποκατάσταση της ανοσολογικής μνήμης είναι σταδιακή και μπορεί να απαιτήσει χρόνια, καθώς ο οργανισμός χρειάζεται να αναπτύξει ξανά την ανοσολογική του εμπειρία μέσω νέων εκθέσεων σε μικρόβια.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2015 έδειξε ότι τα παιδιά που νοσούν ενδέχεται να παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από άλλες λοιμώξεις για δύο έως τρία χρόνια μετά την αρχική νόσηση.

Επιπλέον, μελέτες που εξέτασαν δείγματα αίματος ανεμβολίαστων παιδιών πριν και μετά τη λοίμωξη διαπίστωσαν σημαντική απώλεια της ανοσολογικής μνήμης. Όπως διαπιστώθηκε, η ιλαρά μπορεί να διαγράψει περίπου το 20%-75% του υπάρχοντος αποθέματος ανοσολογικής μνήμης. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός ενδέχεται να χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να ανακτήσει μέρος της προηγούμενης προστασίας του.

Ιλαρά: Εμβολιασμός, η σημαντικότερη ασπίδα προστασίας

Η μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης αποτελεί βασικό παράγοντα για την επανεμφάνιση της ιλαράς. Για να διατηρείται αποτελεσματική συλλογική προστασία, απαιτείται εμβολιαστική κάλυψη περίπου 95% με δύο δόσεις.

Ο εμβολιασμός δεν προστατεύει μόνο από την ίδια τη νόσο, αλλά συμβάλλει και στην αποτροπή των μακροπρόθεσμων επιπτώσεών της στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η ιλαρά δεν είναι μια αθώα παιδική ασθένεια και οι συνέπειές της μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ τη διάρκεια του αρχικού εξανθήματος και του πυρετού. Η πρόληψη, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η τήρηση των συστάσεων εμβολιασμού αποτελούν καθοριστικά μέτρα δημόσιας υγείας.

Φωτογραφία iStock