Ιράν: Νέες συνομιλίες στην Τεχεράνη, «παράθυρο» για τα Στενά του Ορμούζ

Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με μεσολαβητές του Κατάρ να μεταβαίνουν το βράδυ της Δευτέρας (2/11) στην Τεχεράνη για νέες συνομιλίες.

Την ίδια ώρα, η ιρανική πλευρά δηλώνει έτοιμη να αποκαταστήσει την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε 48 ώρες, εφόσον η Ουάσινγκτον αποδεχθεί τους όρους της, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας, χωρίς ωστόσο να αποκλείει νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Σύμφωνα με αξιωματούχο που έχει ενημερωθεί για τις διπλωματικές επαφές, οι Καταριανοί μεσολαβητές ταξίδεψαν στην ιρανική πρωτεύουσα προκειμένου να συναντηθούν με τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και να εξετάσουν τις προοπτικές επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται αναθεωρημένη εκδοχή του προσχεδίου συμφωνίας που συζητείται μεταξύ των δύο πλευρών τις τελευταίες οκτώ ημέρες, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Από την Ουάσινγκτον, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι το Ιράν επιθυμεί να καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, εκτιμώντας ότι κάτι τέτοιο «θα μπορούσε να συμβεί», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Συγκρατημένα αισιόδοξος εμφανίστηκε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, στον οποίο ο Τραμπ έχει αναθέσει την ηγεσία του νέου γύρου διαπραγματεύσεων. «Κάναμε πρόοδο, θα δούμε αν θα κάνουμε περισσότερα», δήλωσε τη Δευτέρα, μετέδωσαν οι New York Times.

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, είχε ανακοινώσει ότι η χώρα του είναι διατεθειμένη να θέσει σε εφαρμογή συμφωνία για την αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε δύο ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν τα αιτήματά της.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άρση των αμερικανικών κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, απαιτήσεις που εκτιμάται ότι δύσκολα θα γίνουν αποδεκτές από την αμερικανική κυβέρνηση.

«Εάν γίνουν αποδεκτά και εφαρμοστούν τα νόμιμα αιτήματα του Ιράν, θα είναι δυνατό να τεθεί σε εφαρμογή ολόκληρο το σχέδιο μέσα σε δύο ημέρες, να αποκατασταθεί η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και να ξεκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία», ανέφερε ο Μπαγαεΐ, τονίζοντας ότι η εξέλιξη εξαρτάται αποκλειστικά από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.

Τα Στενά του Ορμούζ, κομβικής σημασίας για τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από τον Φεβρουάριο, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η νέα διπλωματική κινητικότητα βασίζεται σε πρόταση που είχε καταθέσει η Τεχεράνη τον Σεπτέμβριο, προβλέποντας σταδιακές αμοιβαίες παραχωρήσεις. Το σχέδιο περιλάμβανε την εξασφάλιση ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά από το Ιράν και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Η Ουάσινγκτον είχε απορρίψει τότε την πρόταση, απαιτώντας να προηγηθούν δεσμεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις αναθερμάνθηκαν με τη μεσολάβηση του Κατάρ. Όπως ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της πρώτης φάσης περιορίστηκε αρχικά σε πέντε ημέρες και στη συνέχεια σε μόλις δύο.

Η Τεχεράνη ζητά επίσης από τις ΗΠΑ να αναγνωρίσουν συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τη μελλοντική διαχείριση της διέλευσης από τα Στενά. Παρά την πρόοδο, η ιρανική πλευρά δεν εμφανίζεται ακόμη έτοιμη για απευθείας συνομιλίες με Αμερικανούς διαπραγματευτές, ενώ επιμένει ότι οι συζητήσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα μπορούν να αρχίσουν μόνο αφού ικανοποιηθούν οι όροι της.

Παρά την εντατικοποίηση των διπλωματικών επαφών, το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής σύγκρουσης παραμένει ανοιχτό. Αμερικανοί και iσραηλινοί στρατιωτικοί έχουν επεξεργαστεί σχέδια για νέα πλήγματα κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ενώ η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης, θα διευρύνει το εύρος των στόχων της.

Παράλληλα, iρανοί αξιωματούχοι εξετάζουν δημόσια ακόμη και την αποχώρηση της χώρας από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς περισσότερα από 35 πλοία δέχθηκαν επιθέσεις τον Οκτώβριο, αριθμός υψηλότερος από κάθε προηγούμενο μήνα από την έναρξη του πολέμου.

Οι ενδείξεις διπλωματικής προόδου αποτυπώθηκαν, πάντως, στις αγορές, με τη διεθνή τιμή αναφοράς του πετρελαίου να υποχωρεί τη Δευτέρα κατά 4%, περίπου στα 109 δολάρια το βαρέλι.

Την ανησυχία των χωρών του Κόλπου εξέφρασε ο διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, προειδοποιώντας ότι, παρά τις ελπίδες για διπλωματική λύση, η περιοχή προετοιμάζεται για το χειρότερο.

Στο μεταξύ, ο iρανός σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Μοχσέν Ρεζαΐ χαρακτήρισε «καλό σημάδι» την αλλαγή τόνου που, όπως υποστήριξε, διαπίστωσε σε πρόσφατη επιστολή του Τζέι Ντι Βανς. Η Τεχεράνη, ωστόσο, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνομιλίες με επιφυλακτικότητα, υπενθυμίζοντας τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του Ιουνίου 2025, που ακολούθησαν προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google