Γνωρίζετε το «πρόσωπο της φερριτίνης»; Τι σχέση έχει με την έλλειψη σιδήρου η νέα τάση στο TikTok

Οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μοιράζονται την μία ανάρτηση πίσω από την άλλη περιγράφοντας πώς η έλλειψη σιδήρου προκαλεί εμφανείς αλλαγές στο πρόσωπο.

Μαύροι κύκλοι, ωχρό δέρμα και εύθραυστα μαλλιά είναι μερικά από τα συμπτώματα που αποδίδουν στα χαμηλά επίπεδα φερριτίνης στο αίμα. Άλλα συμπτώματα είναι τα ξερά ή «σκασμένα» χείλη και τα εύθραυστα νύχια. Μάλιστα πολλοί δημοσιεύουν και φωτογραφίες πριν και μετά την έλλειψη αυτή.

Μόνο η εμφάνιση, όμως, δεν είναι αρκετή για να διαγνωστεί η έλλειψη σιδήρου, τονίζουν οι γιατροί.

Η φερριτίνη είναι μία πρωτεΐνη που αποθηκεύει σίδηρο στο εσωτερικό των κυττάρων. Μετριέται με μια απλή εξέταση αίματος και συχνά αποκαλείται ως «η αποθήκη του σιδήρου».

Ο όρος «πρόσωπο της φερριτίνης» δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση. Η εμφάνισή του, όμως, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι κάτι συμβαίνει στον οργανισμό, αναφέρει στο BBC η Dr. Aziza Sesay, οικογενειακή ιατρός στην κομητεία West Midlands της Αγγλίας.

Το ωχρό δέρμα, η τριχόπτωση και τα εύθραυστα νύχια μπορεί όντως να συνοδεύουν την έλλειψη σιδήρου, προσθέτει. Ενδέχεται όμως να αποτελούν και ενδείξεις άλλων παθήσεων.

Ο ρόλος της φερριτίνης

Τα επίπεδα της φερριτίνης δείχνουν πόσο επαρκή είναι (ή δεν είναι) τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό. Όταν είναι χαμηλά δεν υποδηλώνουν αυτομάτως αναιμία. Αυτή αναπτύσσεται όταν είναι χαμηλή η αιμοσφαιρίνη – η πρωτεΐνη στα ερυθρά αιμοσφαίρια που μεταφέρει οξυγόνο.

Τα αποθέματα σιδήρου (δηλαδή η φερριτίνη) μπορεί να εξαντληθούν πολύ πριν αναπτυχθεί αναιμία. Επομένως, κάποιος μπορεί να έχει έλλειψη σιδήρου και συμπτώματα εξαιτίας της, χωρίς να πάσχει από αναιμία.

«Μπορεί ο οργανισμός του να μην αποθηκεύει σίδηρο, αλλά να διατηρεί την αιμοσφαιρίνη του. Αυτή είναι η ουσιώδης διαφορά», εξηγεί ο αιματολόγος Dr. Drew Provan, από τον νοσηλευτικό όμιλο Phoenix, στο Λονδίνο.

Με ή χωρίς εμφανείς ενδείξεις στο πρόσωπο, γεγονός παραμένει ότι η ανεπάρκεια σιδήρου είναι πολύ συχνή, τονίζει η Dr. Sue Pavord, καθηγήτρια Αιματολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ωστόσο συχνά δεν διαγιγνώσκεται, ιδίως στις γυναίκες.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες, όταν η φερριτίνη είναι 15 μικρογραμμάρια ανά λίτρο (μg/l), ο οργανισμός έχει άδειες «αποθήκες» σιδήρου και έχει αρχίσει η έλλειψη σιδήρου. Με τιμή 30 μg/l ή χαμηλότερα,  η φερριτίνη είναι οριακά χαμηλή έως χαμηλή.

Οι επιπτώσεις στο πρόσωπο

Πρακτικά όλ’ αυτά σημαίνουν πως για να εξακριβωθεί αν κάποιος έχει έλλειψη σιδήρου ή όχι, χρειάζεται ανάλυση αίματος. Δεν αρκεί να κοιτάξει το πρόσωπό του στον καθρέφτη.

Στην πραγματικότητα, «είναι αδύνατον» να αξιολογηθούν τα επίπεδα φερριτίνης ενός ανθρώπου από την εμφάνιση του προσώπου, ξεκαθαρίζει ο Dr. Provan.

Οι πάσχοντες από σοβαρή αναιμία μπορεί να είναι ωχροί, εξηγεί. Επιπλέον, η κόπωση που νιώθουν μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη μαύρων κύκλων κάτω από τα μάτια. Αυτές οι οπτικές ενδείξεις όμως «είναι υποκειμενικές και αναξιόπιστες», προσθέτει.

Αν κάποιος, εξ άλλου, δεν έχει λευκό αλλά μελαχρινό ή σκουρόχρωμο δέρμα, οι αλλαγές στην εμφάνιση του προσώπου μπορεί να είναι λιγότερο εμφανείς.

Πόσο μάλλον που ωχρότητα στο δέρμα, εύθραυστα νύχια και τριχόπτωση προκαλούν και άλλες διαταραχές, όπως:

• Η υπολειτουργία του θυρεοειδούς αδένα (υποθυρεοειδισμός)
• Άλλες διατροφικές ανεπάρκειες (π.χ. ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή ψευδαργύρου)
• Οι ορμονικές διακυμάνσεις και η εμμηνόπαυση
• Διάφορες παθήσεις (π.χ. νεφρική νόσος, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος)

Φωτογραφία: istock