Τι είναι το Μαύρο Μπλοκ που πρωταγωνιστεί στις γαλλικές ταραχές;

Ντυμένοι στα μαύρα και με καλυμμένα πρόσωπα, συγκρούονται με την αστυνομία και καταστρέφουν ό,τι θεωρούν σύμβολo του καπιταλισμού και του κράτους. Κάποιοι ξηλώνουν πλάκες από τα πεζοδρόμια για να τις εκτοξεύσουν εναντίον των αστυνομικών, γράφουν οι Financial Times, ενώ άλλοι φέρνουν κροτίδες, πυροτεχνήματα και βόμβες μολότοφ. Αυτός ο καταμερισμός ρόλων δείχνει ότι, παρά την απουσία επίσημης οργάνωσης, υπάρχει συντονισμός. Οι γαλλικές αρχές αποκαλούν τους συμμετέχοντες «υπεραριστερούς» και τους κατηγορούν ότι μετέτρεψαν τις ειρηνικές διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου σε εκτεταμένες ταραχές και λεηλασίες.

Τα μέλη του Μαύρου Μπλοκ συνδέονται ιδεολογικά με τον αναρχισμό, τον αντικαπιταλισμό και τον αντιφασισμό, αλλά απορρίπτουν τα πολιτικά κόμματα και τις ιεραρχικές οργανώσεις. Εμφανίζονται εδώ και δεκαετίες στις γαλλικές διαδηλώσεις, προκαλώντας προβλήματα τόσο στην αστυνομία όσο και στα συνδικάτα. Τα τελευταία δεν θέλουν οι παραδοσιακές κινητοποιήσεις τους, με τις οποίες ασκούν πίεση στην κυβέρνηση, να επισκιάζονται από το χάος, όπως συνέβη το 2023, στις διαμαρτυρίες για την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης. Οπως επισημαίνουν οι FT, η αντιμετώπισή τους είναι δύσκολη ακριβώς επειδή δεν διαθέτουν αναγνωρίσιμη ηγεσία ή σταθερή οργανωτική δομή.

Οι μέθοδοι και η τεχνογνωσία διαδίδονται μέσω των κοινωνικών δικτύων και κρυπτογραφημένων εφαρμογών, ενώ οι συγκεντρώσεις μπορεί να οργανώνονται αυθόρμητα. Ο Γκιγιόμ Φαρντ, ειδικός σε θέματα ασφάλειας και άμυνας και διδάσκων στο Sciences Po, περιγράφει το φαινόμενο ως «νεφελώδες». Παρομοιάζει τους συμμετέχοντες με ορχήστρα που γνωρίζει τόσο καλά τη μουσική ώστε δεν χρειάζεται μαέστρο: ο συντονισμός τους είναι οριζόντιος, όχι ιεραρχικός, λέει στους FT.

Σύμφωνα με πηγές των γαλλικών αρχών, περίπου 5.000 άτομα στον ευρύτερο χώρο της υπεραριστεράς θεωρείται πιθανό να καταφύγουν σε βίαιες ενέργειες. Ο γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί δήλωσε ότι την Τρίτη 20 Οκτωβρίου συνελήφθη ένα άτομο ως ύποπτο για συμμετοχή στον εμπρησμό που κατέστρεψε το ιστορικό δημαρχείου της Λιμόζ. Μίλησε για σχεδιασμό «εξεγερτικής εκστρατείας» από ομάδες της Ακρας Αριστεράς. Ωστόσο, οι κυβερνητικές και εισαγγελικές αρχές δεν έχουν παρουσιάσει δημόσια αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τις καταγγελίες, επισημαίνουν οι FT.

Οι κινητοποιήσεις της 17ης Οκτωβρίου ξεκίνησαν με πρωτοβουλία φοιτητών, οι οποίοι επί εβδομάδες κατήγγελλαν προβλήματα στο εκπαιδευτικό σύστημα, και πλαισιώθηκαν από πολίτες που διαμαρτύρονταν για το υψηλό κόστος ζωής. Σε όλη τη Γαλλία διαδήλωσαν περίπου 500.000 άνθρωποι. Στο Παρίσι, οι εντάσεις άρχισαν στην πλατεία Δημοκρατίας, ώρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της πορείας. Μαυροντυμένοι διαδηλωτές πέταξαν πέτρες στην αστυνομία, έστησαν πρόχειρα οδοφράγματα και έβαλαν φωτιές. Οι αστυνομικοί τούς περιόρισαν σε μικρό χώρο και έκαναν εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων, αλλά αρκετοί φορούσαν μάσκες ή προστατευτικά γυαλιά. Οι συγκρούσεις, γραφουν οι FT, συνεχίστηκαν μέχρι το βράδυ.

Η κυβέρνηση είπε ότι στην πόλη έφτασαν και άνθρωποι που είχαν ως στόχο την «ευκαιριακή λεηλασία», ορισμένοι από τα φτωχότερα προάστια του Παρισιού. Μικρές ομάδες επιτέθηκαν σε εκατοντάδες επιχειρήσεις: καφέ, καταστήματα κινητής τηλεφωνίας, αθλητικών παπουτσιών και πολυτελών ειδών. Η αστυνομία άργησε να αντιδράσει αποτελεσματικά και οι λεηλασίες συνεχίστηκαν το βράδυ του Σαββάτου και σποραδικά την Κυριακή. Πηγή των FT χαρακτήρισε πρωτοφανή τη σύμπραξη υπεραριστερών, ριζοσπαστικών αριστερών και νέων από υποβαθμισμένες συνοικίες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν φαίνεται να ξεκίνησε το Μαύρο Μπλοκ τις λεηλασίες. Κοινοβουλευτική έρευνα αναμένεται να εξετάσει τόσο τα γεγονότα όσο και τις αστοχίες της αστυνομικής αντίδρασης.

Η τακτική των Μαύρων Μπλοκ εμφανίστηκε αρχικά μεταξύ αναρχικών και ριζοσπαστών της Δυτικής Γερμανίας τη δεκαετία του 1980 και εξαπλώθηκε διεθνώς μέσα από το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης, ιδιαίτερα στις συγκρούσεις με την αστυνομία κατά τη σύνοδο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Σιάτλ το 1999. Στη Γαλλία, σύμφωνα με τους FT, ενισχύθηκε από το 2016, όταν ακτιβιστές της υπεραριστεράς συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες κατά της χαλάρωσης των περιορισμών στην αγορά εργασίας. Ο ιστορικός Σιλβέν Μπουλούκ εξηγεί ότι οι ομάδες αυτές εχθρεύονται τον καπιταλισμό και το κράτος· ορισμένοι πιστεύουν πως οι ταραχές μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για έναν νέο κόσμο. Οι συγκρούσεις με την αστυνομία, εξηγεί στους FT, και η καταστολή που ακολουθεί, αποκαλύπτουν στα μάτια τους το βίαιο πρόσωπο του κράτους και υπονομεύουν τη νομιμοποίησή του.

Στις πρόσφατες επιθέσεις στοχοποιήθηκαν όσα οι δράστες αντιλαμβάνονται ως σύμβολα χρήματος και εξουσίας: τα νέα γραφεία της τράπεζας Qonto στο Παρίσι κάηκαν ολοσχερώς, ένα McDonald’s λεηλατήθηκε και ένα ταχυδρομείο υπέστη βανδαλισμούς. Η επίθεση στο δημαρχείο της Λιμόζ θεωρείται η πιο σοκαριστική και ερευνάται από την αντιτρομοκρατική υπηρεσία, η οποία ασχολείται και με τη βία που συνδέεται με εξτρεμιστικές ιδεολογίες. Ο δήμαρχος της πόλης υποστήριξε ότι οι δράστες είχαν οργανώσει εκ των προτέρων την επίθεση και είχαν μαζί τους πυροτεχνήματα, όλμους και πολιορκητικό κριό.

Για τις αρχές, η πρόκληση γίνεται μεγαλύτερη επειδή τα Μαύρα Μπλοκ συναντούν όλο και συχνότερα διαδηλωτές χωρίς ισχυρή ιδεολογική ένταξη, οι οποίοι όμως υιοθετούν πρακτικές σύγκρουσης. Κατά το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων», που ξεκίνησε το 2018 με αφορμή τον φόρο στα καύσιμα και το κόστος ζωής, πολλοί διαδηλωτές «διδάχθηκαν» από τις τακτικές των Μαύρων Μπλοκ. Η συχνά σκληρή αστυνομική καταστολή ριζοσπαστικοποίησε και ανθρώπους που μέχρι τότε δεν είχαν πολιτική δράση. Ο συγγραφέας Τιερί Βενσάν προειδοποιεί ότι το φαινόμενο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δράση λίγων αποκομμένων ταραχοποιών: τα Μαύρα Μπλοκ αποτελούν την πιο ορατή και ριζοσπαστική έκφραση μιας ευρύτερης κοινωνικής οργής που εξαπλώνεται, καταλήγουν οι FT.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google