Διπλωματικός πυρετός στην Αθήνα μετά την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου

Σε κατάσταση διπλωματικού συναγερμού βρίσκεται η Αθήνα στον απόηχο της αιφνιδιαστικής απόφασης της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης (με έδρα τη Βεγγάζη) να προχωρήσει στην κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί καρπό της συστηματικής προσέγγισης που επιχείρησε το τελευταίο διάστημα η Άγκυρα προς την πλευρά του στρατάρχη Χαφτάρ, επιδιώκοντας να διευρύνει την επιρροή της στην Ανατολική Μεσόγειο και να επιβάλει τετελεσμένα στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Κατηγορηματική απόρριψη από το Υπουργείο Εξωτερικών

Με μια αυστηρή ανακοίνωση, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει εκ νέου την απόφαση του κοινοβουλίου της Λιβύης, τονίζοντας ότι η κύρωση δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα της συμφωνίας.

«Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις», επισημαίνει το ΥΠΕΞ, υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, ενώ η συμφωνία παραγνωρίζει πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

«Το μνημόνιο αυτό δεν πρόκεται να εφαρμοστεί γιατί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα»

Όπως ανέφερε σε σημερινές δηλώσεις του ο Υπουργός Γιώργος Γεραπετρίτης μιλώντας στο ραδιόφωνο Meganews «Υπήρξε συστηματική προσπάθεια της Τουρκίας να επικυρωθεί το μνημόνιο από το 2019 μέχρι σήμερα και όταν άλλαξαν οι ισορροπίες με την βίαιη έξωση του προέδρου της βουλής των αντιπροσώπων, αυτό έγινε εφικτό. Το μνημόνιο αυτό δεν πρόκεται να εφαρμοστεί γιατί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα» πρόσθεσε.

Διπλωματικός μαραθώνιος και ευρωπαϊκά «πυρά»

Αμέσως μετά τις εξελίξεις, ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκίνησε μπαράζ τηλεφωνικών επαφών με τους ομολόγους του της Αιγύπτου και της Κυπριακής Δημοκρατίας, συντονίζοντας τις επόμενες κινήσεις στον άξονα Αθήνας – Λευκωσίας – Καΐρου.

Παράλληλα, άμεση και καταδικαστική ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε κοινή τους δήλωση, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα:

• Εξέφρασαν τη βαθιά τους λύπη για την απόφαση της λιβυκής Βουλής.
• Επανέλαβαν ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο και ανίσχυρο.
• Επαναβεβαίωσαν την πλήρη αλληλεγγύη της Ε.Ε. προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Στο παρασκήνιο των Βρυξελλών εξετάζονται ήδη αντίμετρα, μεταξύ των οποίων και το ενδεχόμενο διακοπής ή επανεξέτασης της κοινοτικής χρηματοδότησης προς τη Βεγγάζη για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.

Πανηγυρισμοί στην Άγκυρα

Στον αντίποδα, η τουρκική ηγεσία εξέφρασε την απόλυτη ικανοποίησή της για την εξέλιξη. Ο επικεφαλής επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, χαρακτήρισε την έγκριση ως «σημαντική εξέλιξη για την προστασία των κοινών δικαιωμάτων Τουρκίας και Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο», επιβεβαιώνοντας τη στόχευση της Άγκυρας να παγιώσει τη θέση της στην περιοχή.

Αντι-NAVTEX από τη Αθήνα στην τουρκική οδηγία για έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο

Στην έκδοση αντι-NAVTEX προχώρησε το Πολεμικό Ναυτικό, απαντώντας άμεσα στη νέα τουρκική οδηγία για τη διενέργεια γεωφυσικών ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο, σε περιοχές που επικαλύπτουν τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η ελληνική απάντηση εκδόθηκε το βράδυ της Τρίτης από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση στην περιοχή χτυπά «κόκκινο» μετά την έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης που ελέγχεται από τη Βεγγάζη.

Η ελληνική αντι-NAVTEX (1337/26) εκδόθηκε ως απάντηση στην τουρκική αναγγελία (FA41-1032/26), η οποία είχε εκπεμφθεί από τον σταθμό της Αττάλειας. Η τουρκική οδηγία αφορούσε την εκτέλεση ερευνητικών εργασιών από το ερευνητικό σκάφος Kobi Ruegg.

Με την έκδοση της αντι-NAVTEX, η Αθήνα:

• Ακυρώνει τη δικαιοδοσία του τουρκικού σταθμού της Αττάλειας να εκδίδει οδηγίες για τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.

Υπογραμμίζει ότι η εν λόγω περιοχή εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Ελλάδας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

• Απορρίπτει κατηγορηματικά τις τουρκικές αξιώσεις, καθιστώντας σαφές ότι οι σχετικές εργασίες είναι παράνομες καθώς διεξάγονται σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας χωρίς την απαιτούμενη άδεια.