Καρκίνος του μαστού: Σημαντικοί μύθοι που δεν πρέπει πια να πιστεύουμε

Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη κακοήθης νόσος στις γυναίκες. Είναι όμως και μία μορφή που κατά κανόνα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, ακόμα κι όταν είναι τοπικά εξαπλωμένος.

Σε ετήσια βάση καταγράφονται στη χώρα μας περισσότερα από 8.700 περιστατικά, επομένως έχει μεγάλη σημασία να κάνουμε αυτοψηλάφηση μαστού, μαστογραφία και να έχουμε το νου μας για ύποπτα συμπτώματα.

Ποια είναι όμως αυτά; Αρχίζουν και τελειώνουν με ένα οζίδιο ή υπάρχουν κι άλλα που δεν είναι ευρέως γνωστά; Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να τον εκδηλώσουν; Και πόσο ασφαλής είναι η μαστογραφία;

Για όλ’ αυτά επικρατούν πολλοί μύθοι που δυσχεραίνουν την πρώιμη διάγνωση, απαντά η ογκολόγος Dr. Halle Moore, διευθύντρια του Τμήματος Ιατρικής Ογκολογίας Μαστού στην Cleveland Clinic και καθηγήτρια Ογκολογίας στο Κολλέγιο Ιατρικής Lerner του Πανεπιστημίου Case Western Reserve, στο Οχάιο. Να ποιοι είναι και τι ισχύει στ’ αλήθεια γι’ αυτούς.

Μύθος: Ένας όζος στο στήθος είναι πάντοτε καρκίνος

Η αλήθεια: Αν και είναι ανησυχητικό να ψηλαφήσει μια γυναίκα κάτι στο στήθος της, δεν πρέπει να εξάγει βιαστικά συμπεράσματα. Τα οζίδια στους μαστούς είναι πολύ συχνά. Συνήθως όμως είναι καλοήθη, δηλαδή μη καρκινικά.

Μελέτες έχουν δείξει ότι έως και το 50% των γυναικών ηλικίας 20 έως 50 ετών έχουν αλλοιώσεις στον μαστικό ιστό που προκαλούν καλοήθη οζίδια, όπως:

• Κύστεις
• Ινοαδενώματα

Τα οζίδια αυτά συχνά σχετίζονται με αλλαγές στα ορμονικά επίπεδα και μπορεί να μην χρειασθούν θεραπεία. Επομένως, αν ψηλαφήσετε κάτι στο στήθος σας, μην το αγνοήσετε, αλλά μην πανικοβληθείτε κιόλας. Πηγαίνετε στο γιατρό για αξιολόγηση. Ακόμα κι αν τελικά είναι καρκίνος του μαστού, όσο νωρίτερα διαγνωστεί, τόσο πιθανότερο είναι να ιαθεί.

Μύθος: Ο καρκίνος του μαστού αφορά τις ηλικιωμένες γυναίκες

Η αλήθεια: Είναι γεγονός ότι ο κίνδυνος να αναπτυχθεί αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως αφορά κυρίως τις γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών. Ο κίνδυνος αρχίζει να αυξάνεται μετά τα 40 έτη – δηλαδή στη μέση ηλικία.

Επιπλέον, το περίπου 4% όλων των περιστατικών ανιχνεύονται σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 40 ετών. Οι νεαρές γυναίκες, που μπορεί να είναι ακόμα και 20χρονες, τείνουν να διαγιγνώσκονται με πιο επιθετικούς και προχωρημένους όγκους.

Οι πιθανότητες να αναπτυχθεί πρώιμος καρκίνος του μαστού είναι αυξημένες στις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό της νόσου ή άλλους παράγοντες κινδύνου, τονίζει η Dr. Moore. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι λ.χ. η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση αλκοόλ, οι πυκνοί μαστοί κ.λπ.

Μύθος: Μόνον οι γυναίκες εκδηλώνουν καρκίνο του μαστού

Η αλήθεια: Το γεγονός ότι ο καρκίνος του μαστού είναι συντριπτικά συχνότερος στις γυναίκες, δεν σημαίνει πως δεν αναπτύσσεται και σε άνδρες. Αντιθέτως, υπολογίζεται ότι το 1% των ασθενών είναι άνδρες.

Και σε αυτούς, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Οι περισσότεροι πάσχοντες, όμως, έχουν ηλικία 60 έως 70 ετών κατά την εποχή της διάγνωσης.

Μύθος: Αφού μια γυναίκα δεν έχει οικογενειακό ιστορικό της νόσου, δεν κινδυνεύει

Η αλήθεια: Είναι ένας από τους μεγαλύτερους μύθους. Η αλήθεια είναι ότι κληρονομικότητα υπάρχει μόνον στο 5% έως 10% των περιστατικών. Όλα τα άλλα είναι σποραδικά κρούσματα, δηλαδή οφείλονται σε γενετικές αλλαγές που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια της ζωής και όχι που κληρονομήθηκαν από έναν γονέα.

Επομένως, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να προσβάλλει οποιαδήποτε γυναίκα, έχει δεν έχει περιστατικά στην οικογένειά της.

Μύθος: Ο καρκίνος του μαστού αρχίζει πάντοτε με ένα οζίδιο

Η αλήθεια: Ένα οζίδιο είναι το πιο συχνό σύμπτωμα της νόσου. «Συχνό» όμως δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει κανένα άλλο. Στην πραγματικότητα, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εκδηλωθεί και με πολλά άλλα συμπτώματα.

Μερικές γυναίκες αναπτύσσουν πόνο ή πρήξιμο στον μαστό. Ή έχουν έναν διογκωμένο λεμφαδένα στη μασχάλη. Άλλες παρουσιάζουν εισολκή της θηλής του μαστού («μπαίνει» η θηλή προς τα μέσα).

Μπορεί επίσης να υπάρξει αλλαγή στο δέρμα του μαστού. Μπορεί, π.χ., να αναπτύξει όψη ή αίσθηση σαν τη φλούδα του πορτοκαλιού. Ή μπορεί να αλλάξει το χρώμα του (να γίνει κόκκινο αν το δέρμα είναι λευκό ή μαύρο/καφέ στο σκουρόχρωμο δέρμα).

Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι έκκριμα από τη θηλή (μερικές φορές με αίμα), χωρίς η γυναίκα να είναι έγκυος ή θηλάζουσα μητέρα και αλλαγή στο μέγεθος του ενός μαστού.

Επειδή, λοιπόν, τα πιθανά συμπτώματα είναι πολλά, έχει σημασία να κάνουμε τακτικά μαστογραφία, ιδανικά αρχίζοντας από τα 40 χρόνια.

Μύθος: Αν ένας όζος στον μαστό δεν κινείται, δεν είναι καρκίνος

Η αλήθεια: Μερικοί όζοι του μαστού είναι σταθεροί, δηλαδή τους νιώθετε πάντοτε στο ίδιο σημείο όταν τους αγγίζετε. Μην εικάζετε όμως πως επειδή ένας όζος μοιάζει να κινείται, δεν είναι καρκίνος.

Αντιθέτως, στα αρχικά στάδιά τους οι όζοι του μαστού συχνά κινούνται, τονίζει η Dr. Moore. Καθώς αναπτύσσονται, σταθεροποιούνται περισσότερο.

Μύθος: Ο καρκίνος του μαστού δεν προκαλεί πόνο

Η αλήθεια: Μερικές φορές προκαλεί πόνο, αναλόγως με το σημείο στον μαστό όπου έχει αναπτυχθεί και με την ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται. Ιδιαιτέρως ύποπτος είναι ο επίμονος πόνος σε ένα συγκεκριμένο σημείο του μαστού.

Και πάλι όμως, ο πόνος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υποκρύπτεται ένας καρκίνος του μαστού. Πολλές γυναίκες έχουν πόνο στο μαστό με εξάρσεις και υφέσεις, ο οποίος συχνά σχετίζεται με τις διακυμάνσεις των ορμονών τους.

Μύθος: Η μαστογραφία προκαλεί καρκίνο

Η αλήθεια: Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι οι μαστογραφίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη του καρκίνου, αφού βασίζονται στην ακτινοβολία. Ωστόσο η μία μελέτη μετά την άλλη αποδεικνύουν ότι η μαστογραφία είναι πολύ ασφαλής.

Επιπλέον, το όφελος που παρέχει στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου υπερκαλύπτει μακράν τον οποιοδήποτε άλλο κίνδυνο.

Έχει υπολογιστεί ότι μία γυναίκα έχει από 1 πιθανότητα στις 49.000 έως 1 πιθανότητα στις 98.000 να εκδηλώσει καρκίνο λόγω της μαστογραφίας σε κάθε επίσκεψη. Οι πιθανότητες αυτές είναι 1 στις 7.000 έως 1 στις 14.000 για όσες κάνουν συστηματικά μαστογραφία από τα 50 μέχρι τα 70 τους χρόνια.

Ταυτοχρόνως όμως, κάθε γυναίκα στην Ευρώπη έχει 1 πιθανότητα στις 11 να διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού κάποια στιγμή στη ζωή της. Η έγκαιρη διάγνωσή του με τη μαστογραφία, είναι σωτήρια.

Μύθος: Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να διαγνωστεί με την ψηλάφηση από τον γιατρό

Η αλήθεια: Κανένας γιατρός, όσο καλός και έμπειρος κι αν είναι, δεν μπορεί να καταλάβει με την ψηλάφηση εάν ένα οζίδιο είναι καρκινικό ή όχι, τονίζει η Dr. Moore. Απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, διότι αν είναι καρκίνος του μαστού, η καθυστέρηση στις εξετάσεις μπορεί να του δώσει την ευκαιρία να εξελιχθεί.

«Όσο συντομότερα ελεγχθεί, τόσο το καλύτερο. Γι’ αυτό τον λόγο, οι γυναίκες πρέπει να αυτοεξετάζουν συχνά το στήθος τους, ώστε να γνωρίζουν πως είναι φυσιολογικά και να αντιλαμβάνονται αμέσως τυχόν αλλαγές», υπογραμμίζει. «Αν είναι καρκίνος, η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει τις πιθανότητες ιάσεως. Αν δεν είναι, θα ησυχάσουν».

Φωτογραφία: iStock