Οι Ρώσοι εγκαταλείπουν τη χώρα πριν τους επιστρατεύσουν

Παρότι δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως επιστράτευση, όλο και περισσότεροι Ρώσοι αναζητούν τρόπο να φύγουν από τη χώρα τους, φοβούμενοι ότι θα σταλούν στο μέτωπο της Ουκρανίας. Οι αρχές εντείνουν τις πιέσεις για στρατολόγηση, ενώ οι φήμες για νέα κινητοποίηση πληθαίνουν. Για πολλούς, η έξοδος από τη Ρωσία δεν είναι επιλογή, αλλά τρόπος να αποφύγουν έναν πόλεμο στον οποίο δεν θέλουν να συμμετάσχουν.

Στις 18 Σεπτεμβρίου, ο 35χρονος Ντμίτρι, διαφημιστής από τη Μόσχα, έριξε την ψήφο του στις ελεγχόμενες από το Κρεμλίνο βουλευτικές εκλογές. Στο ψηφοδέλτιο έγραψε τη λέξη «εγκληματίες» και κατευθύνθηκε αμέσως στο αεροδρόμιο, από όπου πέταξε για την Κωνσταντινούπολη. Ηταν, όπως γράφει ο Economist, ένας από τους χιλιάδες Ρώσους που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τις τελευταίες εβδομάδες, φοβούμενοι ότι οι εκλογές θα άνοιγαν τον δρόμο για νέο κύμα επιστράτευσης.

Οταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανακοίνωσε μερική επιστράτευση, τον Σεπτέμβριο του 2022, έξι μήνες μετά την εισβολή στην Ουκρανία, περίπου 400.000 άνδρες έφυγαν στο εξωτερικό. Αυτήν τη φορά, η έξοδος ξεκίνησε χωρίς επίσημη ανακοίνωση, αν και σε μικρότερη κλίμακα. Στις 18 Αυγούστου, 20.000 άνθρωποι πέρασαν τα χερσαία σύνορα με τη Γεωργία, περίπου τριπλάσιοι από τον συνηθισμένο ημερήσιο αριθμό.

Στην Αρμενία, όπου οι Ρώσοι μπορούν επίσης να ταξιδεύουν χωρίς βίζα, η αυξημένη ζήτηση για κατοικίες έχει ανεβάσει τα ενοίκια κατά 30%-50% από την άνοιξη. «Δεν έφυγα μόνο εξαιτίας της επιστράτευσης. Είχα κουραστεί να ανέχομαι αυτήν την κατάσταση και να ζω μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα», λέει στον Economist ο Γιούρι, πρώην εργαζόμενος σε τουριστική εταιρεία στην Αγία Πετρούπολη.

Σύμφωνα με τον Economist, οι οργανώσεις που βοηθούν Ρώσους να αποφύγουν την επιστράτευση ή να εγκαταλείψουν τη χώρα καταγράφουν απότομη αύξηση των αιτημάτων. Η εθελοντική οργάνωση Idite Lesom («Εξαφανίσου») αναφέρει ότι τα αιτήματα το φθινόπωρο αυξήθηκαν κατά 50% σε σύγκριση με την άνοιξη. Η Kovcheg («Κιβωτός»), που υποστηρίζει όσους αντιτίθενται στον πόλεμο, καταγράφει οκταπλάσια αιτήματα από τον Ιούλιο. Πρόκειται, όπως λέει η Αναστασία Μπουράκοβα, μέλος της οργάνωσης, για ένα μικρότερο αλλά καλύτερα προετοιμασμένο κύμα μετανάστευσης σε σχέση με το 2022.

Οι φήμες για νέα επιστράτευση κυκλοφορούν εδώ και μήνες. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν προβλέψει την κλήση τουλάχιστον 100.000 ανδρών στον ρωσικό στρατό, ενώ στις 24 Σεπτεμβρίου ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έκανε λόγο για 300.000. Ακόμη και ρώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερ θεωρούν πιθανό ένα νέο κύμα. Το Κρεμλίνο, αντίθετα, επιμένει ότι δεν προετοιμάζει κάτι τέτοιο. Ο ίδιος ο Πούτιν χαρακτήρισε τις σχετικές πληροφορίες «απόλυτες ανοησίες» και «προπαγάνδα κατά της Ρωσίας». Οι Ρώσοι, ωστόσο, έχουν μάθει να δυσπιστούν απέναντι στις διαβεβαιώσεις των αρχών: το 2022, η κυβέρνηση αρνιόταν ότι σχεδίαζε επιστράτευση μόλις μία εβδομάδα πριν την ανακοινώσει. Επιπλέον, σημειώνει ο Economist, η προηγούμενη εντολή δεν έχει ανακληθεί, οπότε ουσιαστικά δεν απαιτείται νέα επίσημη απόφαση.

Το σύστημα επιστράτευσης έχει ενισχυθεί με ηλεκτρονικά ειδοποιητήρια και καλύτερη επικοινωνία μεταξύ στρατολογικών υπηρεσιών και συνοριοφυλάκων. Το καλοκαίρι, στην Πένζα, 600 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας, προκλήθηκαν διαμαρτυρίες όταν στρατολόγοι με πολιτικά άρπαζαν ανθρώπους από τον δρόμο. Για να αποφευχθούν νέες αντιδράσεις, η επόμενη επιστράτευση ενδέχεται να γίνει πιο διακριτικά, με πιέσεις σε οφειλέτες, ανέργους και φοιτητές που κινδυνεύουν να αποτύχουν. Ορισμένοι εκτιμούν ότι έχει ήδη αρχίσει: στρατιωτικός δικηγόρος υποστηρίζει ότι σε φυλακή της Ριαζάν συλλέγονται δείγματα DNA από όλους τους κρατουμένους, ώστε να αναγνωρίζονται ευκολότερα οι νεκροί στο μέτωπο…

Ο Economist επισημαίνει, επίσης, ότι το Κρεμλίνο μεταφέρει μέρος της ευθύνης στις περιφερειακές αρχές και στις διοικήσεις μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες λαμβάνουν ποσοστώσεις στρατολόγησης. Οι πλουσιότερες περιοχές προσφέρουν υψηλότερα μπόνους και ουσιαστικά «αγοράζουν» νεοσύλλεκτους από τις φτωχότερες. Στην περιφέρεια Σβερντλόφσκ, το πριμ κατάταξης φτάνει τα 3,1 εκατ. ρούβλια, περίπου 37.000 δολάρια, σχεδόν τετραπλάσιο από εκείνο που προσφέρεται στη φτωχότερη Σικτιβκάρ.

Οι εθνικιστές ζητούν ακόμη μεγαλύτερη κινητοποίηση. Στις 30 Ιουλίου, η υπερεθνικιστική ομάδα Rusich ζήτησε την επιστράτευση μισού εκατομμυρίου ανδρών. Αν και μια νέα μαζική επιστράτευση θα μπορούσε να προκαλέσει κοινωνικές αντιδράσεις, θα εξυπηρετούσε τον Πούτιν, εκτιμά ο Economist, ενισχύοντας την εικόνα εθνικής θυσίας που προβάλλει για τον πόλεμο.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι τι είδους στρατιώτες θα σταλούν στο μέτωπο και με ποια εκπαίδευση και εξοπλισμό. Οι νεότεροι και πιο ικανοί στρατιώτες θα μπορούσαν να αποδειχθούν αποτελεσματικότεροι από τους φτωχούς και απελπισμένους που στρατολογήθηκαν σε προηγούμενα κύματα. Αν η Ρωσία τους αντιμετωπίσει ως αναλώσιμο υλικό, το αποτέλεσμα θα είναι κυρίως φέρετρα. Αν όμως εκπαιδευτούν και εξοπλιστούν επαρκώς, η αριθμητική υπεροχή της θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά, ιδίως στις αστικές μάχες όπου τα drones είναι λιγότερο αποτελεσματικά.

Ο Ντμίτρι δεν θέλει να γίνει μέρος αυτού του υπολογισμού. Αναζητά εργασία στην Κωνσταντινούπολη και ελπίζει να τον ακολουθήσουν η γυναίκα και το παιδί του όταν εγκατασταθεί. «Θέλω να ζω στη Ρωσία, αλλά χωρίς τέτοιους κινδύνους», λέει στον Economist. «Είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι το ίδιο σου το κράτος μπορεί ξαφνικά να σε στείλει στη σφαγή. Αλλά έχουμε ήδη δει να συμβαίνει».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google