Μήνυμα Μέτσολα σε ηγέτες ΕΕ: Όχι σε περικοπές κονδυλίων που οδηγούν την Ευρώπη μπροστά

Απευθυνόμενη στους Ευρωπαίους ηγέτες τόνισε πως κατανοεί πως δεν είναι εύκολη υπόθεση η σύγκλιση 27 διαφορετικών θέσεων, ωστόσο είναι ουσιώδες να διασφαλιστεί ένας προϋπολογισμός κατάλληλος για τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει.

«Μπορώ να σας πω ότι μας προκάλεσε μεγάλη έκπληξη το γεγονός ότι είδαμε περικοπές στα ίδια τα κονδύλια που προορίζονται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναλυτικά η ομιλία της κ. Μέτσολα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

«Αγαπητοί συνάδελφοι,

Όταν συμφωνήσαμε στον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και στις νομοθετικές μας προτεραιότητες για το 2026, τόνισα την ανάγκη για σαφείς προθεσμίες, απτά αποτελέσματα και τακτική αξιολόγηση της προόδου. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να ξεκινήσω από το πού βρισκόμαστε σήμερα.

Η δυναμική με την οποία υλοποιούμε τις προτεραιότητές μας είναι θετική. Και θέλω να είμαι σαφής: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος. Παρότι λάβαμε την πρόταση για το EU Inc. μόλις την άνοιξη και χρειάστηκε να εξετάσουμε 1.800 τροπολογίες σε επίπεδο ΕΕ, ο εισηγητής του Κοινοβουλίου κατάφερε να προγραμματίσει ψηφοφορία για την επόμενη εβδομάδα. Οι προτάσεις για τη δέσμη μέτρων απλούστευσης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Intelligence Omnibus) και για την ηλεκτρονική δήλωση (e-Declaration) έχουν οριστικοποιηθεί. Οι διαπραγματεύσεις για την τιτλοποίηση και το ψηφιακό ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ πλησιάζουμε στην υιοθέτηση των θέσεών μας σχετικά με την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System), το πακέτο μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία (Automotive Package) και Περιβαλλοντικό Πακέτο Omnibus (Environmental Omnibus), συγκεκριμένα όσον αφορά τον κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.

Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε με τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους υπόλοιπους νομοθετικούς φακέλους. Ωστόσο, δεδομένων των ελλείψεων στις εκτιμήσεις επιπτώσεων, το ψηφιακό εγχειρίδιο κανόνων (Digital Omnibus) και η δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών (Market integration and Supervision Package) ενδέχεται να χρειαστούν λίγο περισσότερο χρόνο. Πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά τις επιπτώσεις τους, ώστε να διασφαλίσουμε ότι οι κανόνες θα επιτύχουν τους στόχους που έχουμε θέσει και δεν θα δημιουργήσουν ανεπιθύμητες συνέπειες, τις οποίες ενδεχομένως θα χρειαστεί να διορθώσουμε αργότερα. Γνωρίζω ότι συμμεριζόμαστε αυτόν τον στόχο και θα συνεργαστούμε μαζί σας για να προχωρήσουν και οι δύο φάκελοι όσο το δυνατόν ταχύτερα.

Όσον αφορά τις δέσμες μέτρων απλούστευσης για το περιβάλλον και για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (Environmental and Food and Feed Omnibuses), υπάρχει ένα πρακτικό βήμα που μπορούμε να κάνουμε για να αποφύγουμε περιττές καθυστερήσεις και να επιταχύνουμε τη διαδικασία. Οι δέσμες αυτές περιλαμβάνουν διάφορες προτάσεις που τροποποιούν 16 νομοθετικά κείμενα, τα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει σε μικρότερες ομάδες, υιοθετώντας καθεμία μόλις είναι έτοιμη. Εάν το Συμβούλιο μπορεί να διαπραγματευτεί σε αυτή τη βάση, μπορούμε να ξεκινήσουμε χωρίς να περιμένουμε την οριστικοποίηση όλων των στοιχείων κάθε δέσμης. Θα σας ζητούσα να ενθαρρύνετε τους υπουργούς σας να επιδείξουν ευελιξία, ώστε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις νωρίτερα. Πρέπει επίσης να κάνουμε περισσότερα για την ενσωμάτωση της κοινωνικής διάστασης – αυτή δεν μπορεί να αποτελεί εκ των υστέρων σκέψη.

Όσον αφορά το επικείμενο έργο μας, θέλω να υπογραμμίσω ότι υπάρχουν ακόμη αρκετές προτάσεις, συγκεκριμένα η δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πράξη για τα προϊόντα και η πράξη για τις κβαντικές τεχνολογίες, επί των οποίων οι συννομοθέτες είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν τις εργασίες τους.

Στον τομέα της ενέργειας, η στρατηγική που έχουμε υιοθετήσει αποδίδει καρπούς. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση της έκθεσής μας σε κρίσεις. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ευπάθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενα έτη και πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ των χωρών μας. Οι διαπραγματεύσεις για τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τα δίκτυα (EU Grids Package) βρίσκονται σε εξέλιξη και παραμένω αισιόδοξη ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.

Επίσης στον τομέα της ενέργειας, ας μην υποτιμούμε τη σημασία των παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων. Η ομιλία του Πρωθυπουργού Κάρνεϊ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο επιβεβαίωσε εκ νέου τους στενούς δεσμούς φιλίας μεταξύ Ευρώπης και Καναδά, καθώς και τα κοινά μας συμφέροντα. Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτή τη δυναμική και να την επεκτείνουμε στη σχέση μας με το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι επικείμενες Σύνοδοι Κορυφής ΕΕ-Καναδά και ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου προσφέρουν εξαιρετικές ευκαιρίες για την εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας, της τεχνολογίας και του εμπορίου.

Η ενίσχυση αυτών των εταιρικών σχέσεων καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, δεδομένων των πιέσεων που ασκούν στις επιχειρήσεις μας οι αθέμιτες οικονομικές πρακτικές της Κίνας. Ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας μας αναγκάζεται να περικόψει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Οι βιομηχανίες μηχανημάτων, αλουμινίου και χάλυβα αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις. Υπάρχει ένα όριο σε όσα μπορούν να αντέξουν οι βιομηχανίες μας και το πλησιάζουμε.

Θα τάσσομαι πάντοτε υπέρ της διπλωματίας και χαιρετίζω την πρόοδο που σημειώνεται στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων ΕΕ-Κίνας για το εμπόριο και τις επενδύσεις. Ωστόσο, πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα μέσα που διαθέτουμε και να αναπτύξουμε νέα, εφόσον χρειαστεί. Υπάρχουν ήδη προτάσεις στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της πράξης για την επιτάχυνση της βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης. Το Κοινοβούλιο υιοθέτησε την περασμένη εβδομάδα μια σαφή θέση για την Κίνα, ενώ η γαλλογερμανική επιστολή ενισχύει την κοινή μας αποφασιστικότητα να αναλάβουμε δράση.

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η υλοποίηση όλων αυτών απαιτεί έναν προϋπολογισμό που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να αναφερθώ τώρα στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Τον Απρίλιο, το Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων μεταξύ οκτώ πολιτικών ομάδων. Πετύχαμε μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ της συνοχής και της γεωργίας, των νέων απαιτήσεων στους τομείς της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας, καθώς και της ευελιξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσεων. Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε. Καταλήξαμε, όμως, σε έναν συμβιβασμό που μπορούσε να υποστηριχθεί από την πλειοψηφία. Με το ίδιο πνεύμα προσερχόμαστε τώρα στις συζητήσεις μας μαζί σας.

Η σύγκλιση 27 διαφορετικών θέσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρειαζόμαστε τουλάχιστον 361 ψήφους.

Εκτιμώ το γεγονός ότι η νέα αυτή πρόταση διατηρεί τη χρηματοδότηση για πολιτικές των οποίων τα οφέλη γίνονται άμεσα αισθητά από τους πολίτες. Αυτό είναι ουσιώδες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εξίσου ουσιώδες, όμως, είναι να διασφαλίσουμε έναν προϋπολογισμό κατάλληλο για τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει.

Μπορώ να σας πω ότι μας προκάλεσε μεγάλη έκπληξη το γεγονός ότι είδαμε περικοπές στα ίδια τα κονδύλια που προορίζονται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους. Τα μέλη του Κοινοβουλίου οφείλουν να λογοδοτούν στους πολίτες, για τους οποίους η στέγαση, το κόστος ζωής και η κλιματική αλλαγή αποτελούν πολύ πραγματικές και άμεσες ανησυχίες. Ένας μικρότερος προϋπολογισμός καθιστά δυσκολότερη την επίτευξη αποτελεσμάτων προς όφελός τους, αλλά και την εξασφάλιση της στήριξης της πλειοψηφίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Υπάρχει δρόμος προς την επίτευξη συμφωνίας. Εάν τα κράτη μέλη επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν τις κοινές μας προτεραιότητες, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς, η λύση είναι νέες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων. Αυτό είναι το στοιχείο που λείπει και που μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις όλων.

Χθες, ο Πρόεδρος Κόστα διατύπωσε μια πολύ εύστοχη παρατήρηση όταν επισκέφθηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είπε ότι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να συμφωνήσουμε σε ένα κοινό λεξιλόγιο και να συζητούμε με βάση τα ίδια αριθμητικά στοιχεία. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο μαζί σας.

Θα ήταν λάθος να αφήσουμε το ζήτημα της στήριξής μας για το τέλος. Τα μέλη του Κοινοβουλίου δεν θα αποδεχθούν ένα τετελεσμένο γεγονός που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών μας. Το Κοινοβούλιο δεν είναι όργανο τυπικής επικύρωσης αποφάσεων και δεν πρόκειται ποτέ να γίνει.

Θέλω να βρούμε έναν δρόμο προς τα εμπρός. Άλλωστε, αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θέτω αυτές τις ανησυχίες ενώπιον σας σήμερα. Όσο πιο γρήγορα ξεπεράσουμε τη λογική των θεσμικών στεγανών και συνεργαστούμε, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητές μας να καταλήξουμε εγκαίρως σε έναν καλό προϋπολογισμό.

Γνωρίζω ότι η σημερινή συζήτηση επικεντρώνεται στην ανταγωνιστικότητα και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, αλλά η Ουκρανία πλησιάζει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου και η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται. Χαιρετίζω τη συμφωνία για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δέσμη καταχωρίσεων στους καταλόγους κυρώσεων, που στοχεύουν την αλυσίδα παραγωγής πυραύλων της Ρωσίας. Δεν διακρίνω κανένα σημάδι κόπωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά πρέπει να ενισχύσουμε την επιχειρηματολογία μας σχετικά με το γιατί είναι σημαντικό να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας και να αντικρούουμε το ρωσικό αφήγημα.

Το ίδιο ισχύει και για τη διεύρυνση (enlargement). Αυτή την εβδομάδα, η Ουκρανία και η Μολδαβία άνοιξαν από δύο νέες διαπραγματευτικές ομάδες κεφαλαίων, ενώ το Μαυροβούνιο έκλεισε τρία κεφάλαια και η Αλβανία ένα. Πρέπει να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί. Κατανοώ τις ανησυχίες, αλλά οι δικλίδες ασφαλείας που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις και περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προσφέρουν μια καλή βάση για την αντιμετώπισή τους. Δεν ωφελεί κανέναν, και λιγότερο από όλους εμάς τους ίδιους, να συνεχίζουμε να αναβάλλουμε τις αποφάσεις που γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε.

Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω με μια θετική εξέλιξη στο μεταναστευτικό. Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας ενημερώσω ότι την περασμένη εβδομάδα υπογράψαμε τον κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος πλέον αποτελεί νόμο. Δεν θα επιλύσει όλες τις προκλήσεις, αλλά αποτελούσε ένα κρίσιμο κομμάτι του παζλ που έπρεπε να ολοκληρώσουμε, και το καταφέραμε. Τώρα αναμένουμε από τα κράτη μέλη να προχωρήσουν στην ταχεία εφαρμογή του.

Σας ευχαριστώ».