Αίτημα για ένταξη της Ναρκοληψίας στο 0% και διάθεση του sodium oxybate μέσω των φαρμακείων κοινότητας

Την ένταξη της ναρκοληψίας στο καθεστώς μηδενικής συμμετοχής (0%) και τη διάθεση του sodium oxybate μέσω των φαρμακείων κοινότητας ζήτησε το Ελληνικό Σωματείο Ασθενών με Ναρκοληψία και Ιδιοπαθή Υπερυπνία, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου 2026 με τη Γενική Γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας, κα. Δάφνη-Ελένη Νικολάου. Το αίτημα παρουσίασε ο Νίκος Καραγεωργίου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου, ο οποίος περιέγραψε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και τα οικονομικά οφέλη από την πρόταση του Σωματείου.

Αναφερόμενος στο sodium oxybate, ο κ. Καραγεωργίου το χαρακτήρισε ως τη μακράν καλύτερη θεραπεία για τη ναρκοληψία και ως ένα φάρμακο-σταθμό (game changer). Τόνισε ότι μέχρι τώρα το φάρμακο δεν είχε άδεια κυκλοφορίας στην Ελλάδα και διακινούνταν μέσω του ΙΦΕΤ. Ηδιάθεσή του να γίνεται μόνο μέσω των νοσοκομείων Αττικόν και Ευαγγελισμού . Η διαδικασία αυτή, όπως είπε, εμπλέκει τεράστια γραφειοκρατία και ανείπωτη ταλαιπωρία για τους ασθενείς, ενώ οι κατά καιρούς πολύμηνες διακοπές του είναι συχνές — το 2024 έφτασαν τους τέσσερις μήνες. Φέτος, σημείωσε,παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του προσωπικού του ΙΦΕΤ με τους οποίους έχουμε εξαιρετική επικοινωνία, υπήρξαν δύο καθυστερήσεις, μία τον Ιανουάριο και μία τον Ιούλιο, διάρκειας είκοσι ημερών η καθεμία.

Ο κ. Καραγεωργίου ανέφερε ότι μετά τη διακοπή του πρωτότυπου φαρμάκου τον περασμένο Οκτώβριο, τα σωματεία στην Ευρώπη και οι ασθενείς βρίσκονται σε προβληματισμό, καθώς, όπως έχει αναφέρει και η European Narcolepsy Alliance for Patients σε επιστολή της προς τον υπουργό, έχει δημιουργηθεί έλλειψη στην κάλυψη της τάξης του 30%. Η απάντηση στην Ευρώπη, είπε, λέγεται εγχώρια παραγωγή, και πολλές χώρες το έχουν ήδη καταφέρει. Το Σωματείο εντόπισε την εταιρεία Vita Longa, η οποία είχε εγκρίνει το φάρμακο OXYBATIN το 2023 αλλά δεν το είχε κυκλοφορήσει, επειδή το προϊόν ήταν οικονομικά ασύμφορο, όπως εξήγησε.

Από τον Οκτώβριο του 2025, το Σωματείο Ασθενών με Ναρκοληψία και Ιδιοπαθή Υπερυπνία ξεκίνησε αγώνα σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΥΥ, το ΙΦΕΤ και τον ΕΟΦ για τη διάθεση του φαρμάκου στους Έλληνες ασθενείς. Μετά από πολλές συναντήσεις και επικοινωνίες, κατέληξαν ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι η ένταξη της νόσου στο 0%, ώστε το φάρμακο να κυκλοφορήσει κανονικά στα φαρμακεία κοινότητας. Μετά από συναντήσεις του Σωματείου και του καθηγητή κ. Μπονάκη με τον ΕΟΠΥΥ, συντάχθηκε έκθεση για την ένταξη της νόσου στο 0%, η οποία στάλθηκε με την υπογραφή του Διοικητή του ΕΟΠΥΥ στο Υπουργείο Υγείας.Σύμφωνα με την οικονομοτεχνική τεκμηρίωση που συνέταξε το Σωματείο, η ένταξη της νόσου στο 0% θα οδηγούσε σε εξοικονόμηση πόρων έως 500.000 ευρώ στην εξαετία.

Ο κ. Καραγεωργίου αναφέρθηκε και στους ασθενείς, λέγοντας ότι οι περισσότεροι δυσκολεύονται πολύ να τελειώσουν το σχολείο και τις σπουδές τους και να βρουν δουλειά, η οποία είναι πολλές φορές μερικής απασχόλησης. Συχνά, πρόσθεσε, κάποιο μέλος της οικογένειας πρέπει να μένει στο σπίτι να τους προσέχει, με τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο. Αυτό συμβαίνει, εξήγησε, γιατί η ναρκοληψία χρειάζεται πολλά χρόνια για να διαγνωστεί και ακόμη περισσότερα μέχρι ο γιατρός να βρει τη βέλτιστη θεραπεία. Επιπλέον, τόνισε ότι η ναρκοληψία είναι μια μη αναστρέψιμη και ιδιαίτερα επιβαρυντική πάθηση, με τους ασθενείς να λαμβάνουν ποσοστό αναπηρίας από 40% έως 67%. Όπως περιγράφει και ο καθηγητής κ. Μπονάκης σε επιστολή του, ανέφερε, πολλές περιπτώσεις ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας που βρίσκονται στη μηδενική συμμετοχή έχουν πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής από τους ασθενείς με ναρκοληψία.

Σχετικά με το sodium oxybate, ο κ. Καραγεωργίου δήλωσε ότι από τους 13 περίπου ασθενείς που το λαμβάνουν, ένας έρχεται μηνιαίως από την Κρήτη, ένας από τη Λάρισα και δύο από τη Θήβα, ενώ ασθενείς από άλλα μέρη της χώρας δεν μπορούν να το πάρουν. Εννοείται, είπε, ότι με τις παρούσες συνθήκες, επιλέγoνται οι νεότεροι και οι πιο βαριά πάσχοντες ασθενείς. Υπογράμμισε την ταλαιπωρία των ασθενών και την ανάγκη να καλυφθούν όλοι οι ασθενείς πανελλαδικά. Σημείωσε ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες, η διανομή γίνεται από τα φαρμακεία της κοινότητας.

Στη μελέτη του Σωματείου, τα 50 άτομα που αναφέρονται αποτελούν το worst case scenario, και ο κ. Καραγεωργίου εκτίμησε ότι εκεί θα φτάσουν στην εξαετία, οπότε η εξοικονόμηση θα ξεπεράσει τις 570.000 ευρώ. Πρόσθεσε ότι θα γίνει τεράστια οικονομία από την εξοικονόμηση εκατοντάδων εργατοωρών, καθώς μεσολαβούν πολλές υπηρεσίες — ο ΕΟΦ, ο ΙΦΕΤ, το Υπουργείο Υγείας και τα δύο νοσοκομεία — από την παραγγελία του φαρμάκου από τον γιατρό μέχρι τη διάθεσή του στον ασθενή. Οι εξετάσεις που γίνονται για να πιστοποιηθεί κάποιος και θα αποτελέσουν το κριτήριο για τη διάγνωση της ναρκοληψίας είναι το MSLT και η οσφυϊκή παρακέντηση για τη μέτρηση της ορεξίνης, οι οποίες γίνονται από δημόσια νοσοκομεία, ενώ το αποτέλεσμα της μέτρησης της ορεξίνης δίνεται από την Ιατρική Σχολή Αθηνών, διασφαλίζοντας έτσι την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Συνεπώς, τόνισε, δεν υπάρχει κίνδυνος υπερσυνταγογράφησης και υπερδιάγνωσης.

Αδιαμφισβήτητο παράδειγμα ότι το φάρμακο μπορεί να κυκλοφορήσει με ασφάλεια στα φαρμακεία κοινότητας είναι, όπως είπε, η πολύχρονη διακίνησή του σε μεγάλα συστήματα υγείας όπως η Γερμανία, οι σκανδιναβικές χώρες και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπου κυκλοφορεί για πάνω από είκοσι χρόνια.

Να σημειωθεί ότι το αίτημα του Σωματείου για 0% έγινε δεκτό με καλή διάθεση από τον ΕΟΠΥΥ. Μετά από πολύμηνες προσπάθειες και με την καθοδήγηση του Υπουργείου και του ΕΟΠΥΥ πραγματοποιήθηκε η συνάντηση ώστε να ενημερωθούν οι αρμόδιοι και να ακουστεί και η δική τους συμφωνία με τα αιτήματα, τα οποία διευκολύνουν σημαντικά τη ζωή των ασθενών και εξοικονομούν σημαντικούς πόρους. Το Σωματείο ζητά να μπει το oxybatin στη θετική λίστα που θα κυκλοφορήσει πολύ σύντομα, να ενταχθεί η ναρκοληψία στο 0% — με τα νέα δεδομένα από το υπουργείο, όπως είπε, πάνε για 10% — και εξέφρασε τον φόβο ότι κάποια στιγμή πολύ σύντομα ο ΙΦΕΤ θα ψάχνει να εισάγει sodium oxybate και δεν θα βρίσκει.