Αντάρτικο στρατηγών στο αμερικανικό Πεντάγωνο

Το Πεντάγωνο προχώρησε στην αφαίρεση διαβαθμισμένων εγγράφων που χρονολογούνται εδώ και δεκαετίες από ένα απόρρητο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από στελέχη του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας και στρατιωτικούς. Η κίνηση σημειώθηκε λίγο μετά τη δημοσίευση ρεπορτάζ της Washington Post σχετικά με τις ανησυχίες ανώτατων αξιωματικών για τη συνέχιση του πολέμου με το Ιράν.

Σύμφωνα με τρεις πηγές που έχουν γνώση της υπόθεσης, έγγραφα που αφορούν το «Βιβλίο Διαταγών του Υπουργού Άμυνας» (SDOB) απομακρύνθηκαν από εσωτερική διαδικτυακή πύλη του SIPRNet, του Δικτύου Δρομολογητών Πρωτοκόλλου Μυστικού Διαδικτύου.

Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί εάν τα συγκεκριμένα αρχεία εξακολουθούν να είναι προσβάσιμα στο αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό μέσω άλλων συστημάτων, ούτε σε ποιο βαθμό ο περιορισμός της πρόσβασης μπορεί να επηρεάσει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Το SIPRNet χρησιμοποιείται για πληροφορίες διαβάθμισης «απόρρητο», ενώ δεδομένα υψηλότερης διαβάθμισης, όπως τα «άκρως απόρρητα», αποθηκεύονται σε ξεχωριστές υποδομές, στις οποίες έχει πρόσβαση σαφώς μικρότερος αριθμός χρηστών.

Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένα την αλλαγή, χωρίς ωστόσο να διαψεύσει ότι πραγματοποιήθηκε. Όπως ανέφερε, το υπουργείο δεν δημοσιοποιεί λεπτομέρειες σχετικά με τις εσωτερικές διαδικασίες επιχειρησιακής διαβούλευσης, στις οποίες περιλαμβάνονται η διαχείριση, ο χειρισμός και τα πρωτόκολλα πρόσβασης στο Βιβλίο Διαταγών του Υπουργού Πολέμου (SWOB), σύμφωνα με την ορολογία που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση Τραμπ.

Ο Πάρνελ υποστήριξε ακόμη ότι βασική προτεραιότητα του Υπουργού Πητ Χέγκσεθ είναι η αποτελεσματικότητα και η επιτυχία των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, ζητήματα που αφορούν επιχειρησιακές διαδικασίες, ανάπτυξη δυνάμεων και στελέχωση εξετάζονται μέσω των προβλεπόμενων ασφαλών διαύλων, με στόχο την προστασία της αποστολής και τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Η απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ για τον περιορισμό των διαρροών προς τα μέσα ενημέρωσης. Στα μέτρα που έχουν ληφθεί περιλαμβάνονται τεστ ανιχνευτή ψεύδους σε εργαζομένους, κλητεύσεις δημοσιογράφων, αλλά και η έρευνα στην κατοικία δημοσιογράφου της Washington Post, κατά την οποία κατασχέθηκαν ηλεκτρονικές συσκευές.

Οι αντιρρήσεις των ανώτατων αξιωματικών

Το SDOB περιέχει αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη θέση και τη διαθεσιμότητα πολεμικών πλοίων, στρατιωτικών μονάδων, οπλικών συστημάτων και άλλων αμερικανικών στρατιωτικών πόρων. Ταυτόχρονα, λειτουργεί ως θεσμικός μηχανισμός μέσω του οποίου ανώτατοι στρατηγοί και ναύαρχοι μπορούν να καταγράψουν τις διαφωνίες ή τις επιφυλάξεις τους απέναντι στις αποφάσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Χέγκσεθ, ενώ παράλληλα συνεχίζουν να εφαρμόζουν τις εντολές τους.

Η σχετική διαδικασία είναι γνωστή ως «μη συναίνεση» (non-concurring). Μέσω αυτής, οι ανώτατοι αξιωματικοί μπορούν να εξηγούν τους λόγους για τους οποίους διαφωνούν με μία απόφαση ή να επισημαίνουν πιθανές αρνητικές συνέπειες που αυτή θα μπορούσε να έχει για άλλα στρατιωτικά σχέδια.

Το έγγραφο εκδίδεται δύο φορές κάθε μήνα, και απέκτησε ιδιαίτερη σημασία μετά το δημοσίευμα της Washington Post, σύμφωνα με το οποίο αρκετοί ανώτατοι στρατιωτικοί προειδοποίησαν τον Χέγκσεθ ότι η παρατεταμένη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν δεν μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, εξέφρασαν φόβους ότι η συνέχιση των επιχειρήσεων θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων να ανταποκριθούν σε απειλές και κρίσεις, σε άλλα σημεία του κόσμου.

Οι προειδοποιήσεις αυτές καταγράφηκαν επίσημα μέσω των διαδικασιών «μη συναίνεσης» στο SDOB.

Μεταξύ των ανώτατων αξιωματικών που εξέφρασαν αντιρρήσεις περιλαμβάνονταν ο στρατηγός Αλέξιος Γκρίνκεβιτς, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης, ο στρατηγός Φράνσις Ντόνοβαν της Νότιας Διοίκησης, ο ναύαρχος Σάμιουελ Παπάρο της Διοίκησης Ειρηνικού και ο ναύαρχος Ντάριλ Κόντλ, αρχηγός ναυτικών επιχειρήσεων.

Από την άλλη πλευρά, ο στρατηγός Κένεθ Γουίλσμπαχ, αρχηγός του επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας, και ο στρατηγός Κρίστοφερ ΛαΝέβ, υπηρεσιακός αρχηγός του επιτελείου του Στρατού, τάχθηκαν υπέρ του σχεδίου του Χέγκσεθ για την παράταση της ανάπτυξης ορισμένων μονάδων. Ωστόσο, και οι δύο επισήμαναν ότι η επιλογή αυτή συνεπάγεται σημαντικούς κινδύνους.

Πριν από τη δημοσίευση του σχετικού ρεπορτάζ, ο Πάρνελ είχε δηλώσει στην Washington Post ότι οι αποφάσεις σχετικά με την έκταση και τη διάρκεια των στρατιωτικών αναπτύξεων βασίζονται στις εκτιμήσεις για τις απειλές κατά των ΗΠΑ, στις στρατηγικές κατευθύνσεις του προέδρου και στις εισηγήσεις της στρατιωτικής ηγεσίας.

Μετά τη δημοσίευση του άρθρου, ωστόσο, υποστήριξε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι σημαντικό μέρος του δημοσιεύματος ήταν «ανακριβές». Παράλληλα, τόνισε ότι οι διαφωνίες στο εσωτερικό της στρατιωτικής ηγεσίας αποτελούν συνηθισμένο μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και ότι ο υπουργός ενημερώνεται διαρκώς για αυτές.

Η παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν και οι επιπτώσεις στον στρατιωτικό σχεδιασμό

Οι ανησυχίες στους ανώτατους κύκλους του αμερικανικού στρατού για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες. Ο πόλεμος έχει ήδη εισέλθει στον έβδομο μήνα, παρά τις αρχικές εκτιμήσεις του Τραμπ ότι οι επιχειρήσεις θα ολοκληρώνονταν μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Ένας από τους βασικούς προβληματισμούς αφορά την ταχεία κατανάλωση κρίσιμων στρατιωτικών αποθεμάτων, μεταξύ άλλων πυραύλων αναχαίτισης Patriot και πυραύλων κρουζ Tomahawk. Παράλληλα, σημαντική πίεση δέχεται και ο στόλος του αμερικανικού Ναυτικού που συμμετέχει στην επιβολή του θαλάσσιου αποκλεισμού του Ιράν.

Πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας εκτίμησε ότι η αφαίρεση του SDOB από το συγκεκριμένο σύστημα ή η μεταφορά του σε υποδομές υψηλότερης διαβάθμισης θα περιορίσει αισθητά τον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να το συμβουλεύονται άμεσα. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στον ταχύ στρατιωτικό σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης.

Οι Διοικητές και τα Επιτελεία τους χρησιμοποιούν το SDOB για να λαμβάνουν κρίσιμες πληροφορίες και να προχωρούν σε αποφάσεις που συχνά απαιτούν άμεση εφαρμογή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεταφορά αεροσκαφών, όπλων ή άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού από μία διοίκηση σε άλλη, διαδικασία που προϋποθέτει γρήγορο συντονισμό και αναπροσαρμογή των σχετικών επιχειρησιακών και εφοδιαστικών σχεδίων.

Ο περιορισμός της πρόσβασης στις πληροφορίες αυτές δεν σημαίνει ότι το στρατιωτικό προσωπικό αδυνατεί πλέον να τις ανακτήσει. Καθιστά, όμως, τη διαδικασία «σημαντικά δυσκολότερη» και ενδέχεται να επιβραδύνει τον συντονισμό και τη λήψη αποφάσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η ταχύτητα θεωρείται κρίσιμη.