Φόβος νέας επιστράτευσης: Οι Ρώσοι σκέφτονται τη φυγή

Για κάποιους Ρώσους, οι διακοπές στο εξωτερικό δεν είναι πλέον απλώς μια ευκαιρία για ξεκούραση. Είναι ένας τρόπος να αισθανθούν ασφαλείς. Ο Βασίλι, επαγγελματίας στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, συνηθίζει να περνά τον χειμώνα σε τροπικούς προορισμούς. Φέτος, όμως, σκέφτεται να φύγει ήδη από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Όχι επειδή βιάζεται να κάνει διακοπές, αλλά «για να είναι σίγουρος» και για να μπορεί να «παρακολουθεί την κατάσταση από το εξωτερικό».

Είναι ένας από τους ολοένα και περισσότερους Ρώσους που αντιμετωπίζουν σοβαρά τις φήμες για νέα επιστράτευση μετά τις εκλογές για τη Δούμα στις 20 Σεπτεμβρίου. Όπως γράφει η Repubblica, η ανησυχία έχει αρχίσει να θυμίζει επικίνδυνα το φθινόπωρο του 2022.

Το déjà vu του 2022

Πριν από λίγες ημέρες, φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν μεγάλες ουρές αυτοκινήτων στο συνοριακό πέρασμα του Βερχνί Λαρς, στα σύνορα Ρωσίας και Γεωργίας.

Οι ρωσικές τελωνειακές αρχές έκαναν λόγο για περίπου 20.000 ανθρώπους που πέρασαν τα σύνορα μέσα σε μία ημέρα, αριθμός που αργότερα διαψεύστηκε από τις γεωργιανές αρχές, οι οποίες διευκρίνισαν ότι τα στοιχεία αφορούσαν την κίνηση και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Η είδηση, όμως, είχε ήδη κάνει τον γύρο των κοινωνικών δικτύων. Και μαζί της επέστρεψε η μνήμη του Σεπτεμβρίου του 2022, όταν από το ίδιο συνοριακό πέρασμα περνούσε ένα τεράστιο κύμα Ρώσων που προσπαθούσαν να αποφύγουν τη «μερική επιστράτευση» του Βλαντίμιρ Πούτιν. Τότε περίπου 300.000 έφεδροι κλήθηκαν να ενισχύσουν το μέτωπο στην Ουκρανία και εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες σε ηλικία στράτευσης εγκατέλειψαν τη χώρα.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, η εικόνα του πολέμου παραμένει δύσκολη για τη Ρωσία. Η προέλαση εξελίσσεται αργά, οι απώλειες είναι καθημερινές και οι στόχοι της λεγόμενης «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» παραμένουν μακριά από την επίτευξή τους. Έτσι, ο φόβος μιας νέας επιστράτευσης επιστρέφει πιο έντονος από ποτέ.

Από τη Γεωργία μέχρι την Αρμενία

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο φόβος δεν περιορίζεται στις φήμες. Σύμφωνα με το Google Trends, οι αναζητήσεις στη Ρωσία για το ερώτημα «θα υπάρξει επιστράτευση;» αυξήθηκαν κατακόρυφα από τα τέλη Ιουλίου.

Την ίδια στιγμή, τα ενοίκια στο Ερεβάν της Αρμενίας αυξήθηκαν κατά περίπου 30% μέσα στο καλοκαίρι, σύμφωνα με το ρωσικό ανεξάρτητο μέσο Vyorstka, καθώς αυξήθηκε η ζήτηση από Ρώσους.

Οι οργανώσεις που βοηθούν Ρώσους να αποφύγουν τη στράτευση βλέπουν επίσης μεγάλη αύξηση στα αιτήματα. Εκπρόσωπος της Idite Lesom, η οποία παρέχει βοήθεια σε άνδρες που θέλουν να αποφύγουν τη στράτευση, δήλωσε στη Repubblica ότι τις τελευταίες εβδομάδες τα αιτήματα έχουν πολλαπλασιαστεί.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Kovcheg, οργάνωση που βοηθά Ρώσους οι οποίοι αντιτίθενται στον πόλεμο να εγκαταλείψουν τη χώρα. Τα αιτήματα μέσα στον Αύγουστο είναι ήδη οκτώ φορές περισσότερα σε σχέση με τον Μάιο, με την Αρμενία και τη Γεωργία να βρίσκονται ψηλά στις προτιμήσεις.

Καμία απόδειξη για νέα μαζική επιστράτευση

Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη λεπτομέρεια: μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι το Κρεμλίνο προετοιμάζει νέα μαζική επιστράτευση.

Πολλοί ειδικοί θεωρούν μάλιστα ένα τέτοιο ενδεχόμενο σχετικά απίθανο, κυρίως λόγω του σημαντικού πολιτικού κόστους που θα είχε για την κυβέρνηση.

Αντί για μια νέα γενική επιστράτευση, οι ρωσικές αρχές φέρεται να εντείνουν την προσπάθεια προσέλκυσης εθελοντών, ακόμη και με πιέσεις ή εξαναγκαστικές μεθόδους. Στην περιοχή της Πένζα, σύμφωνα με Ρώσους ακτιβιστές και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, άνδρες φέρεται να απομακρύνθηκαν από τους δρόμους ή τα σπίτια τους και να πιέστηκαν να υπογράψουν συμβόλαια με το υπουργείο Άμυνας.

«Ανοησίες», λέει ο Μεντβέντεφ

Οι ρωσικές αρχές, πάντως, προσπαθούν να καθησυχάσουν την κοινωνία. Ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ χαρακτήρισε «ανοησίες» τις φήμες για νέα επιστράτευση, υποστηρίζοντας ότι μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους περίπου 200.000 άνδρες υπέγραψαν συμβόλαιο με τον στρατό.

Ο φόβος, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την πιθανότητα να κληθούν ξανά άνδρες στο μέτωπο. Στη Ρωσία ανθίζει ένα γενικότερο κλίμα απαισιοδοξίας.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση, περίπου τα δύο τρίτα των Ρώσων πιστεύουν ότι έρχονται δύσκολες εποχές για τη χώρα, το υψηλότερο ποσοστό από την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού.

Ο φόβος δεν είναι μόνο ο πόλεμος

Στις βασικές ανησυχίες προστίθεται η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, αλλά και οι ολοένα συχνότερες ουκρανικές επιθέσεις με drones βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, μιλώντας στο συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος Ενωμένη Ρωσία, υποστήριξε ότι όσο δυσκολεύει η κατάσταση στο μέτωπο για τη Ρωσία, τόσο πιο «σκληρές και βάρβαρες» γίνονται οι επιθέσεις του Κιέβου. Παράλληλα, αναγνώρισε τις «οικονομικές ζημιές» που προκαλούν τα ουκρανικά πλήγματα.

Ο Μεντβέντεφ, από την πλευρά του, εξαπέλυσε επίθεση εναντίον των Ρώσων που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα και τους κατηγόρησε ότι επιθυμούν την ήττα της Ρωσίας. Για εκείνον, είναι «προδότες» που δεν θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να επιστρέψουν.

Κι έτσι, ακόμη κι αν η νέα επιστράτευση παραμένει μέχρι στιγμής μια φήμη, ο φόβος έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί σαν πραγματικότητα. Οι αναζητήσεις αυξάνονται, τα αιτήματα για βοήθεια πολλαπλασιάζονται και οι Ρώσοι κοιτούν ξανά προς τα σύνορα. Τέσσερα χρόνια μετά τη μαζική έξοδο του 2022, η σκιά της επιστράτευσης επιστρέφει — αυτή τη φορά σε μια κοινωνία που φοβάται όχι μόνο το μέτωπο, αλλά και το τι μπορεί να φέρει η επόμενη ημέρα.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google