Κόσμος

Το φάντασμα του Φράνκο επιστρέφει στην Ισπανία

Η Ισπανία βρίσκεται μπροστά σε μια εκλογική αναμέτρηση με ιστορική σημασία: οι κάλπες της 29ης Νοεμβρίου μπορεί να τερματίσουν οκτώ χρόνια σοσιαλιστικής διακυβέρνησης και να ανοίξουν τον δρόμο για την επιστροφή της Ακροδεξιάς στην εξουσία, για πρώτη φορά μετά την πτώση της δικτατορίας του Φράνκο. Ο Πέδρο Σάντσεθ ποντάρει στη λαϊκή δυσαρέσκεια για τη στεγαστική κρίση, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα να χρειάζεται τη στήριξη του Vox για να κυβερνήσει. Ο Guardian αναλύει το πολιτικό στοίχημα του Σάντσεθ, τις συμμαχίες και τις θέσεις της ισπανικής Ακροδεξιάς.

Γιατί προκηρύχθηκαν οι εκλογές και γιατί έχουν σημασία;

Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές στις 5 Οκτωβρίου, αφού το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP), το ακροδεξιό Vox και το δεξιό, αυτονομιστικό καταλανικό κόμμα Junts καταψήφισαν τα έκτακτα μέτρα που είχε προτείνει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Η έλλειψη προσιτής κατοικίας έχει αναδειχθεί σε μείζον εκλογικό ζήτημα, προκαλώντας μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη την Ισπανία. Η διάσταση του προβλήματος, γράφει ο Guardian, έγινε ιδιαίτερα εμφανής στην περίπτωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία αδυνατούσε να πληρώσει την αύξηση του ενοικίου κατά 230% που απαιτούσε το επενδυτικό ταμείο το οποίο είχε αγοράσει το διαμέρισμά της. Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, περισσότεροι από τρία εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν σε γενική απεργία κατά της εκτόξευσης των τιμών κατοικίας.


Ο Σάντσεθ και το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) ελπίζουν ότι οι προσπάθειές τους να αντιμετωπίσουν τη στεγαστική κρίση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα σχέδιά τους μπλοκαρίστηκαν από το PP, το Vox και το Junts, θα κινητοποιήσουν τους προοδευτικούς ψηφοφόρους και θα τους εξασφαλίσουν ακόμη μία τετραετία.

Πρόκειται για ένα μεγάλο πολιτικό στοίχημα. Ολες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το PP θα αναδειχθεί πρώτο κόμμα, χωρίς να εξασφαλίσει αυτοδυναμία. Θα χρειαστεί επομένως τη στήριξη του Vox για να κυβερνήσει. Μια συμφωνία συνεργασίας των δύο κομμάτων θα σηματοδοτούσε την επιστροφή της Ακροδεξιάς στην ισπανική κυβέρνηση, για πρώτη φορά στη μεταδικτατορική δημοκρατική Ιστορία της χώρας.


Γιατί, λοιπόν, ο Σάντσεθ αναλαμβάνει ένα τόσο μεγάλο ρίσκο;

Ο ισπανός πρωθυπουργός, που έχει αποκτήσει τη φήμη πολιτικού ο οποίος παίρνει τολμηρά ρίσκα και αιφνιδιάζει τους αντιπάλους του, εκτιμά ότι η στεγαστική κρίση μπορεί να αποδειχθεί το ισχυρό χαρτί του, έπειτα από δύο ταραχώδη και δύσκολα χρόνια.


Η κυβέρνηση μειοψηφίας του, ένας συνασπισμός με τη μικρότερη αριστερή συμμαχία Sumar, δυσκολεύεται να περάσει νομοθετήματα από ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο και δεν έχει καταφέρει να εγκρίνει προϋπολογισμό από το 2023. Το Junts, που του είχε προσφέρει υπό όρους στήριξη πριν από τρία χρόνια, επιχειρεί να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερα ανταλλάγματα από την κυβέρνηση, εγκαταλείποντάς την όποτε το κρίνει σκόπιμο, όπως συνέβη και με τα έκτακτα στεγαστικά μέτρα.

Η κυβέρνηση, υπενθυμίζει ο Guardian, έχει δεχθεί σφοδρή κριτική για τον χειρισμό της κρίσης στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική, όταν περίπου 80.000 άνθρωποι πέρασαν από το γειτονικό Μαρόκο στο ισπανικό έδαφος μέσα σε 48 ώρες.

Παράλληλα, τα τελευταία δύο χρόνια η κυβέρνηση, το κόμμα και ο στενός κύκλος του Σάντσεθ έχουν βρεθεί στο επίκεντρο καταγγελιών για διαφθορά.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Σάντσεθ ενδέχεται να έκρινε ότι μια προεκλογική εκστρατεία με επίκεντρο τη λαϊκή οργή για τη στεγαστική κρίση έχει περισσότερες πολιτικές προοπτικές από μερικούς ακόμη μήνες κοινοβουλευτικού αδιεξόδου και αρνητικών πρωτοσέλιδων.

Πώς εξελίσσεται η προεκλογική εκστρατεία;

Η εκστρατεία του Σάντσεθ, ο οποίος προβάλλει τις κοινωνικές και οικονομικές επιδόσεις της κυβέρνησής του, επισκιάστηκε από το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 69 άνθρωποι. Το δυστύχημα, εννέα μόλις μήνες μετά από ένα ακόμη δυστύχημα στην ίδια γραμμή, με 46 νεκρούς, έθεσε υπό αμφισβήτηση την ασφάλεια και τη διαχείριση του πολυδιαφημισμένου ισπανικού δικτύου τρένων υψηλής ταχύτητας.

Ο υπουργός Μεταφορών, Οσκαρ Πουέντε, παραιτήθηκε λίγες ημέρες αργότερα, δηλώνοντας: «Ούτε η χώρα ούτε εγώ μπορούμε να αντέξουμε 100 νεκρούς σε λιγότερο από έναν χρόνο».

Ο επικεφαλής του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κατηγόρησε την κυβέρνηση Σάντσεθ ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών. Το Vox επιτέθηκε στην κυβέρνηση για την «ανικανότητα, τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και την έλλειψη επενδύσεων στη συντήρηση και την αναβάθμιση των υποδομών».

Ποιο είναι το πιθανότερο εκλογικό αποτέλεσμα;

Το ισπανικό Κοινοβούλιο διαθέτει 350 έδρες, γράφει ο Guardian. Για την εξασφάλιση απόλυτης πλειοψηφίας απαιτούνται τουλάχιστον 176. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το PP αναμένεται να συγκεντρώσει περίπου 130 έδρες, το PSOE 110 και το Vox 63.

Εκτός εάν οι Σοσιαλιστές επιτύχουν πολύ καλύτερη επίδοση από την αναμενόμενη, το PP οδεύει προς τη νίκη, με πιθανότερο ενδεχόμενο μια συμφωνία με το Vox. Το κόμμα του Φεϊχό, που πριν από έξι χρόνια χαρακτήριζε τον ακροδεξιό αντίπαλό του φορέα μιας πολιτικής βασισμένης στον «φόβο, τον θυμό, τη δυσαρέσκεια και την εκδίκηση», έχει έκτοτε υιοθετήσει πολύ φιλικότερη στάση απέναντί του και απέναντι στις αντιμεταναστευτικές πολιτικές του. Τα δύο κόμματα συγκυβερνούν ήδη σε τέσσερις ισπανικές περιφέρειες.

Ο Σάντσεθ παρουσιάζει τις εκλογές ως μια ξεκάθαρη επιλογή ανάμεσα στην προοδευτική κυβέρνησή του και μια ισπανική Δεξιά που θα εγκαταλείψει κοινωνικές κατακτήσεις δεκαετιών. «Εσείς, οι άνδρες και οι γυναίκες της Ισπανίας, πρέπει να αποφασίσετε αν θέλετε να ακολουθήσετε το κύμα της Ακροδεξιάς, που ανατρέπει την πρόοδο όπου κυβερνά, ή αν θέλετε να διασφαλίσετε ότι η Ισπανία θα παραμείνει προπύργιο εξωστρέφειας, κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας», είπε ανακοινώνοντας τις πρόωρες εκλογές.

Τα μικρότερα κόμματα στα αριστερά του PSOE, μεταξύ των οποίων και το Sumar, δύσκολα θα συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να του επιτρέψουν να σχηματίσει νέα κυβέρνηση συνεργασίας. Το Broad Front, με επικεφαλής την πρώην δήμαρχο της Βαρκελώνης, Αντα Κολάου, έχει ενώσει πολλές αριστερές οργανώσεις, αλλά οι Podemos αρνήθηκαν να συμμετάσχουν. Μαζί, το Broad Front και οι Podemos προβλέπεται να κερδίσουν περίπου 13 έδρες.

Οι αντίπαλοι του Σάντσεθ επιχειρούν να μετατρέψουν τις εκλογές σε δημοψήφισμα για το προσωποπαγές πολιτικό μοντέλο που αποκαλούν περιφρονητικά «σαντσεθισμό». Ο Φεϊχό υπόσχεται «επιστροφή στην αξιοπρέπεια ως θεμελιώδη αρχή», εφόσον το κόμμα του κερδίσει στις 29 Νοεμβρίου.

Τι θέλει να κάνει το Vox εάν συμμετάσχει στην κυβέρνηση;

Ο αρχηγός του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, δηλώνει ότι το κόμμα του πρεσβεύει «πρώτα τους Ισπανούς, απορρύθμιση, φορολογικές ελαφρύνσεις και επαναπατρισμό όσων δεν θα έπρεπε να βρίσκονται στην Ισπανία».

Μία από τις βασικές προτάσεις του Vox, σύμφωνα με τον Guardian, είναι η λεγόμενη «εθνική προτεραιότητα»: οι Ισπανοί να προηγούνται των αλλοδαπών στην πρόσβαση σε επιδοτούμενες κατοικίες, κοινωνικά ενοίκια, επιχορηγήσεις και κοινωνικά επιδόματα.

Παρότι το PP έχει συμφωνήσει στην εφαρμογή της αρχής αυτής στις περιφέρειες όπου συγκυβερνά με το Vox, επιμένει ότι πρέπει να τηρούνται η ισπανική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία. «Η εθνική προτεραιότητα βασίζεται στους δεσμούς με την Ισπανία, όχι στην εθνικότητα, και στον σεβασμό του Συντάγματος και των ευρωπαϊκών συνθηκών. Δεν μπορεί να συμφωνηθεί τίποτα που βρίσκεται έξω από το πλαίσιο του Συντάγματος ή αυτών των συνθηκών», είπε ο Φεϊχό στην εφημερίδα El País την περασμένη εβδομάδα.

Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, το Vox είχε προτείνει την απέλαση έως και οκτώ εκατομμυρίων ανθρώπων ξένης καταγωγής, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι «είναι πολύ δύσκολο να συνηθίσουν τα έθιμά μας».

Στη συνέχεια, το κόμμα υπαναχώρησε από την πρόταση περί «επανεπαναπατρισμού», διευκρινίζοντας ότι θα αφορά μόνο όσους εισέρχονται παράνομα στην Ισπανία, διαπράττουν εγκλήματα ή «έρχονται στην Ισπανία για να ζήσουν από τα κοινωνικά επιδόματα».

Ο Αμπασκάλ υποστηρίζει ότι αυτές οι πολιτικές «δεν υπαγορεύονται σε καμία περίπτωση από μίσος προς τους ξένους, αλλά από αγάπη για όσους βρίσκονται εντός των συνόρων».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google




Δημοσιεύτηκε ! 2026-11-17 07:30:00

Back to top button