Σερβία: Οι φοιτητές κέρδισαν τις εκλογές – τώρα πρέπει να νικήσουν τη διαφθορά

Την ώρα που το μεγαλύτερο μέρος των πολιτών της Σερβίας συνέχιζε να πανηγυρίζει για τη συντριπτική εκλογική ήττα του αυταρχικού ηγέτη της Αλεξάνταρ Βούτσιτς, τη Δευτέρα η εισαγγελέας Μπογιάνα Σάβοβιτς είχε περισσότερους λόγους για να χαίρεται. Το καθεστώς την είχε απομακρύνει από μια υπόθεση απάτης υψηλού προφίλ με επίκεντρο τη δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού της χώρας επειδή είχε διατάξει συλλήψεις πολιτικών που συνδέονταν με το οργανωμένο έγκλημα.

Το περιστατικό, σύμφωνα με ρεπορτάζ των Times του Λονδίνου, είναι χαρακτηριστικό των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Φοιτητική Λίστα, ο σχηματισμός των φοιτητών που κέρδισε τον επί 12ετία ηγέτη της Σερβίας, καθώς η παράταξη καλείται τώρα να βρει τρόπο να αποδομήσει ένα διεφθαρμένο Δημόσιο, με τη Δικαιοσύνη, τα μέσα ενημέρωσης, τα υπουργεία και ολόκληρη την οικονομία να υπηρετούν το καθεστώς Βούτσιτς.

Με ποσοστό 52,7% των ψήφων και διαφορά 500.000 ψήφων έναντι του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) του πρώην σέρβου προέδρου, η ομάδα των ακαδημαϊκών της «Φοιτητικής Λίστας» μπορεί να αξιοποιήσει το κύμα αγανάκτησης για την ενδημική διαφθορά στη χώρα. Αλλά χωρίς ηγέτη και με ελάχιστη εμπειρία των μελών της στη διακυβέρνηση, η πρόκληση που καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι τεράστια.

Η Σάβοβιτς αναφέρει στους Times ότι εάν τολμούσαν να διενεργήσουν έρευνες για τον στενό κύκλο του προέδρου, οι έντιμοι εισαγγελείς δεν προάγονταν, αποκλείονταν από σημαντικές υποθέσεις και υφίσταντο «λιντσάρισμα» από ταμπλόιντ εφημερίδες ελεγχόμενες από το καθεστώς. «Δεν υπήρχε κράτος Δικαίου», τονίζει.

Τη Δευτέρα, ο Ράσα Νεντέλτζκοφ, επικεφαλής της ανεξάρτητης ομάδας παρακολούθησης εκλογών CRTA, η οποία κατέγραψε πολλαπλές καταγγελθείσες απόπειρες εξαγοράς ψήφων από το κόμμα SNS την Κυριακή 25/10, δήλωσε ότι ελπίζει πως οι εισαγγελικές αρχές θα προχωρήσουν τώρα στην εξυγίανση της εκλογικής διαδικασίας. «Οι καταγγελίες μας για εξαγορά ψήφων και αλλοιώσεις των εκλογικών καταλόγων δεν έφθαναν στα δικαστήρια. Να δούμε αν αυτό θα αλλάξει», είπε.

Ο οικονομολόγος Βάσκο Κέλιτς λέει στους Times ότι ελπίζει σε καλύτερη παρακολούθηση της διαδικασίας ανάθεσης κρατικών συμβάσεων σε επιχειρήσεις. «Οι δωρεές προς το SNS εξασφάλιζαν έναν διαγωνισμό κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους», εξηγεί, προσθέτοντας ότι η διαφθορά έχει κοστίσει στη Σερβία 0,5-1% σε ετήσια ανάπτυξη του ΑΕΠ της.

Η νίκη της Φοιτητικής Λίστας ήρθε έξι μήνες μετά από εκείνη του Κόμματος Σεβασμού και Ελευθερίας του Πέτερ Μάγιαρ στην Ουγγαρία, που έριξε το καθεστώς του Βίκτορ Ορμπαν – ένα από τα πιο διεφθαρμένα στην ΕΕ. Πηγές του σερβικού φοιτητικού κινήματος αναφέρουν στους Times ότι η παράταξή τους παρακολουθεί τις πρωτοβουλίες του Μάγιαρ κατά των στενών δεσμών κυβέρνησης και επιχειρηματιών, στη διαδικασία κάθαρσης που επιχειρεί.

Ο Κέλιτς προειδοποιεί πάντως ότι η εξυγίανση της σερβικής οικονομίας θα είναι πιο δύσκολη υπόθεση, καθώς το καθεστώς Βούτσιτς είχε δημιουργήσει δεσμούς και με το οργανωμένο έγκλημα. Επίσης, βασικό στοιχείο της αυταρχικής διακυβέρνησής του ήταν ο έλεγχος των ΜΜΕ με την υποστήριξη μιας ομάδας ιδιωτικών, φιλικά προσκείμενων σε αυτόν εφημερίδων και τηλεοπτικών σταθμών, που εξαπέλυαν σφοδρές επιθέσεις κατά των αντιπάλων του.

«Μέσω ενός νόμου που επιτρέπει τη χρηματοδότηση της δημοσιογραφικής κάλυψης τοπικών κοινοτήτων, τα φιλικά προς το καθεστώς έντυπα λάμβαναν περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ ετησίως», εξηγεί στους Times η Μαρίγια Μπάμπιτς, δικηγόρος της Ενωσης Ανεξάρτητων Δημοσιογράφων της Σερβίας. Υποστηρίζει την «πλήρη αναδιάρθρωση» των σερβικών ΜΜΕ, αλλά διαφωνεί με την προσέγγιση του Μάγιαρ, ο οποίος ανέστειλε όλες τις ενημερωτικές εκπομπές της δημόσιας τηλεόρασης.

Η Μπάμπιτς θεωρεί ότι ο ούγγρος πρωθυπουργός το παράκανε, καθώς «θα έπρεπε απλώς να απολύσει τους αρχισυντάκτες και να διατηρήσει το υπόλοιπο προσωπικό» του κρατικού καναλιού. Το βράδυ της Κυριακής η δικηγόρος είδε φωτορεπόρτερ να φορούν προστατευτικά κράνη, προετοιμαζόμενοι για πιθανές βίαιες διαδηλώσεις των οπαδών του Βούτσιτς, καθώς αναμενόταν ότι θα αμφισβητούσαν το εκλογικό αποτέλεσμα.

Οι υποψίες τους, όπως αναφέρουν οι Times, ενισχύθηκαν στις 6 το απόγευμα, δύο ώρες προτού κλείσουν οι κάλπες, όταν ομάδες τραμπούκων εθεάθησαν να εισέρχονται σε ένα πάρκο απέναντι από το παλιό γραφείο του ηττημένου πρωθυπουργού, όπου είχαν στήσει σκηνές για να τον προστατεύσουν από διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν εναντίον του επί σχεδόν δύο χρόνια.

Σε αυτούς προστέθηκαν δυνάμεις των ΜΑΤ και οι δρόμοι αποκλείστηκαν, αλλά στις 9:30 το βράδυ ο Βούτσιτς αιφνιδίασε τους πάντες αναγνωρίζοντας την ήττα του. Ακολούθως, τόσο οι τραμπούκοι όσο και τα αστυνομικά οχήματα που ήταν σταθμευμένα κοντά τους εξαφανίστηκαν μέσα στη νύχτα, για να δώσουν τη θέση τους στα πλήθη που πανηγύριζαν την εκλογική ανατροπή.

Τη Δευτέρα, έπειτα από 24 ώρες αδιάκοπων πανηγυρισμών και κορναρισμάτων στους δρόμους του Βελιγραδίου για την πτώση του Βούτσιτς, υποστηρικτές των φοιτητών συγκεντρώθηκαν μαζικά στο πάρκο, γκρεμίζοντας τα οδοφράγματα που επί μήνες αποτελούσαν προπύργιο των συχνά βίαιων υποστηρικτών του πρώην πρωθυπουργού.

Μιλώντας στους Times, φοιτητές έκαναν παραλληλισμούς της ανάκτησης του χώρου με την πτώση της Βαστίλης στη Γαλλική Επανάσταση, καθώς μάζευαν τις σκηνές, την ώρα που πλήθη υποστηρικτών των Φοιτητών κατέκλυζαν το πάρκο. «Ημασταν μια χώρα καταβεβλημένη, που η προπαγάνδα μάς ωθούσε να φοβόμαστε τους άλλους. Αλλά τώρα η Σερβία αναπνέει ξανά ελεύθερα», λέει ανακουφισμένη η φοιτήτρια του τμήματος ψυχολογίας Aνα Μίρκοβιτς.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google