Παναγιώτης Γιαλένιος: «Η περιφέρεια πρέπει να συνδιαμορφώνει το αναπτυξιακό μέλλον της χώρας»

Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται στον πυρήνα του 29ου Forum Ανάπτυξης, που θα πραγματοποιηθεί στις 14 και 15 Νοεμβρίου 2026, στο ξενοδοχείο My Way στην Πάτρα, με κεντρικό θέμα «ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ 2030 – Θεατής ή Συνδιαμορφωτής;».

Πρόκειται για έναν θεσμό που ξεκίνησε το 1998 και εξελίχθηκε σε σταθερό σημείο συνάντησης εκπροσώπων της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης, της επιχειρηματικότητας, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών. Μια συλλογική προσπάθεια που δεν περιορίζεται στο ετήσιο πολυσυνέδριο, αλλά τροφοδοτεί τον δημόσιο διάλογο καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου μέσα από εξειδικευμένες θεματικές πρωτοβουλίες.

Ο Παναγιώτης Γιαλένιος, ιδρυτής και οργανωτής του Forum Ανάπτυξης και εκδότης της οικονομικής εφημερίδας «Σύμβουλος Επιχειρήσεων», μιλά στο CNN Greece για τη φιλοσοφία και την πορεία της διοργάνωσης, το φετινό αναπτυξιακό διακύβευμα και τη σημασία της συνεργασίας με ένα μέσο εθνικής εμβέλειας, σε μια ιδιαίτερη χρονική συγκυρία: το 2027 το Forum Ανάπτυξης συμπληρώνει 30 χρόνια συνεχούς παρουσίας και προσφοράς.

Το Forum Ανάπτυξης πραγματοποιείται για 29η χρονιά. Τι θεωρείτε ότι έχει καταφέρει στη μακρά αυτή διαδρομή;

Το σημαντικότερο είναι ότι το Forum Ανάπτυξης έχει αποκτήσει διάρκεια, συνέχεια και μια σταθερή ταυτότητα, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητα να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε εποχής.

Ξεκινήσαμε το 1998 στην Πάτρα, με την πεποίθηση ότι η ανάπτυξη δεν είναι μια υπόθεση που αφορά αποκλειστικά την κεντρική διοίκηση ή ορισμένους οικονομικούς παράγοντες. Είναι μια συλλογική διαδικασία, στην οποία πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο οι επιχειρήσεις, η Αυτοδιοίκηση, τα πανεπιστήμια, οι ερευνητικοί φορείς, οι επαγγελματικές οργανώσεις και η κοινωνία.

Στα 29 χρόνια αυτής της διαδρομής αναδείξαμε πολλά από τα μεγάλα και επίκαιρα ζητήματα της οικονομίας και της κοινωνίας, με περιφερειακή αλλά και εθνική διάσταση. Από τις υποδομές, την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις μέχρι την ενέργεια, το περιβάλλον, την εκπαίδευση, την υγεία, την τεχνολογία, την καινοτομία και τις κοινωνικές προκλήσεις.

Εκείνο που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι δεν περιοριστήκαμε στην επανάληψη μιας συγκεκριμένης αναπτυξιακής ατζέντας. Επιδιώκαμε κάθε χρόνο να εντοπίζουμε εγκαίρως τα ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία και την οικονομία, αλλά και εκείνα που πρόκειται να καθορίσουν την επόμενη ημέρα.

Η συνεργασία αποτελεί σταθερή αναφορά στη φιλοσοφία σας. Πώς αποτυπώνεται στην πράξη;

Θα έλεγα ότι είναι ο πυρήνας της φιλοσοφίας μας.

Συχνά μιλάμε για ανάπτυξη με όρους επενδύσεων, χρηματοδοτήσεων ή μεγάλων έργων. Όλα αυτά είναι ασφαλώς απαραίτητα. Όμως, η εμπειρία μάς έχει δείξει ότι ακόμη και όταν υπάρχουν δυνατότητες και διαθέσιμοι πόροι, τα αποτελέσματα δεν είναι αυτονόητα.

Χρειάζεται να συναντηθούν οι άνθρωποι, να ανταλλαγούν γνώσεις και εμπειρίες, να υπάρξει κοινή αντίληψη των προτεραιοτήτων και να αναπτυχθούν σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας.

Αυτό επιχειρεί διαχρονικά το Forum Ανάπτυξης: να δημιουργεί έναν κοινό χώρο συνάντησης διαφορετικών δυνάμεων της οικονομίας και της κοινωνίας.

Για ένα διήμερο, η Πάτρα γίνεται τόπος ανταλλαγής απόψεων, γνώσης και εμπειριών, με τη συμμετοχή ανθρώπων από διαφορετικούς χώρους, με διαφορετικές αφετηρίες και συχνά διαφορετικές προσεγγίσεις.

Δεν επιδιώκουμε όλοι να συμφωνούν. Επιδιώκουμε όμως να συζητούν ουσιαστικά, να κατανοούν καλύτερα τις προκλήσεις και να αναζητούν κοινά πεδία δράσης.

Έχουμε, μάλιστα, το ιδιαίτερο προνόμιο ότι η παρουσία και η παρέμβασή μας στον δημόσιο διάλογο δεν εξαντλούνται στο ετήσιο διήμερο του Forum Ανάπτυξης.

Εδώ και δεκαετίες, παράλληλα με την κεντρική διοργάνωση, αναπτύσσουμε έναν ευρύτερο κύκλο θεματικών πρωτοβουλιών, όπως το Forum Ενέργειας, το Forum Υγείας και το Forum Αγροτικής Ανάπτυξης, τις οποίες συνδιοργανώνουμε με αντίστοιχους θεσμικούς, επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς.

Αυτή η συνεχής δραστηριότητα μας επιτρέπει να παρακολουθούμε τις εξελίξεις, να αναδεικνύουμε εγκαίρως κρίσιμα ζητήματα και να τροφοδοτούμε σε βάθος χρόνου τον δημόσιο διάλογο με προβληματισμούς, γνώσεις, εμπειρίες και προτάσεις.

Θα έλεγα, μάλιστα, ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι θεματικές και οι προβληματισμοί που αναδεικνύονται μέσα από αυτές τις διοργανώσεις βρίσκουν στη συνέχεια ευρύτερη απήχηση, επηρεάζοντας ή εμπνέοντας αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και άλλων φορέων.

Άλλοτε βλέπουμε να διαμορφώνονται συγκλίσεις και κοινές προσεγγίσεις, άλλοτε να αναπτύσσεται δημιουργικός αντίλογος. Και τα δύο είναι χρήσιμα.

Το φετινό κεντρικό θέμα είναι «ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ 2030 – Θεατής ή Συνδιαμορφωτής;». Γιατί επιλέξατε αυτό το ερώτημα;

Γιατί πιστεύουμε ότι εκφράζει έναν από τους σημαντικότερους προβληματισμούς για το αναπτυξιακό μέλλον της χώρας.

Η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρή, παραγωγική και ανταγωνιστική οικονομία. Δεν μπορεί, όμως, να επιτύχει πραγματικά ισόρροπη ανάπτυξη αν δεν αξιοποιήσει τις δυνατότητες όλων των περιφερειών της.

Σήμερα, οι μεγάλες αλλαγές που συντελούνται διεθνώς -ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η τεχνητή νοημοσύνη, η ενεργειακή μετάβαση, οι δημογραφικές εξελίξεις και οι νέες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας-δημιουργούν ταυτόχρονα προκλήσεις και ευκαιρίες.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα καθορίσει τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και με ποιον τρόπο θα συμμετάσχουν οι ίδιες οι περιφέρειες στις αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον τους.

Θα παρακολουθούν τις εξελίξεις ως αποδέκτες επιλογών που γίνονται αλλού ή θα συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των αναπτυξιακών πολιτικών;

Εμείς πιστεύουμε ότι η δεύτερη επιλογή είναι αναγκαία.

Η περιφερειακή ανάπτυξη χρειάζεται ασφαλώς εθνικό σχεδιασμό, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί ισχυρούς τοπικούς θεσμούς, ενεργές επιχειρήσεις, αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, ουσιαστική αποκέντρωση και συμμετοχή της κοινωνίας.

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που θέλουμε να αναδειχθεί στο 29ο Forum Ανάπτυξης.

Πώς θα αποτυπωθεί αυτός ο προβληματισμός στη φετινή διοργάνωση;

Μέσα από έναν ευρύ και πολυθεματικό διάλογο, που θα συνδέει τα μεγάλα αναπτυξιακά ζητήματα με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας.

Το φετινό Forum θα φιλοξενήσει συζητήσεις και εκδηλώσεις για την επιχειρηματικότητα, τις υποδομές, την καινοτομία, την εκπαίδευση, το ανθρώπινο δυναμικό, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την τοπική διακυβέρνηση και τις προοπτικές της περιφερειακής οικονομίας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στην ανάδειξη συγκεκριμένων καλών πρακτικών από επιχειρήσεις και φορείς, οι οποίες δείχνουν πώς οι ιδέες μπορούν να μετατρέπονται σε εφαρμοσμένες λύσεις με ουσιαστικό όφελος.

Θέλουμε να συνδέσουμε τρία επίπεδα: τον στρατηγικό προβληματισμό, την εμπειρία της πραγματικής οικονομίας και τη δυνατότητα διαμόρφωσης συγκεκριμένων προτάσεων.

Δεν μας ενδιαφέρει απλώς να καταγραφούν διαφορετικές απόψεις. Μας ενδιαφέρει να προκύψουν χρήσιμα συμπεράσματα, να εντοπιστούν δυνατότητες συνεργασίας και να αναδειχθούν πρωτοβουλίες που μπορούν να έχουν συνέχεια και μετά τη λήξη του Forum.

Το αναλυτικό πρόγραμμα της διοργάνωσης βρίσκεταιστην επίσημη ιστοσελίδα www.forumanaptixis.gr, όπου οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ενημερώνονται για τις θεματικές ενότητες, τους ομιλητές και τις ώρες των εκδηλώσεων.

Έχετε δώσει ιδιαίτερη έμφαση και στη συμμετοχή του κοινού. Τι διαφορετικό επιδιώκετε φέτος;

Πιστεύουμε ότι ο σύγχρονος αναπτυξιακός διάλογος δεν μπορεί να εξαντλείται στις τοποθετήσεις των προσκεκλημένων ομιλητών.

Χρειάζεται να ακούγονται περισσότερο οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στην πραγματική οικονομία, οι νέοι επιστήμονες, οι επαγγελματίες και οι ενεργοί πολίτες.

Γι’ αυτό επιδιώκουμε να ενισχύουμε σταθερά τον ανοιχτό και συμμετοχικό χαρακτήρα της διοργάνωσης.

Το Forum πραγματοποιείται με υβριδική μορφή, συνδυάζοντας τη φυσική παρουσία με τη ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση, ώστε οι συζητήσεις να μπορούν να παρακολουθούνται και πέρα από τα γεωγραφικά όρια της Πάτρας.

Παράλληλα, φέτος σχεδιάζουμε να αξιοποιήσουμε σε επιλεγμένες εκδηλώσεις την ψηφιακή πλατφόρμα συμμετοχικού διαλόγου Deliberate (dlbrt.), που αναπτύχθηκε από τη Novelcore και δοκιμάστηκε κατά την προηγούμενη διοργάνωση.

Η πλατφόρμα, με την υποστήριξη εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, επιτρέπει τη συγκέντρωση και ομαδοποίηση απόψεων και προτάσεων των συμμετεχόντων, δίνοντας τη δυνατότητα να αναδεικνύονται βασικοί προβληματισμοί και κοινές προτεραιότητες.

Φέτος το CNN Greece συμμετέχει ως χορηγός επικοινωνίας. Τι σηματοδοτεί για εσάς αυτή η συνεργασία;

Είναι μια συνεργασία στην οποία αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία και για την οποία θέλω να ευχαριστήσω θερμά το CNN Greece.

Για έναν θεσμό που ξεκίνησε από την Πάτρα και διατηρεί σταθερά την περιφερειακή του ταυτότητα, η συνεργασία με ένα ενημερωτικό μέσο εθνικής εμβέλειας αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία εξωστρέφειας και διεύρυνσης του δημόσιου διαλόγου.

Τα ζητήματα που αναδεικνύονται στο Forum Ανάπτυξης δεν αφορούν αποκλειστικά τη Δυτική Ελλάδα. Έχουν, σε πολλές περιπτώσεις, σαφή εθνική διάσταση.

Οι περιφερειακές ανισότητες, η συγκράτηση του ανθρώπινου δυναμικού, οι επενδύσεις, οι υποδομές, η παραγωγική ανασυγκρότηση και η δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να συμμετέχουν στις αναπτυξιακές αποφάσεις αποτελούν προκλήσεις για ολόκληρη τη χώρα.

Η συνεργασία μας με το CNN Greece μπορεί να συμβάλει ώστε οι προβληματισμοί, οι προτάσεις και οι δημιουργικές πρωτοβουλίες που αναδεικνύονται από την ελληνική περιφέρεια να αποκτούν ευρύτερη προβολή και να τροφοδοτούν τον εθνικό δημόσιο διάλογο.

Αυτό θεωρώ ότι είναι και το ουσιαστικό περιεχόμενο μιας συνεργασίας επικοινωνίας: όχι μόνο η προβολή μιας διοργάνωσης, αλλά και η ανάδειξη των θεμάτων που αυτή θέτει, των ανθρώπων που συμμετέχουν και των προτάσεων που μπορούν να προκύψουν.

Η χρονική συγκυρία έχει, μάλιστα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το 2027 το Forum Ανάπτυξης θα συμπληρώσει 30 χρόνια συνεχούς παρουσίας και προσφοράς.

Θα θέλαμε, επομένως, η φετινή συνεργασία με το CNN Greece να αποτελέσει όχι μόνο μια σημαντική συμβολή στην επιτυχία του 29ου Forum, αλλά και μια αφετηρία για ευρύτερη και πιο συστηματική επικοινωνιακή συνεργασία, με ορίζοντα την επετειακή 30ή διοργάνωση.

Πιστεύω ότι η ενίσχυση της παρουσίας των αναπτυξιακών θεμάτων της περιφέρειας στον εθνικό δημόσιο διάλογο είναι ένας στόχος που αξίζει να υπηρετήσουμε από κοινού.

Το 2027 το Forum Ανάπτυξης συμπληρώνει 30 χρόνια. Πώς προετοιμάζεστε για αυτό το ορόσημο;

Τα 30 χρόνια είναι ασφαλώς μια σημαντική επέτειος, αλλά για εμάς δεν αποτελούν μόνο αφορμή για εορτασμούς.

Είναι μια ευκαιρία να αποτιμήσουμε τη διαδρομή του θεσμού, να αναδείξουμε τη συμβολή όλων όσοι τον στήριξαν και, κυρίως, να σχεδιάσουμε το επόμενο βήμα του.

Ένα γεγονός που θα αξιοποιεί τη συσσωρευμένη εμπειρία των 30 χρόνων, θα διευρύνει τις συνεργασίες του θεσμού και θα δίνει ακόμη μεγαλύτερο χώρο στις νέες γενιές, στην καινοτομία, στην παραγωγική δημιουργία και στις πραγματικές αναπτυξιακές προκλήσεις.

Θα θέλαμε επίσης να αποτελέσει μια ευκαιρία να αναδειχθεί σε ευρύτερο επίπεδο η δυναμική της Δυτικής Ελλάδας, όχι μόνο μέσα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, αλλά κυρίως μέσα από τις δυνατότητες, τις πρωτοβουλίες και τους ανθρώπους της.

Δεν επιδιώκουμε απλώς μια πανηγυρική επέτειο. Επιδιώκουμε ένα γεγονός που θα αφήσει ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα και θα δημιουργήσει νέες προοπτικές συνεργασίας για την περιοχή.

Γιατί μια επέτειος έχει πραγματική αξία όταν δεν περιορίζεται στην αναδρομή στο παρελθόν, αλλά γίνεται αφετηρία για το μέλλον.

Αυτή είναι η φιλοδοξία μας για το 2027.

Κλείνοντας, ποιο είναι το μήνυμά σας προς όσους ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν το 29ο Forum Ανάπτυξης;

Θα ήθελα να προσκαλέσω όλους όσοι ενδιαφέρονται για το μέλλον της οικονομίας και της κοινωνίας να συμμετάσχουν σε αυτόν τον ανοιχτό διάλογο.

Το 29ο Forum Ανάπτυξης θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 και την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, στο ξενοδοχείο My Way, στη Λεωφόρο Όθωνος-Αμαλίας 16, στην Πάτρα.

Η συμμετοχή είναι ελεύθερη, ενώ οι εκδηλώσεις θα μεταδίδονται και διαδικτυακά μέσω της επίσημης ιστοσελίδας www.forumanaptixis.gr, όπου τις επόμενες ημέρες θα είναι διαθέσιμο και το αναλυτικό πρόγραμμα.

Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συνδιοργανωτές, τους υποστηρικτές, τους χορηγούς, τους χορηγούς επικοινωνίας και τους συνεργάτες που συμβάλλουν στη συνέχιση αυτής της συλλογικής προσπάθειας.

Ιδιαίτερα, θέλω να ευχαριστήσω το CNN Greece για τη φετινή συνεργασία μας, η οποία πιστεύω ότι μπορεί να συμβάλει στην ευρύτερη ανάδειξη ενός αναπτυξιακού προβληματισμού που ξεκινά από την περιφέρεια αλλά αφορά ολόκληρη τη χώρα.

Έπειτα από 29 χρόνια, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η μεγαλύτερη αξία ενός αναπτυξιακού θεσμού δεν βρίσκεται μόνο σε όσα συζητούνται κατά τη διάρκειά του, αλλά και σε όσα μπορούν να ξεκινήσουν μετά το τέλος του.