Οι αλλαγές στο πώς τρώμε τα σαββατοκύριακα συνδέονται με καρδιακούς κινδύνους

Οι συνήθειες του σαββατοκύριακου διαφέρουν συχνά αισθητά από εκείνες των καθημερινών: αλλάζουν οι ώρες ύπνου, οι κοινωνικές δραστηριότητες, ακόμη και το πότε τρώμε. Μια νέα μελέτη εξετάζει κατά πόσο αυτή η μετατόπιση στις ώρες των γευμάτων μπορεί να επηρεάζει την υγεία της καρδιάς, ένα φαινόμενο που οι ερευνητές περιγράφουν ως «διατροφικό τζετ λαγκ».

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Communications Medicine, βασίστηκε σε δεδομένα 104.806 ενηλίκων από τη Γαλλία και την Ισπανία. Οι ερευνητές συνέκριναν τις ώρες κατανάλωσης φαγητού και ποτού με την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων σε μια μέση περίοδο παρακολούθησης 8,1 ετών.

Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή συσχέτιση στις γυναίκες. Στους άνδρες, όμως, όσο μεγαλύτερη ήταν η διαφορά ανάμεσα στις ώρες γευμάτων των καθημερινών και εκείνες του σαββατοκύριακου, τόσο υψηλότερα ήταν τα ποσοστά καρδιαγγειακής νόσου.

Η σχέση αυτή παρέμενε σημαντική ακόμη και όταν οι επιστήμονες συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες, μεταξύ των οποίων η ποιότητα της διατροφής, η διάρκεια του ύπνου και το λεγόμενο «κοινωνικό τζετ λαγκ», δηλαδή οι αλλαγές στις ώρες ύπνου μεταξύ εργάσιμων ημερών και ρεπό, αναφέρει το Science Alert.

Υπολογίζοντας το «διατροφικό τζετ λαγκ»

Για να υπολογίσουν το «διατροφικό τζετ λαγκ», οι ερευνητές προσδιόρισαν το μέσο χρονικό σημείο ανάμεσα στην πρώτη και την τελευταία κατανάλωση τροφής ή ποτού κάθε ημέρας. Έκαναν τον ίδιο υπολογισμό για τις καθημερινές και για το Σαββατοκύριακο και στη συνέχεια μέτρησαν τη διαφορά ανάμεσα στα δύο.

Στους άνδρες, κάθε επιπλέον ώρα διαφοράς συνδεόταν με 14% υψηλότερο ποσοστό καρδιαγγειακής νόσου συνολικά και με 21% υψηλότερο ποσοστό στεφανιαίας νόσου, στην οποία περιλαμβάνονται και τα εμφράγματα.

Είναι ενδιαφέρον ότι τα γεύματα νωρίτερα μέσα στη μέρα κατά το σαββατοκύριακο ήταν λιγότερο συχνά στο δείγμα, αλλά επίσης συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο. Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Είναι πιθανό να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που ταυτόχρονα αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και οδηγούν σε μεγαλύτερες μεταβολές των ωρών φαγητού.

Πιθανές εξηγήσεις

Μία πιθανή εξήγηση σχετίζεται με το βιολογικό ρολόι του οργανισμού. Οι κιρκάδιοι ρυθμοί ρυθμίζουν λειτουργίες όπως ο μεταβολισμός, ο ύπνος και η ορμονική δραστηριότητα σε κύκλους περίπου 24 ωρών. Όταν οι ώρες ύπνου ή γευμάτων αλλάζουν απότομα και επαναλαμβανόμενα, μπορεί να διαταράσσεται αυτή η εσωτερική χρονική οργάνωση και να αυξάνεται το φυσιολογικό στρες στον οργανισμό, ενδεχομένως και στην καρδιά.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι στις σύγχρονες βιομηχανικές κοινωνίες είναι όλο και συχνότερες οι ακανόνιστες διατροφικές συνήθειες, όπως η παράλειψη του πρωινού ή το πολύ αργό βραδινό φαγητό. Τα σαββατοκύριακα ή οι ημέρες ανάπαυσης επιτρέπουν συχνά στους ανθρώπους να μετακινούν τόσο τον ύπνο όσο και τα γεύματά τους σε άλλες ώρες, δημιουργώντας μεγαλύτερη ασυνέπεια στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.

Γιατί δεν συμβαίνει στις γυναίκες

Το γιατί δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη σχέση στις γυναίκες δεν είναι σαφές. Οι επιστήμονες αναφέρουν ως πιθανές εξηγήσεις διαφορές στις ορμόνες και στον μεταβολισμό, ενώ υπενθυμίζουν ότι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι γενικά υψηλότερος στους άνδρες.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε άλλους πληθυσμούς και σε άτομα με διαφορετικά ωράρια εργασίας, καθώς η έρευνα υπέθετε ότι όλοι οι συμμετέχοντες είχαν ως ημέρες ανάπαυσης το Σάββατο και την Κυριακή. Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, η σταθερότητα στις ώρες των γευμάτων μπορεί να αναδειχθεί σε έναν ακόμη παράγοντα πρόληψης των χρόνιων νοσημάτων και ειδικότερα της καρδιαγγειακής νόσου.