Νέα συμφωνία Ελλάδας – ΗΠΑ για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς

Η ανάγκη να προστατευτεί αποτελεσματικά η εθνική μας κληρονομιά έφερε ξανά στο ίδιο τραπέζι την Αθήνα και την Ουάσιγκτον, αποδεικνύοντας πως η προστασία των μνημείων αποτελεί σταθερή κοινή προτεραιότητα. Αυτή η κοινή στόχευση δεν έμεινε απλώς σε επίπεδο διακηρύξεων, αλλά πήρε πλέον επίσημη νομική μορφή, θωρακίζοντας ακόμη περισσότερο τα τεκμήρια του παρελθόντος μας από τα χέρια των κυκλωμάτων.

Πιο συγκεκριμένα οι σημαντικές αυτές αποφάσεις επικυρώθηκαν στο περιθώριο των ευρύτερων επαφών του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου ανάμεσα στην Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ο οποίος φιλοξενείται στην ελληνική πρωτεύουσα.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη με την Αμερικανίδα υφυπουργό Εξωτερικών, Κάθριν Ντίλον, η οποία έχει την ευθύνη για τα κρίσιμα χαρτοφυλάκια της Παιδείας και του Πολιτισμού. Υπό το βλέμμα της πρέσβεως των ΗΠΑ στη χώρα μας, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, υπέγραψαν την ανανέωση του Μνημονίου Κατανόησης για τη συνέχιση της επιβολής εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες ελληνικού αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού για ακόμη μία πενταετία, έως το 2031.

Όπως αναφέρει ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το εν ισχύει μνημόνιο από το 2011, απέδωσε, πράγματι, σημαντικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών αλλά και στον επαναπατρισμό τους, στην Ελλάδα. Κατά την πενταετή εφαρμογή, 2021-2026, επιστράφηκαν στην Ελλάδα 425 πολιτιστικά αγαθά, εκ των οποίων 98 βάσει των διατάξεων του Μνημονίου. Παράλληλα, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 παραδόθηκαν 15 ακόμη ελληνικές αρχαιότητες από την Εισαγγελία του Μανχάταν και την Antiquities Trafficking Unit.

«Σήμερα, ανανεώσαμε το Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Πρόκειται για μία ιδιαίτερα, επιτυχημένη συνεργασία, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην επιστροφή πολυάριθμων και σημαντικών πολιτιστικών αγαθών στην Ελλάδα, αλλά και στην ενίσχυση της συνεργασίας των αρμόδιων αρχών, των δύο χωρών» ανέφερε σε δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Γνωστοποίησε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού, «θέλοντας να αναδείξει το μεγάλο έργο το οποίο επετεύχθη με τους επαναπατρισμούς, σχεδιάζει, για τον επόμενο χρόνο, την πραγματοποίηση έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, με ορισμένα από τα επιστραφέντα αντικείμενα από τις ΗΠΑ. Η έκθεση θα πλαισιώνεται από διάφορες δράσεις για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για το σημαντικό αυτό πρόβλημα, που έχει πάρει παγκόσμιες διαστάσεις» και προσέθεσε:

«Με την κα Ντίλον συζητήσαμε, ακόμη, τις κοινές εκδηλώσεις μας, με αφορμή την επέτειο των 250 χρόνων από την διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Έμφαση θα δοθεί στην ανάδειξη της σχέσης μεταξύ της Αμερικανικής και της Ελληνικής Επανάστασης, καθώς και στη σημαντική συμβολή του αμερικανικού φιλελληνισμού, στον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας. Τέλος, αναφερθήκαμε στις δυνατότητες πολιτιστικής συνεργασίας, λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες, το 2028. Το Υπουργείο Πολιτισμού σκοπεύει να δανείσει, μεταξύ άλλων, γλυπτά στο Μουσείο Getty του Λος ‘Αντζελες, αλλά και να συμβάλει, ποικιλοτρόπως, στην υλοποίηση μιας πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, τόσο με το State Department όσο και με την Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα, ώστε οι ιδέες που συζητήσαμε σήμερα να παράξουν απτά αποτελέσματα».