Καρδιακή ανεπάρκεια: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζει τον κίνδυνο πριν από τα συμπτώματα

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πλέον δυναμικά στην καρδιολογία, ανοίγοντας νέους δρόμους για την έγκαιρη ανίχνευση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Από ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα και μια ακτινογραφία θώρακος έως μια μαστογραφία ή ακόμη και μια απλή εικόνα του προσώπου, οι αλγόριθμοι μπορούν να αναγνωρίζουν «κρυφά» σημάδια και να εκτιμούν τον κίνδυνο που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος τα επόμενα χρόνια.

Τα νέα δεδομένα παρουσιάστηκαν στο ESC Congress 2026, το πανευρωπαϊκό συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, που πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο από τις 28 έως τις 31 Αυγούστου.

«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να συνδυάζει διαφορετικές παραμέτρους»

Ο Αθανάσιος Τρίκας, αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ, συντονιστής διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ευαγγελισμού και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, συμμετείχε ενεργά στο συνέδριο, προεδρεύοντας σε συνεδρίες για την τεχνητή νοημοσύνη και την καρδιακή ανεπάρκεια.

Μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, εξήγησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να συνδυάζει διαφορετικές παραμέτρους, από απεικονιστικές εξετάσεις και ηλεκτροκαρδιογραφήματα έως άλλα διαθέσιμα δεδομένα, ώστε να εντοπίζει ανθρώπους που ενδέχεται να εμφανίσουν στο μέλλον καρδιαγγειακή νόσο.

Ιδιαίτερα στην καρδιακή ανεπάρκεια, το μεγάλο στοίχημα είναι η αναγνώριση της νόσου πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

«Και εδώ η AI μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα ισχυρό εργαλείο στα χέρια του γιατρού, χωρίς όμως να τον αντικαθιστά», τόνισε.

Τι αλλάζει στην καρδιακή ανεπάρκεια

Σημαντικές αλλαγές φέρνουν και οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο.

Όπως ανέφερε ο κ. Τρίκας, παρουσιάστηκαν τρεις νέες οδηγίες που αφορούν την καρδιακή ανεπάρκεια, την καρδιακή αποκατάσταση και τη διαχείριση ασθενών με συνυπάρχουσα χρόνια νεφρική νόσο.

Στην καρδιακή ανεπάρκεια αλλάζει, μεταξύ άλλων, η ταξινόμηση. Οι τρεις κατηγορίες περιορίζονται πλέον σε δύο: στους ασθενείς με βλάβη στη συστολική λειτουργία της καρδιάς και σε εκείνους με βλάβη στη διαστολική λειτουργία.

Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα με τον καθηγητή, επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία κυρίως στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και διατηρημένο κλάσμα εξώθησης. Σε αυτούς μπορεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αντιμετώπιση συννοσηροτήτων, όπως η υπέρταση, οι αρρυθμίες, η νεφρική νόσος και η κολπική μαρμαρυγή.

Πρόληψη και νέα θεραπευτικά δεδομένα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον στην πρόληψη της καρδιακής ανεπάρκειας, δηλαδή στην έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνισή της.

Όπως εξήγησε ο κ. Τρίκας, όταν ο ασθενής φτάσει στο σημείο να εμφανίσει συμπτώματα, η νόσος μπορεί μέσα στα επόμενα χρόνια να εξελιχθεί σε τελικού σταδίου καρδιακή ανεπάρκεια, εφόσον δεν υπάρξει σημαντική παρέμβαση.

Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία και το αυξημένο σωματικό βάρος θεωρείται καθοριστική.

Στο συνέδριο παρουσιάστηκαν επίσης ενθαρρυντικά αποτελέσματα για νέα φαρμακευτική επιλογή στην καρδιακή ανεπάρκεια, διευρύνοντας περαιτέρω τις θεραπευτικές δυνατότητες.

Παράλληλα, όπως υπογράμμισε ο κ. Τρίκας, εξίσου σημαντικές παραμένουν η οργανωμένη άσκηση, η εκπαίδευση του ασθενούς και η ενεργή συμμετοχή του στη θεραπεία.

Καρδιά και νεφροί αντιμετωπίζονται πλέον μαζί

Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι νέες οδηγίες και στη στενή σχέση ανάμεσα στην καρδιά και τους νεφρούς. Για πρώτη φορά τόσο εμφατικά, οι δύο λειτουργίες αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένας ασθενής με καρδιοπάθεια αλλά φυσιολογική νεφρική λειτουργία – ή το αντίστροφo – θα πρέπει να παρακολουθείται διαχρονικά και για τα δύο όργανα.

Έτσι ενισχύεται ακόμη περισσότερο η συνεργασία καρδιολόγου και νεφρολόγου, ενώ ο εργαστηριακός και απεικονιστικός έλεγχος προσαρμόζεται ώστε να αξιολογείται συνολικά η λειτουργία τόσο της καρδιάς όσο και των νεφρών.

Το μήνυμα από το Μόναχο, σύμφωνα με τον κ. Τρίκα, είναι ότι η καρδιολογία περνά σε μια νέα εποχή, στην οποία η πρόληψη, η εξατομικευμένη θεραπεία, η τεχνητή νοημοσύνη και η συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την πορεία των ασθενών.

Φωτογραφία: istock