Θετικό outlook για την Ελλάδα από τη Moody’s

Η Moody’s Ratings (Moody’s) ανακοίνωσε σήμερα ότι μεταβάλλει την προοπτική των αξιολογήσεων της κυβέρνησης της Ελλάδας από σταθερή σε θετική και επιβεβαιώνει τις μακροπρόθεσμες αξιολογήσεις εκδότη και ανώτερου μη εξασφαλισμένου χρέους στο Baa3.

Η αλλαγή της προοπτικής σε θετική αντανακλά ανοδικούς κινδύνους για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας. Υπάρχουν ολοένα περισσότερες ενδείξεις ότι η συνεχιζόμενη έμφαση των αρχών στις διαρθρωτικές οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις αποδίδει καρπούς, με τη μορφή αυξημένης οικονομικής και δημοσιονομικής ανθεκτικότητας που θα μπορούσε να υπερβεί τις τρέχουσες εκτιμήσεις μας.

Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να βελτιώσει τους διαρθρωτικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Επιπλέον, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα θα ενίσχυε την ικανότητα της κυβέρνησης να διατηρήσει αυτή τη διαδικασία μείωσης του χρέους, η οποία εκτείνεται σε πολλές δεκαετίες, μεταξύ άλλων συνεχίζοντας την πρόωρη αποπληρωμή μέρους του χρέους της εποχής της κρίσης.

Η θετική προοπτική αντανακλά επίσης την αυξανόμενη, αν και όχι ακόμη διασφαλισμένη, εμπιστοσύνη ότι τα πρόσφατα δημοσιονομικά κέρδη, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής συναίνεσης υπέρ της διατήρησης της πορείας μείωσης του χρέους, θα αποδειχθούν διατηρήσιμα στις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου.

Η επιβεβαίωση των αξιολογήσεων Baa3 της Ελλάδας αντανακλά το ισχυρό ιστορικό μεταρρυθμίσεων της χώρας, τους διαρθρωτικά ευνοϊκούς δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους και τις σημαντικές βελτιώσεις στα δημόσια οικονομικά, καθώς και διαρθρωτικές προκλήσεις για το πιστωτικό προφίλ, όπως το ακόμη υψηλό δημόσιο χρέος, οι μεγάλες εξωτερικές ανισορροπίες, η μέτρια αύξηση της παραγωγικότητας και το σημαντικό απόθεμα μη εξυπηρετούμενου χρέους εκτός του τραπεζικού συστήματος, το οποίο επιβαρύνει τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Τα ανώτατα όρια της χώρας για υποχρεώσεις σε τοπικό και ξένο νόμισμα παραμένουν αμετάβλητα στο Aa3. Για τις χώρες της ζώνης του ευρώ, είναι συνήθης μια διαφορά έξι βαθμίδων μεταξύ του ανώτατου ορίου για το τοπικό νόμισμα και της αξιολόγησης του εκδότη σε τοπικό νόμισμα, καθώς και μηδενική διαφορά μεταξύ του ανώτατου ορίου για το τοπικό νόμισμα και του ανώτατου ορίου για το ξένο νόμισμα. Αυτό αντανακλά τα οφέλη από το ισχυρό κοινό θεσμικό, νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο της ζώνης του ευρώ, καθώς και τη στήριξη ρευστότητας και άλλους μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων. Αντανακλά επίσης την άποψή μας ότι ο κίνδυνος εξόδου από τη ζώνη του ευρώ είναι αμελητέος.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι διατηρούμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις των αρχών χαλαρώνουν σταδιακά μακροχρόνιους περιορισμούς στις επενδύσεις και στην κατανομή των πόρων, ενώ παράλληλα συνεχίζουν να μεταφέρουν περισσότερη οικονομική δραστηριότητα στην επίσημη οικονομία. Οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα αυξάνονται, με φόντο τις βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση, την αδειοδότηση επιχειρήσεων, τις διαδικασίες αφερεγγυότητας, τις δικαστικές διαδικασίες, τη διοίκηση της γης, τον χωροταξικό σχεδιασμό, τη φορολόγηση της εργασίας και την πολιτική για τις δεξιότητες. Επιπλέον, περισσότερες επιχειρήσεις αναπτύσσονται και μετακινούνται στην επίσημη οικονομία. Αυτό, με τη σειρά του, έχει συμπέσει με ισχυρότερη απασχόληση και εξαγωγές, καθώς και με υγιέστερους ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα. Η ισχύς των στοιχείων διαφέρει μεταξύ των πεδίων μεταρρύθμισης και σε αρκετές περιπτώσεις παραμένει ακόμη προκαταρκτική, όμως το εύρος αυτών των θετικών ενδείξεων αυξάνει την πιθανότητα το σωρευτικό τους αποτέλεσμα να αποδειχθεί ουσιαστικό για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας.

Το αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας έχει καταστεί περισσότερο επενδυτικοκεντρικό και ολοένα πιο υποστηρικτικό για την παραγωγικότητα. Η άνοδος των επενδύσεων είναι ευρύτερη από μια παροδική ώθηση που χρηματοδοτείται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιστοιχούσαν σχεδόν στα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ από το 2020. Ως εκ τούτου, η πιο πρόσφατη στήριξη από τον RRF, μέσω επιχορηγήσεων, επιδοτούμενου δανεισμού και συμπληρωματικών δημόσιων υποδομών, είναι πιθανότερο να έχει ενισχύσει μια ανάκαμψη των επενδύσεων που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη παρά να την έχει προκαλέσει.

Η σύνθεση των άμεσων ξένων επενδύσεων γίνεται επίσης λιγότερο συγκεντρωμένη στα ακίνητα. Τον Σεπτέμβριο του 2026, η κυβέρνηση ανακοίνωσε αλλαγές στους κανόνες αποσβέσεων της φορολογικής νομοθεσίας, οι οποίες παρέχουν ένα επιπλέον κίνητρο στις επιχειρήσεις να εμβαθύνουν το κεφαλαιακό απόθεμα της χώρας. Η συνέχιση της διεύρυνσης του κεφαλαιακού αποθέματος πέραν της ολοκλήρωσης των εκταμιεύσεων του RRF φέτος θα αποτελούσε ένδειξη ότι η δημόσια στήριξη έχει προσελκύσει επιπλέον παραγωγικές επενδύσεις, αντί απλώς να έχει επισπεύσει την πραγματοποίησή τους.

Η διάρθρωση του εταιρικού τομέα γίνεται περισσότερο υποστηρικτική για την παραγωγικότητα και την αύξηση των εξαγωγών, αν και από επίπεδα που παραμένουν μέτρια σε σχέση με τους ομολόγους της ζώνης του ευρώ. Η μεταβολή είναι εμφανής στην αυξανόμενη συμβολή δραστηριοτήτων έντασης γνώσης. Επιπλέον, το μερίδιο των μεγαλύτερων επιχειρήσεων (με 50 ή περισσότερους εργαζομένους) στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία αυξήθηκε σε περίπου 60% το 2024 από 45% το 2009, παράλληλα με την ανάπτυξη της μεταποίησης υψηλής τεχνολογίας και των εξαγωγών χρηματοοικονομικών και επαγγελματικών υπηρεσιών.

Οι μεγαλύτερες και περισσότερο ενταγμένες στην επίσημη οικονομία επιχειρήσεις είναι σε καλύτερη θέση να επενδύουν στην τεχνολογία και στις δεξιότητες, να αποκτούν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και σε διαφοροποιημένες πηγές χρηματοδότησης και να απορροφούν το κόστος της ρύθμισης. Η μετάβαση αυτή παραμένει ημιτελής, όμως το σωρευτικό της αποτέλεσμα αυξάνει την πιθανότητα η δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας — την οποία εκτιμούμε περίπου στο 1,5% — και η δημοσιονομική της ανθεκτικότητα να υπερβούν τις τρέχουσες εκτιμήσεις μας.