Η ΕΕ εξετάζει τη δημιουργία κοινών στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου

Τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) θέλει να εξετάσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς οι ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις τον χειμώνα εντείνονται, με τις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα για τη φετινή περίοδο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, που επικαλείται διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ, η συζήτηση για τη δημιουργία κοινών στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, λόγω του πολέμου στο Ιράν, έχουν περιορίσει τα οικονομικά κίνητρα για την αναπλήρωση των αποθηκευμένων ποσοτήτων, αυξάνοντας την ανησυχία για την επάρκεια εφοδιασμού ενόψει του χειμώνα.

Οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου αναπληρώνονται συνήθως κατά τη διάρκεια του έτους από εμπορικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, η άνοδος των τιμών τους καλοκαιρινούς μήνες περιόρισε τη δυνατότητα λειτουργίας αυτού του μοντέλου, με αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Ένωση να εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο με χαμηλότερα αποθέματα.

Προς το παρόν, δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια μορφή θα μπορούσε να λάβει ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός στρατηγικών αποθεμάτων, αλλά ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ περιέγραψε την ιδέα ως μακροπρόθεσμο μέτρο προστασίας απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους εφοδιασμού, αντίστοιχο με τα στρατηγικά αποθέματα που διατηρούν ήδη οι χώρες για το πετρέλαιο και τα προϊόντα διύλισης.

Η πρόταση τέθηκε από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες την Πέμπτη (15.10.2026), ενώ η Κομισιόν προετοιμάζει ευρύτερες αλλαγές στο πλαίσιο ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης. Σύμφωνα με έγγραφα που είχε εξετάσει το Politico, νωρίτερα μέσα στο 2026, οι σχετικές προτάσεις, οι οποίες προγραμματίζεται να παρουσιαστούν τον Νοέμβριο, περιλαμβάνουν μέτρα για την καλύτερη διαχείριση κρίσεων από τις επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα.

Ωστόσο, τα έγγραφα δεν προβλέπουν ρητά τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων τα οποία οι κυβερνήσεις θα υποχρεώνονται να διατηρούν σε συγκεκριμένα επίπεδα, ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς.

Ήδη, ορισμένα κράτη-μέλη έχουν αναγκαστεί να αναθεωρήσουν την προσέγγισή τους στην αποθήκευση φυσικού αερίου, καθώς οι φετινές εξελίξεις ανέδειξαν τα όρια της αναπλήρωσης αποθεμάτων αποκλειστικά μέσω της εμπορικής δραστηριότητας. Η Ολλανδία προχώρησε στην επιδότηση αγορών ενέργειας, με κόστος που πλησίασε το 1 δισ. ευρώ, ενώ η Γερμανία εξετάζει τη δημιουργία δικών της στρατηγικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.

Παράλληλα, ξεχωριστή πρόταση της Κομισιόν για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας δεν αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό από τους Ευρωπαίους ηγέτες κατά τη σύνοδο της Πέμπτης, σύμφωνα με διπλωμάτες που επικαλείται το Politico.