Η «γλώσσα» της φάλαινας ακολουθεί μοτίβα ανθρώπινης ομιλίας

Τα ηχητικά «κλικ» που παράγουν οι φυσητήρες αντιπροσωπεύουν ένα από συστήματα ήχων του ζωικού βασιλείου με τη μεγαλύτερη αντιστοιχία με εκείνα που χρησιμοποιεί η ανθρώπινη γλώσσα, σύμφωνα με μια νέα μελέτη με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, την οποία παρουσιάζει δημοσίευμα των Times του Λονδίνου.

Σε αντίθεση με τους ήχους τραγουδιού των μεγάπτερων φαλαινών –των πιο συνηθισμένων αστέρων κάθε εικονικού «άλμπουμ με τραγούδια φαλαινών»– οι φυσητήρες παράγουν ήχους κλικ που είναι γνωστοί ως «ρυθμικοί κώδικες». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτά τα κλικ δεν είναι τυχαία ούτε αποτελούν μια κητώδη εκδοχή ενός κώδικα Μορς βασισμένου σε συγκεκριμένους χρονισμούς.

Αντιθέτως, αποτελούνται από σύνθετους συνδυασμούς φωνηεντικών ήχων, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the Royal Society B. Εμφανίζονται σε δύο μορφές –τα φωνήεντα τύπου «α» και «ι»– και έχουν αυξομειούμενο τόνο ή σχηματίζουν διπλούς δίφθογγους ήχους μέσα σε μία μόνο συλλαβή, χρησιμοποιώντας μοτίβα παρόμοια με αυτά που παρατηρούνται σε γλώσσες όπως τα μανδαρινικά και τα σλοβενικά.

«Αποδείξαμε ότι οι ρυθμικοί κώδικες των φυσητήρων δεν μοιάζουν μόνο ακουστικά με τα ανθρώπινα φωνήεντα, αλλά ακολουθούν και τα ίδια μοτίβα», σημειώνει η μελέτη της διεθνούς ΜΚΟ Project Ceti. «Αυτά τα μοτίβα διαθέτουν στενές παραλληλίες με τη φωνητική και τη φωνολογία των ανθρώπινων γλωσσών, γεγονός που υποδηλώνει την ανεξάρτητη εξέλιξη του συγκεκριμένου θαλάσσιου είδους», εξηγούν οι συγγραφείς της έρευνας.

Και συμπληρώνουν: «Οι φωνητικές εκφράσεις των ηχητικών κλικ των φυσητήρων είναι επομένως εξαιρετικά πολύπλοκες και αντιπροσωπεύουν μια από τις πιο στενές παραλληλίες με την ανθρώπινη φωνολογία από οποιοδήποτε υπό ανάλυση σύστημα επικοινωνίας ζώων στον κόσμο».

Οι άνθρωποι και οι φάλαινες είχαν κοινό πρόγονο για τελευταία φορά πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια. Οι φάλαινες είναι θηλαστικά που κατάγονται από πλάσματα που ζούσαν στην ξηρά προτού επιστρέψουν στη θάλασσα, πριν από περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια.

Οι ερευνητές της Project Ceti αναφέρουν στους Times: «Υποστηρίζουμε ότι οι ρυθμικοί κώδικες δεν διαθέτουν μόνο απλές ακουστικές ομοιότητες με τα ανθρώπινα φωνήεντα, αλλά έχουν και παρόμοια χαρακτηριστικά, υπονοώντας την ανεξάρτητη εξέλιξη των δύο ειδών, τα οποία μοιράζονται κοινό πρόγονο – τα βορεοευθήρια, που ήταν μια ανώτερη ταξινομική βαθμίδα πλακουντοφόρων θηλαστικών».

Παρά την ανακάλυψη αυτή, οι ερευνητές δεν είναι πιο κοντά στη μετάφραση των κλικ ή στην αποκρυπτογράφηση της σημασίας τους, αλλά πιστεύουν ότι οι ρυθμικοί κώδικες μεταδίδουν συγκεκριμένα νοήματα. «Δεν έχουμε αποδείξει ότι οι αντιθέσεις που κωδικοποιούνται από τα κλικ των φαλαινών έχουν κάποιο νόημα, αλλά τα μοτίβα για τα οποία συζητάμε υποδηλώνουν έντονα ότι κάτι τέτοιο ισχύει», αναφέρει η μελέτη.

Μάλιστα, σύμφωνα με τους ερευνητές του Project Ceti, οι φυσητήρες έχουν και διαφορετικές «προφορές» στους ρυθμικούς τους κώδικες, ανάλογα με την περιοχή από την οποία προέρχονται, ενώ τείνουν να «μιλούν» και με διαφορετικές ταχύτητες, όπως επισημαίνουν στους Times.

. . .