Τα μηνύματα του πρώην πρέσβη των ΗΠΑ για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου GSI

Εν μέσω σημαντικής τουρκικής προκλητικότητας, η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να προχωρήσει με το καλώδιο σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI). Τη δική του οπτική για τις εξελίξεις έδωσε χθες από το βήμα του 10ου Ενεργειακό Φόρουμ Νοτιοανατολικής Ευρώπης ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στη χώρα μας, Τζόφρι Πάιατ.

Όπως τόνισε, το εν λόγω έργο παραμένει πολύ σημαντικό, πρωτίστως για την Κύπρο, αλλά και για την ευρύτερη συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και τις ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εξέφρασε την ελπίδα ότι τα εμπόδια θα αρθούν και το καλώδιο σύνδεσης GSI θα ολοκληρωθεί.

Απαντώντας σε ερώτηση αναφορικά με την εχθρική στάση της Τουρκίας και τις ελληνικές κινήσεις, ο Πάιατ χαρακτήρισε το γεωπολιτικό ζήτημα ως διαχειρίσιμο και σίγουρα όχι ως το μείζον θέμα που εμποδίζει τον GSI. Αντιθέτως, εκτιμά ότι το πιο κεντρικό πρόβλημα είναι η στάση της κυπριακής κυβέρνησης και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στη Λευκωσία.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να θυμίσουμε ότι η Κύπρος έχει παγώσει τις πληρωμές για το έργο και έχει ζητήσει να γίνουν νέες μελέτες που θα φανερώσουν τη βιωσιμότητά του και το όφελος για την ίδια. Την ίδια στιγμή, η κυπριακή κυβέρνηση αναμένει από την Αθήνα να λύσει το πρόβλημα με την Τουρκία και να ολοκληρωθούν οι μελέτες βυθού που πάγωσαν το καλοκαίρι του 2024 στην Κάσο.

Η στάση αυτή της Κύπρου έχει δύο πιθανές ερμηνείες εδώ στην Ελλάδα, με τις απόψεις μοιρασμένες: Η πρώτη είναι ότι πρόκειται για μια ειλικρινή θέση και για απτές ανησυχίες σχετικά με το κόστος και όφελος του μεγάλου αυτού έργου για τους καταναλωτές. Η δεύτερη είναι ότι εσωτερικά οικονομικά συμφέροντα του ενεργειακού τομέα της Κύπρου δεν θέλουν να ολοκληρωθεί το GSI, καθώς θα τα πλήξει οικονομικά.

«Έχουμε δει και μεγαλύτερη ένταση στα ελληνοτουρκικά»

Συνεχίζοντας την τοποθέτησή του, ο Πάιατ υπενθύμισε ότι στο παρελθόν υπήρξαν χρονικές περίοδοι με ακόμα μεγαλύτερη ένταση στα ελληνοτουρκικά. Έφερε ως παράδειγμα το καλοκαίρι του 2020, όταν ο ίδιος ήταν πρέσβης στην Αθήνα και σημειώθηκε η κρίση του Ορούτς Ρέις. Ο Πάιατ επισήμανε ότι η ένταση δεν έχει φτάσει σήμερα σε τέτοια επίπεδα και παραμένει ρητορική.

Τέλος, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ σχολίασε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Τουρκία στο σημερινό περιβάλλον. Για τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, είπε ότι γνωρίζει πως επιδιώκει μια σταθερή πορεία με προστασία των εθνικών συμφερόντων, δίχως να προκαλεί τους Τούρκους. Στην περίπτωση του προέδρου Ερντογάν, σχολίασε ότι είναι αντιμέτωπος με ένα πολύ περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον.

«Πιστεύω ότι το διμερές θέμα είναι διαχειρίσιμο και συν τοις άλλοις σε καλά χέρια μέσω των πρεσβευτών μας σε Αθήνα και Άγκυρα. Και χαίρομαι που δεν έχω εγώ πλέον αυτή την ευθύνη», κατέληξε ο Πάιατ.