Η ατζέντα Μητσοτάκη στην κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής

Η ενεργειακή κρίση, η ακρίβεια και η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας θα είναι τα κυρίαρχα ζητήματα στην ατζέντα της διήμερης Συνόδου Κορυφής, στην οποία προσέρχεται και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και τον πόλεμο στην Ουκρανία να τροφοδοτούν νέες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, η Αθήνα επιδιώκει μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, με έμφαση στην προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Το μήνυμα του πρωθυπουργού είναι ότι οι εθνικές παρεμβάσεις, όσο αναγκαίες και αν είναι, δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν μια κρίση διεθνούς εμβέλειας. Όπως ανέφερε στη χθεσινή του τοποθέτηση στη Λάρισα, ο φετινός χειμώνας αναμένεται δύσκολος, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις προκαλούν αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής.

Η συζήτηση στις Βρυξέλλες αναμένεται να επικεντρωθεί στο κατά πόσο η Ε.Ε. μπορεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο στήριξης, που θα επιτρέψει στα κράτη – μέλη να ανταποκριθούν στις πιέσεις χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα.

Κεντρική επιδίωξη της Αθήνας είναι να αναγνωριστεί η ανάγκη για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η ευρωπαϊκή απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές συστάσεις για περιορισμό της κατανάλωσης, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες αποφάσεις και τα κατάλληλα δημοσιονομικά εργαλεία.

Παράλληλα, θα αναδείξει την ανάγκη στήριξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και της ναυτιλίας, που επηρεάζονται από την αύξηση του ενεργειακού κόστους και τις αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο. Στόχος είναι να αποφευχθεί η περαιτέρω επιβάρυνση της ευρωπαϊκής παραγωγής και να περιοριστεί ο κίνδυνος απώλειας ανταγωνιστικότητας έναντι άλλων μεγάλων οικονομιών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και της ανάπτυξης ενεργειακών διασυνδέσεων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι απαιτούνται μέτρα με πιο άμεσο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, ωστόσο η νέα κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας και του κόστους. Η Αθήνα θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, καθώς η διατήρηση υψηλών ενεργειακών τιμών, η στήριξη της βιομηχανίας, η χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και η δημοσιονομική πειθαρχία συνιστούν μια δύσκολη εξίσωση για τα κράτη-μέλη.

Λέτα και Ντράγκι

Η ενεργειακή κρίση συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, το οποίο αποτελεί επίσης βασικό θέμα της Συνόδου. Ο πρωθυπουργός θα επιμείνει στην ανάγκη υλοποίησης των προτάσεων των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, με στόχο την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, τον περιορισμό των κρίσιμων εξαρτήσεων της Ε.Ε. και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Παράλληλα, θα επισημάνει ότι η πρόοδος στην απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και στην προώθηση του λεγόμενου «28ου καθεστώτος», που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της λειτουργίας των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά, δεν ανταποκρίνεται ακόμη στις προσδοκίες. Η επιτάχυνση των σχετικών πρωτοβουλιών θεωρείται κρίσιμη, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορέσουν να αναπτυχθούν σε ένα πιο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον.

Σημαντικό πεδίο διαπραγμάτευσης αποτελεί και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, με τις συζητήσεις να συνεχίζονται στη βάση του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου που έχει προετοιμάσει η ιρλανδική προεδρία.

Η ελληνική θέση είναι ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν με λιγότερους πόρους. Η Αθήνα υποστηρίζει έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος θα καλύπτει τις νέες ανάγκες στην άμυνα, την ασφάλεια, την έρευνα και την καινοτομία, χωρίς όμως να μεταφέρει το κόστος στις πολιτικές της Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί νέες περικοπές στους συγκεκριμένους τομείς, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτή τη συζήτηση για τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών ιδίων πόρων. Βασική προϋπόθεση είναι η κατανομή του κόστους να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.

Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η ευρωπαϊκή διεύρυνση και το μεταναστευτικό. Για την Αθήνα, η διεύρυνση αποτελεί στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρώπης, με την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας να εξαρτάται από την εκπλήρωση των προϋποθέσεων ένταξης.

Η ελληνική πλευρά δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων στην Ε.Ε. και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ένωσης και η διεύρυνση πρέπει να αντιμετωπίζονται ως διακριτές διαδικασίες.

Στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επιμείνει στην προστασία των εξωτερικών συνόρων και στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων μαζικών εισροών ή εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών, όπως συνέβη στον Έβρο το 2020.