Η Αρκτική λιώνει και το παγκόσμιο εμπόριο αλλάζει ρότα

Ενα φορτηγό πλοίο διασχίζει την Αρκτική χωρίς τη συνοδεία παγοθραυστικού και φτάνει στην Ευρώπη σε χρόνο-ρεκόρ. Η εικόνα μοιάζει σχεδόν συμβολική: καθώς οι πάγοι υποχωρούν, ένας νέος θαλάσσιος δρόμος ανοίγει και μαζί του αλλάζουν οι ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο. Οπως γράφει ο Φερούτσιο ντε Μπορτόλι στην Corriere della Sera, η 9η Σεπτεμβρίου μπορεί να γίνει μια ιστορική ημερομηνία για τις θαλάσσιες μεταφορές.

Το κινεζικό πλοίο «Dubai Tower», που έχει ναυλωθεί από την εταιρεία Sea Legend, αναμενόταν στις 9 Σεπτεμβρίου στο βρετανικό λιμάνι του Τίσπορτ. Αναχώρησε στις 15 Αυγούστου από το Νίνγκμπο, νότια της Σανγκάης, και ακολούθησε τη βόρεια θαλάσσια διαδρομή, περνώντας από την Αρκτική χωρίς παγοθραυστικό.

Η διαφορά στον χρόνο ταξιδιού είναι εντυπωσιακή. Μέσω της διώρυγας του Σουέζ θα χρειάζονταν τουλάχιστον 40 ημέρες. Από την Αρκτική, μόλις 20. Ο μισός χρόνος.

Επτά πλοία στον νέο θαλάσσιο δρόμο

Και το «Dubai Tower» δεν είναι απλώς ένα πείραμα. Η κινεζική εταιρεία έχει προγραμματίσει έως τις αρχές Οκτωβρίου συνολικά επτά ταξίδια πλοίων μέσω της αρκτικής διαδρομής, χωρίς τη συνοδεία παγοθραυστικών.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός χρησιμοποιείται ήδη όλον τον χρόνο, κυρίως από πετρελαιοφόρα και πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου με ενισχυμένα κοίτη. Μέχρι σήμερα, όμως, τα πλοία αυτά συνοδεύονται από ισχυρά ρωσικά πυρηνοκίνητα παγοθραυστικά. Το κόστος κάθε διέλευσης έφτανε περίπου τα 700.000 δολάρια.

Η Ρωσία διαθέτει οκτώ πυρηνοκίνητα παγοθραυστικά και άλλα 34 συμβατικά, γεγονός που της δίνει σημαντικό πλεονέκτημα στον έλεγχο και στην εκμετάλλευση της περιοχής.

Ο πλούτος κάτω από τους πάγους

«Οι συνέπειες από το άνοιγμα της αρκτικής διαδρομής εξαιτίας της κλιματικής υπερθέρμανσης θα είναι επαναστατικές για τις θαλάσσιες εμπορευματικές μεταφορές», εκτιμά ο Αλεσάντρο Τζιράουντο, καθηγητής Γεωπολιτικής των Πρώτων Υλών στο Παρίσι, μιλώντας στην Corriere della Sera.

Μικρότεροι χρόνοι παράδοσης και χαμηλότεροι ναύλοι είναι μόνο η αρχή. Η νέα διαδρομή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο και για την εγκατάσταση υποθαλάσσιων καλωδίων επικοινωνιών. Την ίδια στιγμή, ο Αρκτικός Ωκεανός κρύβει τεράστια αποθέματα πρώτων υλών.

Σύμφωνα με τον Τζιράουντο, στην περιοχή βρίσκεται περίπου το 30% των παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, το 13% του πετρελαίου και το 10% του άνθρακα, ενώ υπάρχουν επίσης σημαντικά κοιτάσματα βασικών, πολύτιμων και στρατηγικών μετάλλων. Πολλά από αυτά τα αποθέματα παρέμεναν μέχρι σήμερα ανεκμετάλλευτα.

Η νέα γεωπολιτική σκακιέρα

Η γεωγραφία εξηγεί γιατί η Αρκτική αποκτά τόσο μεγάλη στρατηγική σημασία. Περίπου το 52% της περιοχής βρίσκεται εντός ρωσικών συνόρων, ενώ ακολουθούν ο Καναδάς και η Γροιλανδία. Το αμερικανικό ενδιαφέρον είναι, επομένως, απολύτως κατανοητό.

Η Αρκτική δεν είναι πλέον ένας απομονωμένος, παγωμένος κόσμος στην άκρη του χάρτη. Μετατρέπεται σταδιακά σε έναν νέο κόμβο εμπορίου, ενέργειας και γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Για τη Μεσόγειο και τα ιταλικά λιμάνια η εξέλιξη κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο. Αν η αρκτική διαδρομή γίνει ασφαλής και οικονομικά βιώσιμη για περισσότερα πλοία, σημαντικό μέρος των εμπορικών ροών προς την Ευρώπη θα μπορούσε να μετακινηθεί βορειότερα, αφήνοντας εκτός τα λιμάνια που σήμερα εξυπηρετούν τις διαδρομές μέσω Σουέζ.

Η Corriere della Sera επισημαίνει έτσι μια από τις μεγάλες αντιφάσεις της νέας εποχής: η κλιματική αλλαγή, που προκαλεί τεράστιες περιβαλλοντικές ανησυχίες, δημιουργεί ταυτόχρονα έναν νέο εμπορικό δρόμο και φέρνει στην επιφάνεια έναν ανεκτίμητο φυσικό πλούτο.

Κάποτε, η ανακάλυψη τέτοιων κοιτασμάτων και το άνοιγμα νέων δρόμων θα γεννούσαν προσδοκίες για έναν καλύτερο κόσμο. Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι πάγοι υποχωρούν, τα πλοία ταξιδεύουν ταχύτερα και οι μεγάλες δυνάμεις κοιτάζουν ήδη προς τον Βορρά. Για κάποιους η Αρκτική που λιώνει είναι προειδοποίηση. Για άλλους είναι η αρχή μιας νέας εποχής – και μιας τεράστιας επιχειρηματικής ευκαιρίας.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google