Ζελένσκι: Ο φόβος της δολοφονίας και το αόρατο δίχτυ ασφαλείας

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει μιλήσει αρκετές φορές για τις δολοφονικές απόπειρες εναντίον του, δηλώνοντας ότι από τις πρώτες κιόλας ημέρες της ρωσικής εισβολής η ζωή του βρέθηκε στο στόχαστρο. «Πέντε ή έξι φορές έχουν προσπαθήσει να με σκοτώσουν», έχει δηλώσει ο ίδιος, περιγράφοντας μια καθημερινότητα στην οποία η ασφάλεια δεν είναι απλώς ζήτημα πρωτοκόλλου, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης.

Τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όταν οι ρωσικές δυνάμεις πλησίαζαν το Κίεβο, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είχε προτείνει στον πρόεδρο της Ουκρανίας να εγκαταλείψει την ουκρανική πρωτεύουσα με ελικόπτερο. Εκείνος αρνήθηκε. «Χρειάζομαι πυρομαχικά, όχι μεταφορικό μέσο», ήταν, σύμφωνα με την Αμερικανική εκδοχή, το μήνυμα που έστειλε.

Το ίδιο βράδυ, δύο φορές, ένοπλοι επιχείρησαν να εισέλθουν στον περίβολο του προεδρικού συγκροτήματος στην οδό Μπανκόβα. Ο Ζελένσκι βρισκόταν στο καταφύγιο μαζί με την οικογένειά του. Οι άνδρες της φρουράς τού έδωσαν αλεξίσφαιρο γιλέκο και όπλο, ενώ έξω από το κτίριο εξελισσόταν μάχη.

Οι ομάδες που φέρεται να είχαν στόχο τον πρόεδρο

Οπως γράφει ο Φάμπιο Τονάτσι στη Repubblica, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν αργότερα ανακοινώσει ότι μια ομάδα τσετσένων μαχητών που φέρεται να είχε σταλεί για την εξουδετέρωση της ουκρανικής ηγεσίας αναχαιτίστηκε.

Οι Times είχαν αναφέρει τότε πληροφορίες για περίπου 400 άνδρες της Wagner που φέρονταν να είχαν διεισδύσει στην περιοχή του Κιέβου με λίστα προσώπων προς εξόντωση. Στην κορυφή της λίστας βρισκόταν ο Ζελένσκι.

Από εκείνη την περίοδο και μετά, κάθε μετακίνηση του ουκρανού προέδρου είναι μια στρατιωτική επιχείρηση. Οι διαδρομές κρατούνται μυστικές, οι τοποθεσίες δημοσιοποιούνται συνήθως αφότου ο ίδιος έχει αποχωρήσει και τα οχήματα που χρησιμοποιούνται είναι συχνά πανομοιότυπα, ώστε να μην είναι εύκολο να εντοπιστεί ποιο ακριβώς μεταφέρει τον πρόεδρο.

Στο προεδρικό συγκρότημα της Μπανκόβα έχει ενισχυθεί η ασφάλεια, ενώ λαμβάνονται μέτρα και για την αποτροπή ηλεκτρονικού εντοπισμού. Η χρήση κινητών τηλεφώνων περιορίζεται και η πρόσβαση σε ορισμένους χώρους ελέγχεται αυστηρά.

Η απειλή δεν σταματά στα σύνορα της Ουκρανίας

Η ανάγκη για μυστικότητα ακολουθεί τον Ζελένσκι και όταν ταξιδεύει στο εξωτερικό. Τα προγράμματά του ανακοινώνονται συχνά την τελευταία στιγμή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεσμεύονται ολόκληροι όροφοι ξενοδοχείων για λόγους ασφαλείας.

Τον Αύγουστο του 2023, ένας πληροφοριοδότης στην Οτσάκιβ της νότιας Ουκρανίας κατηγορήθηκε ότι είχε συγκεντρώσει πληροφορίες για την επίσκεψη του Ζελένσκι στην περιοχή του Μικολάιβ. Οι ουκρανικές αρχές υποστήριξαν ότι ο άνθρωπος αυτός συνεργαζόταν με τις ρωσικές υπηρεσίες.

Και τον Μάρτιο του 2024, κατά την επίσκεψή του στην Οδησσό μαζί με τον έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ένας πύραυλος εξερράγη περίπου 500 μέτρα από το λιμάνι, την ώρα που οι δύο ηγέτες βρίσκονταν στην πόλη. Δεν αποδείχθηκε ότι στόχος ήταν ο Ζελένσκι, όμως το περιστατικό έδειξε πόσο μικρή μπορεί να είναι η απόσταση ανάμεσα σε μια επίσημη επίσκεψη και μια πραγματική απειλή.

Λίγο αργότερα, τον Απρίλιο του 2024, οι πολωνικές αρχές συνέλαβαν έναν άνδρα που πιθανώς είχε συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας στο αεροδρόμιο Ρζεσζόφ-Γιασιονκά. Οι εισαγγελείς εξέτασαν το ενδεχόμενο οι πληροφορίες να μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για μια απόπειρα δολοφονίας του Ουκρανού προέδρου.

Οι άνθρωποι μέσα στον μηχανισμό ασφαλείας

Ο φόβος δεν αφορά μόνο πιθανούς εχθρούς που βρίσκονται έξω από τον στενό κύκλο του προέδρου. Στις 7 Μαΐου 2024, δύο συνταγματάρχες της ουκρανικής κρατικής υπηρεσίας ασφαλείας συνελήφθησαν με την κατηγορία ότι είχαν στρατολογηθεί από τη ρωσική FSB.

Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, οι δύο άνδρες αναζητούσαν πρόσωπο που θα μπορούσε να λειτουργήσει εκ των έσω, διευκολύνοντας την απαγωγή ή τη δολοφονία του Ζελένσκι.

Η υπόθεση αποκάλυψε μια ακόμη διάσταση του προβλήματος: για έναν ηγέτη που βρίσκεται σε εμπόλεμη χώρα, η απειλή μπορεί να προέρχεται όχι μόνο από έναν πύραυλο ή ένα drone, αλλά και από μια πληροφορία που διαρρέει μέσα από τον ίδιο τον μηχανισμό προστασίας.

Το περιστατικό με το drone στη Μολδαβία

Το πιο πρόσφατο επεισόδιο σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της μετάβασης του Ζελένσκι προς τη Νορβηγία. Ο νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε δήλωσε στο NRK ότι το αεροσκάφος του ουκρανού προέδρου «παραλίγο να χτυπηθεί από drone» πριν από την αναχώρησή του. Παρών ήταν και ο Γενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος ανέφερε ότι η πτήση καθυστέρησε και ότι υπήρχαν απειλές, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο Ζελένσκι κατευθυνόταν στη Νορβηγία για την κηδεία του βασιλιά Χάραλντ. Σύμφωνα με το Κίεβο, ωστόσο, η εικόνα ήταν λιγότερο δραματική από αυτή που περιέγραψε ο νορβηγός πρωθυπουργός.

Οπως μετέδωσε το AFP, πηγή της ουκρανικής προεδρίας υποστήριξε ότι ένα ρωσικό drone είχε εισέλθει στον εναέριο χώρο της Μολδαβίας και στη συνέχεια πέρασε στη Ρουμανία. Η ίδια πηγή χαρακτήρισε υπερβολικό τον ισχυρισμό ότι ο Ζελένσκι βρισκόταν προσωπικά σε κίνδυνο.

Το υπουργείο Αμυνας της Μολδαβίας επιβεβαίωσε ότι ένα drone τύπου Shahed εισήλθε στον εναέριο χώρο της χώρας και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς τη Ρουμανία. Ο εναέριος χώρος έκλεισε προσωρινά και μαχητικά του ΝΑΤΟ κινητοποιήθηκαν.

Πρέπει να εμφανίζεται, αλλά δεν πρέπει να εντοπίζεται

Οπως επισημαίνει η Μάρτα Σεραφίνι στην Corriere della Sera, το παράδοξο της ασφάλειας του Ζελένσκι είναι ότι δεν μπορεί να εξαφανιστεί από τη δημόσια σκηνή. Η παρουσία του στο εξωτερικό, οι συναντήσεις με ξένους ηγέτες και οι δημόσιες εμφανίσεις του αποτελούν κρίσιμο μέρος της προσπάθειας να διατηρηθεί η διεθνής στήριξη προς την Ουκρανία.

Την ίδια στιγμή, όμως, κάθε δημόσια εμφάνιση δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο. Όσο περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν για το πού βρίσκεται, τόσο πιο εύκολο γίνεται για έναν αντίπαλο να σχεδιάσει μια επίθεση.

Ακόμη και το ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Δεκέμβριο του 2022 είχε οργανωθεί σαν επιχείρηση υψηλού κινδύνου: κυβερνητικό αεροσκάφος, συνοδεία μαχητικών F-15 και προστασία από τη Secret Service.

Η ζωή του Ζελένσκι κινείται έτσι ανάμεσα σε δύο αντίθετες ανάγκες. Από τη μία, πρέπει να βρίσκεται μπροστά στις κάμερες, να ταξιδεύει, να συναντά συμμάχους και να δείχνει ότι η Ουκρανία συνεχίζει να αντιστέκεται. Από την άλλη, κάθε του μετακίνηση πρέπει να περιβάλλεται από μυστικότητα, παραπλάνηση και ένα πολύπλοκο δίκτυο προστασίας.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα του πολέμου για τον ίδιο τον ουκρανό πρόεδρο: ένας άνθρωπος που πρέπει διαρκώς να είναι ορατός στον κόσμο, ενώ ταυτόχρονα η ασφάλειά του εξαρτάται από το να παραμένει όσο το δυνατόν πιο δύσκολο να εντοπιστεί.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google