Σουηδία: Πολιτική αντιπαράθεση για το εκπαιδευτικό μοντέλο εν όψει εκλογών

Ελάχιστοι Ευρωπαίοι θα φαντάζονταν ότι η χώρα της ηπείρου με τα ταχύτερα βήματα προς την ιδιωτικοποίηση της Παιδείας, της Υγείας και της φροντίδας ηλικιωμένων είναι η Σουηδία. Στη συνείδηση ​​των περισσοτέρων, η πλούσια σκανδιναβική χώρα αποτελεί προπύργιο της σοσιαλδημοκρατίας και των γενναιόδωρων κοινωνικών παροχών.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ρεπορτάζ των Financial Times, με μια σειρά μεταρρυθμίσεων στις δεκαετίες του 1990 και του 2000, η Σουηδία έκανε προσβάσιμο μεγάλο τμήμα του κράτους πρόνοιας στους ιδιώτες επενδυτές. Στις μέρες μας, περίπου το 20% των σουηδών μαθητών παρακολουθούν μαθήματα σε ιδιωτικά σχολεία – τα οποία στη χώρα αποκαλούνται «ανεξάρτητα».

Αλλά ο αντίκτυπος των μεταρρυθμίσεων στο εκπαιδευτικό επίπεδο των μαθητών βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των βουλευτικών εκλογών της ερχόμενης Κυριακής. Τα αποτελέσματα της διεθνούς εκπαιδευτικής έρευνας της PISA, που ανακοινώθηκαν αυτή την εβδομάδα, κατέδειξαν τις χειρότερες επιδόσεις που έχει καταγράψει ποτέ η χώρα στα επίπεδα ανάγνωσης, Μαθηματικών και Φυσικής για τους μαθητές ηλικίας 15 ετών.

Οι Σοσιαλδημοκράτες της αντιπολίτευσης, που προηγούνται σταθερά –αν και οριακά τις τελευταίες εβδομάδες– στις δημοσκοπήσεις, είναι εδώ και καιρό εναντίον των κερδοσκοπικών ιδιωτικών σχολείων, καθώς και των μερισμάτων που διανέμουν στους επενδυτές τους. Ωστόσο, δεν έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία που απαιτείται για να τερματιστεί αυτή η πρακτική.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι επενδυτές σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους εκπαιδευτικούς ομίλους της χώρας –όπως η εισηγμένη στο χρηματιστήριο AcadeMedia– αλλά και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στον τομέα της Παιδείας σε όλη την Ευρώπη, παρακολουθούν στενά την έκβαση ενός από τα μεγαλύτερα πειράματα δημόσιας πολιτικής που έχει γνωρίσει η ήπειρος.

Η Μαγκνταλένα Αντερσον, ηγέτιδα των Σοσιαλδημοκρατών και φαβορί για την πρωθυπουργία στις εκλογές, μιλά χωρίς περιστροφές. «Είναι μια ανόητη ιδέα, ένα ανόητο σύστημα που κανείς δεν έχει αντιγράψει», λέει στους Financial Times. Ωστόσο, λόγω της περίεργης φύσης των κυβερνήσεων συνεργασίας στη χώρα, δύσκολα θα καταφέρει να καταργήσει τα κερδοσκοπικά σχολεία. «Θέλω να το κάνω, αλλά θα εξαρτηθεί από την ψήφο των Σουηδών», εξηγεί στους FT.

Το σουηδικό εκπαιδευτικό μοντέλο είναι ιδιαίτερο και ακραίο. Σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες που διαθέτουν ιδιωτικά σχολεία, αποσκοπεί στην ισότητα – τα σχολεία είναι ανοιχτά για όλους και λειτουργούν με το ίδιο δωρεάν σύστημα που ισχύει και για τα δημόσια. Τα ιδιωτικά λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση μέσω ενός συστήματος κουπονιών, εισπράττοντας το ίδιο ποσό ανά μαθητή με τα δημόσια, αλλά μπορούν να αποκομίσουν κέρδος αν λειτουργούν αποδοτικά.

«Το σουηδικό σχολικό σύστημα είναι μοναδικό στον κόσμο, καθώς επιτρέπει σε σχολεία που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από τη φορολογία να γίνουν κερδοφόρα», αναφέρει στους Financial Times η Κάρεν Γκρούντμπεργκ Βολοντάρσκι, συγγραφέας του βιβλίου «Το Πείραμα», που πραγματεύεται τη λειτουργία των ανεξάρτητων σχολείων της χώρας.

Για την Αριστερά, αυτό το σύστημα λειτουργεί επιβλαβώς για τη σουηδική εκπαίδευση. Η βουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών, Ασα Βέστλουντ, λέει στους Financial Times ότι τα σουηδικά σχολεία απαιτούν μια νέα πολιτική κατεύθυνση, καθώς, «την ώρα που δισεκατομμύρια σουηδικές κορώνες χάνονται σε κέρδη, το επίπεδο των γνώσεων υποχωρεί».

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικά καθώς οι Φιλελεύθεροι, το μικρότερο κεντροδεξιό κόμμα της κυβέρνησης συνεργασίας, που ελέγχει το υπουργείο Παιδείας, κινδυνεύει να μείνει εκτός κοινοβουλίου στις εκλογές της Κυριακής – ενδεχόμενο το οποίο ίσως εξασφαλίσει την εκλογική νίκη της Αριστεράς.

Πολιτικοί αναλυτές αναφέρουν στους Financial Times ότι η ένταση της συζήτησης για την εκπαίδευση ίσως ωθήσει τους Σοσιαλδημοκράτες να επιδείξουν μεγαλύτερη τόλμη στην προώθηση αλλαγών. Στο παρελθόν, το κεντροαριστερό κόμμα είχε υποχωρήσει από τη θέση του για περιορισμό της κερδοφορίας των ανεξάρτητων σχολείων, προκειμένου να διασφαλίσει τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.

Δεν προκαλεί, λοιπόν, έκπληξη το γεγονός ότι οι εταιρείες που διαχειρίζονται πολλά ιδιωτικά σουηδικά σχολεία ασκούν έντονες πιέσεις στα πολιτικά κόμματα. Τα ανεξάρτητα σχολεία της Σουηδίας υποστηρίζουν ότι το μοντέλο τους διαφέρει σημαντικά από εκείνο των διάσημων βρετανικών, όπως το Ιτον και το Χάροου, τα υψηλά δίδακτρα των οποίων τα καθιστούν απρόσιτα για τη μεσαία τάξη.

«Το ιδιαίτερο επίτευγμα της Σουηδίας δεν είναι απλώς η είσοδος ιδιωτικών φορέων στο εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και το γεγονός ότι η επιλογή σχολείου παραμένει ανοιχτή για όλους, ανεξαρτήτως εισοδήματος – η ισότητα συνιστά θεμελιώδη αξία της χώρας», λέει στους Financial Times η Μαρία Κάλσον, εκπρόσωπος των ανεξάρτητων σουηδικών σχολείων.

Υποστηρίζει ότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων είναι καλύτερα στα ιδιωτικά σχολεία σε σχέση με τα δημόσια – γεγονός που, σύμφωνα με τους επικριτές τους, οφείλεται σε μια πολιτική απορρόφησης των κορυφαίων μαθητών. Προσθέτει ότι για κάθε 100 κορώνες Σουηδίας (9 ευρώ) που επενδύονται στα σχολεία, οι 97 δαπανώνται για τη λειτουργία τους, ενώ μόλις 1,3 κορώνες διανέμονται ως μερίσματα.

Τα ανεξάρτητα σουηδικά σχολεία επισημαίνουν ότι γίνεται ελάχιστη συζήτηση για τις συνέπειες μιας πιθανής απαγόρευσης κερδών στα ιδρύματά τους, ή για την τύχη των εκατοντάδων χιλιάδων μαθητών τους. Ολες αυτές οι προκλήσεις, μαζί με το γεγονός ότι οι εκλογές ανά τετραετία παρουσιάζουν κινδύνους για τους επενδυτές, είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίο άλλες ευρωπαϊκές χώρες που τα μελέτησαν, επέλεξαν να μην τα υιοθετήσουν, όπως αναφέρουν οι Financial Times.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google