Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία: Μην περιμένετε να «θολώσει» η όραση – Η πρόληψη σώζει την όραση

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, που τιμάται φέτος στις 8 Οκτωβρίου, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) προειδοποιεί για μια ανησυχητική τάση: την κατακόρυφη αύξηση της καθυστέρησης στη διάγνωση σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων, ακόμη και όταν πρόκειται για καταστάσεις που θεωρούνται αναστρέψιμες ή αντιμετωπίσιμες. Όσο μια πάθηση προχωρά χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης της όρασης, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν διαταραχή της κοντινής ή μακρινής όρασης. Από αυτούς, σχεδόν οι μισοί έχουν απώλεια όρασης που θα μπορούσε να είχε προληφθεί, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό δεν έχει επισκεφθεί ποτέ γιατρό για να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του.

Οι βασικές παθήσεις που απειλούν την όραση — γλαύκωμα, καταρράκτης, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια — δεν έχουν όλες την ίδια πρόγνωση. Ενδεικτικά, σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου 94 εκατομμύρια περιπτώσεις απώλειας όρασης λόγω καταρράκτη, 88,4 εκατομμύρια λόγω μη διορθωμένων διαθλαστικών σφαλμάτων, 8 εκατομμύρια λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, 7,7 εκατομμύρια λόγω γλαυκώματος και 3,9 εκατομμύρια λόγω διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.

Το πιο κρίσιμο μήνυμα της ΕΟΕ είναι ότι ο οφθαλμολογικός έλεγχος δεν θα πρέπει να γίνεται μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα. Πολλές παθήσεις των ματιών εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν εμφανείς ενοχλήσεις. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί ότι βλέπει φυσιολογικά, ενώ παράλληλα έχει ήδη ξεκινήσει μια παθολογική διαδικασία που, αν δεν εντοπιστεί εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ή και μόνιμη απώλεια όρασης. Η απώλεια της όρασης μπορεί να εξελίσσεται αργά και να μην γίνεται εύκολα αντιληπτή, ιδιαίτερα όταν οι δύο οφθαλμοί δεν επηρεάζονται στον ίδιο βαθμό.

Η συχνότητα του προληπτικού ελέγχου καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, αλλά και την παρουσία παραγόντων κινδύνου, όπως η επαγγελματική έκθεση. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος στην παιδική ηλικία, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση διαθλαστικών ανωμαλιών, αμβλυωπίας, στραβισμού και άλλων προβλημάτων όρασης είναι καθοριστική για τη φυσιολογική ανάπτυξη της όρασης. Στους ηλικιωμένους, η συχνότητα παθήσεων όπως ο καταρράκτης, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αυξάνεται, γεγονός που καθιστά τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο ακόμη πιο σημαντικό. Ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση έχουν και οι πάσχοντες με σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και άλλα χρόνια νοσήματα, καθώς ορισμένα συστηματικά νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν και τους οφθαλμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία υπογραμμίζει ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας οφθαλμικής πάθησης και να συμβάλουν καθοριστικά στη διατήρηση της όρασης.