Βουλή: Στην Ολομέλεια την Τρίτη οι ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Στην ολομέλεια εισάγεται την Τρίτη το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».
Στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, όπου ολοκληρώθηκε η επεξεργασία του σχεδίου νόμου το βράδυ της Δευτέρας, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επανέλαβε ότι με το νομοσχέδιο ρυθμίζονται ζητήματα προστασίας του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και εισάγονται αυστηρότεροι κανόνες για μεγαλύτερη διαφάνεια.

Στις διατάξεις αυτές εντάσσονται:
-το άρθρο 6 του νομοσχεδίου «ελευθερία επιλογής προμηθευτή και προστασία πελατών κατά τη διάρκεια εκκρεμών καταγγελιών και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών», με το οποίο θεσπίζεται προστασία του καταναλωτή από τις αποκοπές, όσο εκκρεμεί η ένσταση ή καταγγελία του σχετικά με τον λογαριασμό του. Η νέα διάταξη δεν αφαιρεί αλλά προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας στους καταναλωτές ενώ για τις κατηγορίες ευάλωτων το ενισχυμένο υφιστάμενο προστατευτικό πλαίσιο δεν θίγεται στο παραμικρό, παραμένει ως έχει, είπαν ο υπουργός Στ. Παπασταύρου και ο υφυπουργός Ν. Τσάφος.

-το άρθρο 7 του νομοσχεδίου «συμβάσεις ορισμένου χρόνου για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή και συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας», με το οποίο θεσμοθετείται νομική υποχρέωση των προμηθευτών για σταθερά τιμολόγια.

-το άρθρο 8 «διαχείριση κινδύνου από τους προμηθευτές», με το οποίο θεσπίζεται η αντιστάθμιση κινδύνου στο πλαίσιο της οργάνωσης των προμηθευτών, ώστε να μην μετακυλίεται η έλλειψη αντιστάθμισης στον καταναλωτή.

-το άρθρο 9 «παροχή υπηρεσίας τελευταίου καταφυγίου» με το οποίο ενισχύεται το πλαίσιο με τρόπο ώστε ο καταναλωτής, αν βρεθεί στο «τελευταίο καταφύγιο» να προστατεύεται και να μπορεί να παραμείνει εκεί τουλάχιστον έξι μήνες.

–  το άρθρο 57 «μοναδιαίες χρεώσεις έναντι ανταλλάγματος υπηρεσιών κοινής ωφέλειας» με το οποίο μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης για τους οικιακούς καταναλωτές.

Ταμείο Απανθρακοποίησης

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος αναφέρθηκε στο Ταμείο Απανθρακοποίησης και τον στόχο για την μικρότερη εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο αλλά και τη βελτίωση του τουριστικού προϊόντος.
«Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, λόγω της τεχνογνωσίας της, παίζει ένα ρόλο στη διαχείριση αυτών των χρημάτων. Δεν μιλάμε για δάνεια, μιλάμε για επιδοτήσεις σε συγκεκριμένες δράσεις. Αυτές τις δράσεις έπρεπε να τις σχεδιάσουμε εμείς και να τις προτείνουμε, αλλά έπρεπε να είναι συμβατές και με το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει αυτό το Ταμείο, το οποίο είχε πολύ συγκεκριμένα πράγματα που μπορούσες και δεν μπορούσες να κάνεις», είπε ο κ. Τσάφος και εξήγησε, απευθυνόμενος στα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής:

«Εμείς φτιάξαμε ένα πακέτο με τέσσερα πράγματα: ΑΠΕ και Αποθήκευση για τα νησιά μας, διασυνδέσεις για να ρίξουμε ακόμα πιο γρήγορα τις ΥΚΩ, φράγματα πολλαπλού σκοπού, να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε υδάτινους πόρους και για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τέλος, φορτιστές για οχήματα, για να μπορέσουμε να προωθήσουμε την πράσινη μετάβαση στα νησιά. Γιατί ξέρουμε ότι υπάρχουν πάρα πολλοί τουρίστες για παράδειγμα που είναι διατεθειμένοι και θέλουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα και πρέπει να έχουμε τις υποδομές για να τους τα παρέχουμε.
Αυτά είναι τα τέσσερα πράγματα τα οποία έχουμε συμφωνήσει με την Ευρώπη,  ως τους άξονες του Ταμείου και στο σημερινό νομοσχέδιο μιλάμε για το διαχειριστικό σκέλος».

Ηλεκτρική διασύνδεση

Η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η μείωση στη μοναδιαία χρέωση των ΥΚΩ είναι αποτέλεσμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κρήτη και έχει χαρακτηρίσει έργο εθνικής σημασία την ηλεκτρική διασύνδεση όλης της πατρίδας. Στο ζήτημα αυτό στάθηκε ιδιαίτερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου: «Δεν είπε κανείς ότι, η μείωση των ΥΚΩ για όλους τους καταναλωτές, κατά 50%, έρχεται να θεραπεύσει το ενεργειακό κόστος, αλλά είναι μια μείωση και είναι για όλους. Μια σημαντική μείωση και είναι απόρροια των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και σήμερα έχει ολοκληρωθεί η ηλεκτρική διασύνδεση στην περιοχή. Προχωράει. Έχει ολοκληρωθεί, η αναβάθμιση των διασυνδέσεων στο Ιόνιο. Προχωράει στις Κυκλάδες και σήμερα ο ΑΔΜΗΕ, ανακοίνωσε ότι υπεγράφη η σύμβαση για τη διασύνδεση Κορίνθου-Κω που θα φέρει τα Δωδεκάνησα, στην ενεργειακή διασύνδεση με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι πολύ σημαντικό, να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Είναι σημαντικό να προχωρήσουμε τις διασυνδέσεις στην πατρίδα μας. Η Κάρπαθος, η Κως, η Ρόδος, να διασυνδεθούν με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Να μη χρειάζεται να έχει ρυπογόνα ντίζελ ή πετρέλαιο για να παράγει ενέργεια Δεν είναι δεύτερης κατηγορίας, οι Ροδίτες. Κι’ αυτό υπεγράφη σήμερα και προχωράμε», είπε ο κ. Παπασταύρου και πρόσθεσε: «είναι πολύ σημαντικό, το ότι μέχρι το 2030, θα έχουμε ολοκληρώσει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην πατρίδα μας».

Νέα Δημοκρατία

Ως προς το ζήτημα του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, η συμπολίτευση υπογραμμίζει ότι με το νομοσχέδιο εισάγεται πλέγμα ρυθμίσεων, που κάνει περισσότερο διαφανή, σταθερή και δίκαιη, για τον καταναλωτή, την αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, εισάγονται ρυθμίσεις που έχουν στόχο την ουσιαστική στήριξη των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και των τοπικών κοινωνιών, απέναντι στις συνεχιζόμενες πιέσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης. Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Μανώλης Κόνσολας έχει επισημάνει ότι με τις τιθέμενες ρυθμίσεις παρέχονται περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς των νοικοκυριών, με σταθερά συμβόλαια και ισχυρότερη προστασία στις σχέσεις τους με τους προμηθευτές.

Επίσης, τίθενται ασφαλιστικές δικλείδες που διασφαλίζουν την απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση, ενώ δεν θα μπορεί να γίνει αποσύνδεση από το δίκτυο όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επίλυσης διαφοράς, ανάμεσα σε καταναλωτές και παρόχους. Ορίζεται ακόμα ότι ο καταναλωτής θα έχει τη δυνατότητα, υπό προϋποθέσεις, να συνάπτει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας, μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης. Επίσης, διευρύνεται το χρονικό όριο εκπροσώπησης από τον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου, από τρεις μήνες που ήταν μέχρι σήμερα, σε τουλάχιστον έξι μήνες.

Παράλληλα, υλοποιείται μια ακόμα δέσμευση της κυβέρνησης, με άμεσα ωφελούμενο τον πολίτη, με τη μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης για τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας. Την ίδια στόχευση υπηρετούν ρυθμίσεις με τις οποίες οι προμηθευτές και οι πάροχοι θα διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς, ενώ ταυτόχρονα, ενισχύονται οι έλεγχοι και η εποπτεία, προκειμένου να μην υφίστανται οι καταναλωτές τις αρνητικές επιπτώσεις από ενδεχόμενες αναταραχές και διακυμάνσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Σημαντικές κρίνει η Νέα Δημοκρατία και τις διατάξεις για το Ταμείο Απανθρακοποίησης και τη διάθεση πόρων συνολικού ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για έργα και δράσεις ενεργειακής μετάβασης στις νησιωτικές περιοχές. Ο στόχος είναι, όπως τονίζει η συμπολίτευση, να περιοριστεί η εξάρτηση των νησιών από την ακριβή και ρυπογόνα ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, να διαμορφωθούν υποδομές και συνθήκες για την ενεργειακή τους ασφάλεια και αυτονομία, αλλά και για την παραγωγή καθαρότερης και φθηνότερης ενέργειας για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις στα νησιά.

Με πόρους του Ταμείου Απανθρακοποίησης θα μπορεί να χρηματοδοτείται το 60% μιας επένδυσης έργων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αλλά και υποδομές αποθήκευσης ενέργειας ηλεκτρικής διασύνδεσης και αναβάθμισης ηλεκτρικών υποδομών, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού. Η χρηματοδότηση θα προέλθει από τα έσοδα που θα προκύψουν από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν αποδοθεί, ειδικά στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου.

ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ αν και έχει δηλώσει ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της αγοράς ενέργειας, να φέρει την ισορροπία μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών, σημειώνει ότι από μόνη της αυτή η ενσωμάτωση, δεν αρκεί. Θα μπορούσαν πολλά πράγματα να γίνουν μιας και η Οδηγία οδηγεί στα σταθερά τιμολόγια και στην ενθάρρυνση των συμβάσεων μεταξύ καταναλωτών και προμηθευτών για σταθερά τιμολόγια, ανέφερε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης. Η αξιωματική αντιπολίτευση κατέθεσε τροπολογία για τη μετάπτωση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια, επικαλούμενη μάλιστα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για τις υψηλότερες τιμές στις οποίες κινήθηκαν τα πράσινα τιμολόγια στην οικιακή κατανάλωση. Με τη συγκεκριμένη τροπολογία, το ΠΑΣΟΚ προτείνει επίσης να αναγράφεται υποχρεωτικά στους λογαριασμούς, η διαφορά μεταξύ της τιμής που έχουν στο πράσινο τιμολόγιο και της διαφοράς που θα είχαν αν πλήρωναν οι καταναλωτές με το μπλε, το  σταθερό τιμολόγιο.

ΚΚΕ

Το ΚΚΕ εντάσσει το νομοσχέδιο στον σχεδιασμό για την πράσινη ανάπτυξη, που τα αποτελέσματά της τα νιώθουν ήδη τα νοικοκυριά, «με εκτόξευση της ενεργειακής φτώχειας σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα στην Ελλάδα με διπλάσια ποσοστά». Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Αφροδίτη Κτενά, κατά τη β΄ ανάγνωση του νομοσχεδίου στάθηκε ιδιαίτερα και στο Ταμείο Απανθρακοποίησης. «Το ταμείο απανθρακοποίησης θα χρησιμοποιηθεί ως άλλο ένα εργαλείο για δημιουργία νέων πεδίων επενδύσεων με εγγυημένη κερδοφορία, όπως υποδηλώνει και η συμμετοχή της ευρωπαϊκής τράπεζας επενδύσεων στο ταμείο, η οποία βέβαια θα αποφασίζει με όρους κόστους οφέλους για τους επενδυτές, ποια έργα θα ιεραρχηθούν κι όλα αυτά σε εποχή πολεμικής στροφής και με τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς σε πρωτοφανή επίπεδα. Θέλουμε λοιπόν διευκρινίσεις ποια έργα προτάσσονται», είπε η βουλευτής η οποία κάλεσε την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει με ποια κριτήρια θα γίνει η ιεράρχηση των έργων.

Ελληνική Λύση

«Τα πράσινα τιμολόγια έχουν πάρει ραγδαίες αυξήσεις που αγγίζουν μέχρι και το 76%. Αυτό σημαίνει, ότι φτάνουν περίπου 40 λεπτά την κιλοβατώρα», αναφέρει η Ελληνική Λύση και επισημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν έπραξε όσα έπρεπε για την αποθήκευση ενέργειας. «Το αποτέλεσμα θα το μετρήσουμε με τους λογαριασμούς που θα φτάνουν στο σπίτι του Έλληνα», είπε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Κωνσταντίνος Μπούμπας και πρόσθεσε: «Ο πολίτης δεν ζητάει θαύματα, ζητάει να μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια διότι όλα έχουν πάρει την ανιούσα και το ξέρετε με τα καύσιμα. Θα μου πείτε ότι φταίει η  ενεργειακή κρίση. Κάναμε, όμως, λανθασμένη ενεργειακή πολιτική με μία πρεμούρα να καταργήσουμε τους λιγνίτες, να φέρουμε το πράσινο αποτύπωμα του μίγματος του διοξειδίου του άνθρακα. Έγινε βίαιη προσαρμογή δημιουργώντας τεράστια προβλήματα όταν άλλες χώρες που έχουν πιο βαρύ βιομηχανικό πρόσημο δεν το έπραξαν».

ΣΥΡΙΖΑ

«Αυτό που αναδεικνύεται είναι η έλλειψη μέριμνας για την προστασία και του περιβάλλοντος και του πολίτη καταναλωτή, όπου ο καταναλωτής έχει περιοριστεί στο ρόλο ενός απλού θεατή, μιας απροκάλυπτης άναρχης κερδοσκοπίας στους μεγάλους παίκτες, κυρίως, του φυσικού αερίου και των φαραωνικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας», είπε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Γιαννούλης. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, στη β΄ ανάγνωση του σχεδίου νόμου, ο βουλευτής κάλεσε την κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις στους εργαζόμενους του ΔΕΣΦΑ που ανησυχούν για το εργασιακό τους μέλλον. «Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να κατανοήσουν τη δυνητική πιθανότητα που περιγράφεται στο νομοσχέδιο για την μεταβίβαση του 34% στη ΔΕΠΑ, σε έναν φορέα, όπου υπάρχει ακόμα η μεσαιωνική σχέση εργασίας των εργολαβικών εργαζομένων, των εργαζομένων δεύτερης κατηγορίας, με διπλή ταχύτητα οι οποίοι βρίσκονται εκτεθειμένοι πλήρως», είπε ο κ. Γιαννούλης.

«Νίκη»

Η «Νίκη» υπογραμμίζει ότι το πράσινο τιμολόγιο ξεπερνά κατά μέσο όρο τα 29,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, όταν τον Ιούνιο ήταν γύρω στα 16. «Είναι αύξηση της τάξης του 78% μέσα σε λίγους μήνες», είπε ο ειδικός αγορητής Σπύρος Τσιρώνης και επισήμανε ότι ενώ τον Σεπτέμβριο η Κυβέρνηση μιλούσε για μειώσεις, σήμερα, τα νοικοκυριά βλέπουν αυξήσεις, με τον χειμώνα να μην έχει καν μπει. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θυμίζει, ότι το 18,1% των πολιτών, δεν μπορεί να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι του, έναντι 8,8% του ευρωπαϊκού ανάλογου αριθμού και το 31,9% καθυστερεί να πληρώσει λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό αυτό βρίσκεται στο 7%, επισήμανε ο βουλευτής της «Νίκης».

Πλεύση Ελευθερίας

Η Πλεύση Ελευθερίας δεν συμμερίζεται την επιχειρηματολογία ότι οι τιθέμενες διατάξεις δημιουργούν «δίχτυ» προστασίας για τους καταναλωτές. «Ένας πολίτης, που παίρνει έναν λογαριασμό, που είναι σοκ για έναν άνθρωπο των 1.000 ευρώ, που είναι προφανές λάθος ή αποτέλεσμα αισχροκέρδειας και κάνει ένσταση, γι’ αυτόν εσείς λέτε ότι θα έχει έχει 90 μέρες προστασία. Αυτό είναι το… «δίχτυ»», είπε η ειδική αγορήτρια Τζώρτζια Κεφαλά και σχολίασε: «Αν μέσα σε 90 μέρες το δικό σας κράτος ή η δική υποστελεχωμένη ΡΑΑΕΥ ή ο δικός σας ΔΕΔΔΗΕ δεν προλάβει να εξετάσει το αίτημα, ο διακόπτης κατεβαίνει αυτόματα. Αυτό στα δικά μου τα μάτια δεν είναι προστασία. Είναι περισσότερο σαν εκβιασμός, γιατί είναι σαν να λέτε σε έναν πολίτη ότι αν το κράτος αργήσει να κάνει τη δουλειά του,  ‘θα μείνεις στο σκοτάδι εσύ, τα παιδιά σου για να μάθεις να μη διαμαρτύρεσαι’».

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ/ΜΠΕ