Reuters: Σε πολιτικό αδιέξοδο ο Μακρόν, «αυτοκινητόδρομος» η διαδρομή Λε Πεν προς την εξουσία

Το σοβαρότερο κύμα κοινωνικών αναταραχών των τελευταίων ετών στη Γαλλία επιδεινώνει την πολιτική κρίση και φέρνει τον Εμανουέλ Μακρόν σε δύσκολη θέση, ενώ αυξάνει τις πιθανότητες της Μαρίν Λε Πεν για την εξουσία.

Με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, αποδυναμωμένη πολιτική επιρροή και αυξανόμενη δυσκολία στη διαχείριση της δημόσιας τάξης, ο Εμανουέλ Μακρόν καλείται να αντιμετωπίσει μια κοινωνία που απαιτεί απαντήσεις, ενώ οι δυνατότητες της κυβέρνησης να ικανοποιήσει τις διεκδικήσεις των πολιτών περιορίζονται, με την Μαρί Λε Πεν να καραδοκεί.

Τα βίαια επεισόδια που εξαπλώθηκαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου σε διάφορες περιοχές της χώρας άφησαν πίσω τους λεηλατημένα καταστήματα, πυρπολημένα κτίρια και εκτεταμένες ζημιές σε δημόσιες υποδομές.

Η ένταση των ταραχών αναδεικνύει τις δυσκολίες της κυβέρνησης να αποκαταστήσει την ομαλότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνική δυσαρέσκεια συναντά την πολιτική αστάθεια και την οικονομική αβεβαιότητα.

Όταν ανέλαβε την εξουσία, πριν από σχεδόν μία δεκαετία, ο Μακρόν υποσχέθηκε να αναδιαμορφώσει το γαλλικό πολιτικό σύστημα, να προωθήσει οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να ενισχύσει το κύρος της κρατικής εξουσίας.

Σήμερα, ωστόσο, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια διαφορετική πραγματικότητα: ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο, αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις και μια κυβέρνηση που δυσκολεύεται να διαμορφώσει σταθερή πολιτική κατεύθυνση.

Οι διαφορές των συλλαλητηρίων με τα «Κίτρινα Γιλέκα»

Σε αντίθεση με την κρίση των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019, όταν η κυβέρνηση επιχείρησε να περιορίσει την κοινωνική ένταση με οικονομικές παραχωρήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, τα περιθώρια ελιγμών είναι πλέον πολύ στενότερα.

Η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών και η απουσία σταθερής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δυσχεραίνουν την υιοθέτηση μέτρων που θα μπορούσαν να εκτονώσουν τη δυσαρέσκεια.

Παράλληλα, η κριτική προς τον πρόεδρο εντείνεται ακόμη και από πρώην συνεργάτες του. Αρκετοί αποδίδουν το σημερινό αδιέξοδο στην απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές το 2024, μια κίνηση που αποδυνάμωσε τη θέση του και περιέπλεξε τη διακυβέρνηση της χώρας.

«Το τέλος αυτής της θητείας είναι ένας αργός θάνατος», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο πρώην βουλευτής Λοΐκ Κερβράν, ο οποίος ανήκε στο στρατόπεδο Μακρόν. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την απόφαση για διάλυση της Εθνοσυνέλευσης μία από τις χειρότερες στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Η κρίση ευνοεί τη Λε Πεν

Η πολιτική αναταραχή ενδέχεται να ενισχύσει τη Μαρίν Λε Πεν και τον ακροδεξιό Εθνικό Συναγερμό, καθώς η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής συνδυάζεται με τις ανησυχίες για την ασφάλεια.

Η Λε Πεν εμφανίζεται ως μία από τις ισχυρότερες διεκδικήτριες της προεδρίας ενόψει των εκλογών του 2027, επιδιώκοντας να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά του Μακρόν και την απογοήτευση σημαντικού μέρους των ψηφοφόρων.

«Η Λε Πεν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ για προεκλογική εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, επίσης πρώην βουλευτής του προεδρικού στρατοπέδου.

Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά, η πολιτική της διαδρομή προς την προεδρία μοιάζει πλέον με «αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων».

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της την Κυριακή, η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού παρουσίασε την κυβέρνηση ως μια εξουσία που χάνει τον έλεγχο και επιχείρησε να προβάλει τον εαυτό της ως εναλλακτική λύση για την αποκατάσταση της τάξης.

Από την πλευρά του, ο Μακρόν απέφυγε να ανακοινώσει συγκεκριμένα έκτακτα μέτρα, ενώ δεν προχώρησε στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Η στάση του προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς οι λεηλασίες συνεχίζονταν για δεύτερη διαδοχική νύχτα, ακόμη και σε εύπορες συνοικίες του Παρισιού. Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε την επιβολή τοπικών απαγορεύσεων κυκλοφορίας.

Αντιδράσεις και εκ των έσω για τον Γάλλο πρόεδρο

Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στους πολιτικούς αντιπάλους του προέδρου. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος προετοιμάζει τη δική του πορεία προς τις προεδρικές εκλογές, εξέφρασε δημόσια την απογοήτευσή του για την απουσία συγκεκριμένων πρωτοβουλιών.

«Θα προτιμούσα, όπως και εκατομμύρια Γάλλοι, να ακούσω αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε στην πλατφόρμα Χ, προσθέτοντας ότι η χώρα χρειάζεται κάποιον να κυβερνήσει.

Ωστόσο, η μακρά πολιτική του σύνδεση με τον Μακρόν ενδέχεται να δυσκολέψει την προσπάθειά του να εμφανιστεί ως μια εντελώς διαφορετική επιλογή.

Την ίδια στιγμή, δημοσκοπικές εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters δείχνουν ότι ο επικεφαλής της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, θα μπορούσε να διεκδικήσει με αξιώσεις μια θέση στον δεύτερο γύρο, εξέλιξη που ενδέχεται να ευνοήσει τη Λεπέν.

Δημοσιονομικές πιέσεις και αμφισβήτηση της κυβερνητικής διαχείρισης

Η κρίση αποκάλυψε και τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού. Τη Δευτέρα, το γραφείο του Μακρόν ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος αρνήθηκε να κάνει δεκτή την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών, ενώ παράλληλα διέταξε έρευνα για πιθανές αστοχίες στη συλλογή πληροφοριών και στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της αστυνομίας.

Η απόφαση αυτή δεν έβαλε τέλος στην πολιτική αμφισβήτηση. Αντιθέτως, ενίσχυσε την εικόνα μιας κυβέρνησης που προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο, την ώρα που η κοινωνική ένταση παραμένει υψηλή.

Ανησυχία εκδηλώθηκε και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι ταραχές προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας σε μια περίοδο κατά την οποία η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό δημόσιο χρέος και ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα της Ευρωζώνης.

Ο Μακρόν βρίσκεται έτσι αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα: οι αγορές ζητούν δημοσιονομική πειθαρχία και περιορισμό των δαπανών, ενώ οι κοινωνικές πιέσεις ενισχύουν τις απαιτήσεις για μεγαλύτερη κρατική στήριξη.

Η εξισορρόπηση αυτών των αντικρουόμενων αναγκών γίνεται ακόμη δυσκολότερη μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικής αστάθειας.

Η απουσία από τη Γαλλία και οι εκκλήσεις για αποχώρηση

Παρά τις εκκλήσεις πολιτικών αντιπάλων του να παραμείνει στη χώρα, ο Μακρόν ταξίδεψε τη Δευτέρα στο Κουβέιτ, στο πλαίσιο περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου.

Σύμφωνα με την αιτιολόγηση της γαλλικής πλευράς, στόχος της επίσκεψης είναι η διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και η αντιμετώπιση οικονομικών πιέσεων που επιβαρύνουν τη γαλλική κοινωνία.

Η χρονική συγκυρία, ωστόσο, δημιουργεί πολιτικό κόστος. Η απουσία του προέδρου εν μέσω ταραχών μπορεί να ενισχύσει την εντύπωση ότι βρίσκεται μακριά από τις ανησυχίες των πολιτών.

Αντίστοιχες αντιδράσεις προκάλεσαν και οι εικόνες του Μακρόν με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, σε συναυλία της Σελίν Ντιόν το βράδυ της Παρασκευής, λίγες ώρες πριν από την εκδήλωση των επεισοδίων.

Στα social media, οι επικριτές του αξιοποίησαν τις εικόνες ως αφορμή για να τον κατηγορήσουν ότι δεν αντιλαμβάνεται την ένταση που επικρατεί στη χώρα.

Η αμφισβήτηση, πάντως, δεν περιορίζεται στην επικοινωνιακή διαχείριση της κρίσης.

Ορισμένοι πρώην σύμμαχοι του προέδρου συζητούν πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο πρόωρης αποχώρησής του, εκτιμώντας ότι η παραμονή του στην εξουσία μπορεί να παρατείνει την πολιτική στασιμότητα.

Ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, ο οποίος συνομίλησε με τον Μακρόν την Κυριακή, δήλωσε ότι τον προέτρεψε να εξετάσει μια συντεταγμένη αποχώρηση, προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο.

«Δεν θέλει να τα παρατήσει. Δεν είναι στον χαρακτήρα του», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, η αποχώρηση θα ήταν η καλύτερη επιλογή για τη χώρα.

Καθώς η κοινωνική ένταση, οι δημοσιονομικές δυσκολίες και η πολιτική αβεβαιότητα αλληλοτροφοδοτούνται, ο Μακρόν βλέπει το περιθώριο κινήσεών του να περιορίζεται.

Την ίδια στιγμή, η Λε Πεν επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε πολιτικό πλεονέκτημα, ενόψει μιας προεδρικής αναμέτρησης που ενδέχεται να καθορίσει τη μελλοντική πορεία της Γαλλίας.