Χάος στις παγκόσμιες αεροπορικές συγκοινωνίες – Το μπλακ-άουτ στις ΗΠΑ επηρεάζει και το «Ελευθέριος Βενιζέλος»

Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) ήρε την απαγόρευση απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες, ωστόσο ακόμη εντοπίζονται δυσκολίες στις αερομεταφορές.

Οι ΗΠΑ έχουν επιδοθεί σε ένα δύσκολο έργο αποκατάστασης των αεροπορικών συγκοινωνιών, έπειτα από τη μεγαλύτερη καθολική καθήλωση πτήσεων των τελευταίων 25 ετών.

Χιλιάδες είναι οι επιβάτες που παραμένουν εγκλωβισμένοι στα αεροδρόμια, εκατοντάδες αεροσκάφη είναι ακινητοποιημένα και εκτός του προγραμματισμένου τους δρομολογίου και οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν  τους πολίτες ότι οι επιπτώσεις του μπλακ-άουτ μπορεί να διαρκέσουν για ημέρες.

Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι ανακοίνωσε ότι ο αμερικανικός εναέριος χώρος άνοιξε στις 20:15 (03:15 ώρα Ελλάδας), αλλά προειδοποίησε ότι οι αναχωρήσεις των πτήσεων θα ξεκινήσουν σταδιακά και ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα χρειαστούν χρόνο μέχρι να αποκατασταθεί η κανονική τους λειτουργία. «Θα γίνει με αργούς ρυθμούς», τόνισε ο Ντάφι μιλώντας σε δημοσιογράφους από τον Λευκό Οίκο.

Βίντεο με εκατοντάδες πολίτες «παγιδευμένους» και οργισμένους στα αεροδρόμια:

Το «Ελευθέριος Βενιζέλος» επηρεάστηκε από το μπλακ-άουτ

Το καθολικό μπλακ-άουτ επηρέασε και το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα έχει ξεκινήσει να αποκαθίσταται, οι καθυστερήσεις φτάνουν ακόμη και τις δύο ώρες.

Σημειώνεται πως λίγο πριν τις 02:00 τα ξημερώματα ξεκίνησε να αποκαθίσταται η βλάβη για την Ελλάδα. Οι πτήσεις από και προς Νέα Υόρκη που ήταν προγραμματισμένες για σήμερα παρουσιάζουν έντονες καθυστερήσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση της πτήσης που αναμενόταν να προσγειωθεί στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» στις 09:05, αλλά άργησε σημαντικά να φτάσει στον προορισμό του.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η κατάσταση αναμένεται να βελτιωθεί σταδιακά μέχρι το απόγευμα του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου.

Περισσότερες από 6.000 πτήσεις ακυρώθηκαν

Περισσότερες από 6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν και 8.600 καθυστέρησαν, ενώ άλλες 1.500 που ήταν προγραμματισμένες για την Κυριακή έχουν ήδη ακυρωθεί, σύμφωνα με τον ιστότοπο FlightRadar24, επηρεάζοντας εκατοντάδες εκατομμύρια επιβάτες. Οι προσγειώσεις των αεροσκαφών που βρίσκονταν ήδη στον αέρα πραγματοποιήθηκαν ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Αναλυτές του κλάδου αερομεταφορών δήλωσαν ότι η σχεδόν πεντάωρη καθήλωση των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει αναστάτωση στα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών για ημέρες.

Ο Ντάφι ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια σε όλη τη χώρα. Πρόσθεσε δε ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, συναντήθηκαν με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα της διακοπής λειτουργίας των συστημάτων.

Η αστοχία αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο και πιο δραματικό σημάδι της πίεσης που δέχεται το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ταλανίζεται από παρωχημένη τεχνολογία, προβλήματα στον εξοπλισμό και τις επικοινωνίες, καθώς και από έλλειψη χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

Τι προκάλεσε το καθολικό μπλακ-άουτ

Ο Ντάφι εξήγησε ότι το πρόβλημα εντοπίστηκε στις 15:36 (22:36 ώρα Ελλάδας), όταν πύργοι εναέριας κυκλοφορίας αντιμετώπισαν αστάθεια στα συστήματα επικοινωνιών και ραντάρ και αποφασίστηκε η καθήλωση των αεροσκαφών στο έδαφος για προληπτικούς λόγους.

Το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ ταλανίζεται από τεχνικές βλάβες, προβλήματα επικοινωνιών και ελλείψεις ελεγκτών, την ώρα που η FAA προσπαθεί να αντικαταστήσει τις πεπαλαιωμένες υποδομές.

«Οι μεταγωγείς (switches) και οι δρομολογητές (routers) μας υπερφορτώθηκαν ουσιαστικά με δεδομένα, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να παρουσιάζουν ασυνέπειες στα στοιχεία που παρείχαν. Γι’ αυτόν τον λόγο, θέσαμε το σύστημα εκτός λειτουργίας», δήλωσε ο Ντάφι, προσθέτοντας ότι σε καμία φάση δεν χάθηκε πλήρως η εικόνα από τα ραντάρ ή οι επικοινωνίες, και ότι κατέστη δυνατή η ασφαλής προσγείωση χιλιάδων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Μεταφορών, το άμεσο πρόβλημα έχει επιλυθεί και η κυκλοφορία των αεροσκαφών μπορεί να διεξαχθεί με ασφάλεια. Ωστόσο πρόσθεσε ότι είναι απαραίτητη μια ευρύτερη αναβάθμιση του παλαιωμένου συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοιες αστοχίες.

Βίντεο από το χάος που επικράτησε στον εναέριο χώρο των ΗΠΑ:

Ζητούν 50 δισεκατομμύρια δολάρια για εκσυγχρονισμό

Ο Ντάφι κατηγόρησε το Κογκρέσο επειδή δεν ενέκρινε τη χρηματοδότηση για ένα νέο σύστημα το οποίο, όπως είπε, θα βοηθήσει να αποτραπούν τέτοιου είδους περιστατικά, και ζήτησε 50 δισεκ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Νωρίτερα χθες, πριν τη βλάβη, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών είχαν ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει χρηματοδότηση 30,1 δισεκ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.

«Αυτό που έχουμε είναι ένα εξαιρετικά παλιό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας», δήλωσε ο Ντάφι. «Δώστε μας τα χρήματα για να το φτιάξουμε».

Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μάλιν επεσήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει «καμία απολύτως ένδειξη» πως η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή σε κάποιο ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, αν και οι ερευνητές δεν έχουν αποκλείσει κανένα από τα δύο ενδεχόμενα. «Φαίνεται πως το ζήτημα ήταν τεχνικής φύσης. Ωστόσο, συνεχίζουμε να το εξετάζουμε», τόνισε ο Μάλιν.

Η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) συνεργάζεται με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας για τη διερεύνηση της υπόθεσης, πρόσθεσε ο ίδιος.

Σύμφωνα με δύο στελέχη αεροπορικών εταιρειών, η διακοπή λειτουργίας φέρεται να επηρέασε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο το οποίο επιβλέπεται από την L3Harris Technologies. Το δίκτυο αυτό διαχειρίζεται κρίσιμες ραδιοσυχνότητες, τις οποίες χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την επικοινωνία τους με τους πιλότους. Η L3Harris δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

Δεν έχουν τελειώσει τα προβλήματα για τους επιβάτες

Παρόλο που η απαγόρευση απογείωσης των αεροσκαφών έχει αρθεί, η αναστάτωση για τους επιβάτες δεν είχε τελειώσει. Από τη Βοστώνη μέχρι το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Λος Άντζελες, οι επιβάτες γέμισαν τις αίθουσες αναχωρήσεων και τα γραφεία των αεροπορικών εταιρειών, καθώς οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις αυξάνονταν και τα αεροσκάφη παρέμεναν καθηλωμένα στο έδαφος.

Εικόνες από τα αεροδρόμια των ΗΠΑ μετά το καθολικό μπλακ-άουτ:

Χιλιάδες επιβάτες πέρασαν τη νύκτα στα αεροδρόμια, όμως οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα αναγκαστούν να τους αποζημιώσουν διότι δεν ευθύνονται εκείνες για το πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Η μόνη άλλη περίπτωση πανεθνικής αναστολής των πτήσεων στις ΗΠΑ, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA ανέστειλε τις αναχωρήσεις των εσωτερικών πτήσεων για περίπου 90 λεπτά.

Την άνοιξη του 2025 δύο προβλήματα στις επικοινωνίες επηρέασαν τις πτήσεις στο Νιούαρκ -ένα από τα τρία μεγάλα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Νέα Υόρκη- εξαιτίας βλάβης στο σύστημα επικοινωνίας του κέντρου ελέγχου που διαχειρίζεται τα αεροσκάφη κατά την προσέγγισή τους. Το κέντρο αυτό βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια, 160 χιλιόμετρα νοτιότερα.

Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του 2026, εκατοντάδες πτήσεις ακυρώθηκαν κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής, αφού από λάθος κόπηκε μια γραμμή τηλεπικοινωνιών.